Peggy Bacon sahifasining manbasini koʻrish

{{Rassom
| name          = Peggy Bacon
| image         = Peggy Bacon, American painter, illustrator and printmaker, 1895-1987.jpg
| imagesize     = 210px
| caption       = 
| birthname     = 
| birthdate     = {{birth date|1895|05|02}}
| location = [[Ridgefield (Connecticut)|Ridgefield]]
| deathdate = {{vafot sanasi va yoshi|1987|01|04|1895|05|02}}
| deathplace = [[Kennebunk]]
| nationality = [[Amerikaliklar|Amerikalik]]
| field = Rassomchilik, [[Illyustratsiya]]
| movement =
| patrons =
| famous works =
| awards =
}}
'''Margaret Frances Bacon''' ([[1895-yil]] [[2-may]] – [[1987-yil]] [[4-yanvar]]) – satirik [[karikatura]]lari bilan mashhur boʻlgan amerikalik rassom.

Bacon [[Nyu-York]]dagi Sanʼat talabalari ligasida [[Kenneth Hayes Miller]] qoʻl ostida tahsil olgan. Sanʼat talabalari ligasida tahsil olib yurgan vaqti talabalar jurnalida oʻzining birinchi karikaturalarini nashr etgan. Tez orada ular The New Yorker va Vanity Fair kabi nashrlarda, shuningdek, yirik sanʼat galereyalarida paydo boʻldi. Bacon koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan, grafik sanʼatdagi ijodiy ish uchun [[Guggenheim stipendiyasi]].

== Hayotining dastlabki davri va taʼlimi ==
Margaret Frances Bacon [[1895-yil]] [[2-may]]da [[Konnektikut]] shtatining [[Ridgefield (Connecticut)|Ridgefield]] shahrida Charles Roswell Bacon va Elizabeth Chase Bacon oilasida tugʻilgan<ref name="Bacon oral history interview">{{cite web|title=Oral history interview with Peggy Bacon, 1973 May 8|url=http://www.aaa.si.edu/collections/interviews/oral-history-interview-peggy-bacon-12376|publisher=Archives of American Art, Smithsonian Institution|access-date=10 July 2012}}</ref>. U uchta farzandning birinchisi edi. Ikkita kichik ukasi goʻdakligida vafot etganidan keyin oila yolgʻiz farzandni tarbiyalagan. Baconning ota-onasi ikkalasi ham rassom boʻlgan va Nyu-Yorkdagi Sanʼat talabalari ligasida qatnashganida tanishgan. Uning otasi bolaligida xizmatchi boʻlib, onasi [[Miniatyura|miniatyura]]chi boʻlgan va asosan manzara hamda figuralarni chizgan. Uning ota-onasi juda yaxshi oʻqigan. Ular Henry James ijodini yaxshi koʻrar edilar va har oqshom oila ovoz chiqarib uning asarlarini oʻqishardi<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.aaa.si.edu/collections/interviews/oral-history-interview-peggy-bacon-12376 |title=Oral History Interview with Peggy Bacon |last=Cummings |first=Paul |date=May 8, 1973 |website=Smithsonian Archives of American Art |access-date=March 11, 2017}}</ref>.

Baconning ota-onasi tez-tez koʻchib yurishardi va qayerga bormasinlar, Bacon uchun repetitorlari boʻlar edi. Oila bir muddat [[Konnektikut]]da yashagan, qishni [[Nyu-York]]da oʻtkazgan. [[1902-yil]]ning qishida ular [[Bagam orollari|Bagama orollari]]ning [[Nassau]] shahrida yashashgan. Ular [[Kale|Pas-de-Kale]] va [[London]]da ham vaqt oʻtkazishgan<ref>{{Cite web |url=http://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/american-art-biographies/peggy-bacon |title=Peggy Bacon Biography |date=2004 |website=Encyclopedia of World Biography |publisher=The Gale Group |via=Encyclopedia.com |access-date=August 24, 2017 }}</ref>. 9 yoshdan 11 yoshgacha Bacon ota-onasi bilan [[Fransiya]]da, avval [[Parij]]da, keyin esa Picardyda joylashgan Montreaux-sur-Merdagi uyda yashagan. Baconning onasi davlat maktabiga ishonmagan va shu sababli Bacon bolaligining koʻp qismida repetitorlarga qatnagan. U asosan [[lotin tili|lotin]], [[yunon tili|yunon tillari]], mifologiya, qadimgi dunyo tarixi va geografiyasi kabi uni qiziqtirgan fanlarni oʻrgangan. Bacon oʻzining bolaligini „mutlaqo zavqli“ deb taʼriflagan. Uning oilasi Nassauda yashaganida ota-onasi va buvisi tif isitmasi bilan kasallangan.

Oʻn toʻrt yoshida Bacon [[Nyu-Jersi]] shtatidagi [[Summit (New Jersey)|Summit shahri]]dagi Kent Place maktab-internatida oʻqishni boshladi. [[1913-yil]]da, u oʻqishni tugatgan yili otasi Nyu-Yorkdagi studiyasida oʻzini oʻldirdi. U alkogolizmni yenggan, ammo depressiyaga moyil edi. Ushbu halokatli voqeadan keyin Bacon va uning onasi Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi.

== Ijodiy faoliyati ==
Bacon har doim sanʼatga qiziqqan va yoshligidanoq uning dastlabki badiiy qiziqishlari ota-onasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Bacon rasm chizishni bir yarim yoshida boshlagan boʻlsa-da, u Kent Place maktabini tamomlagunga qadar sanʼat boʻyicha rasmiy taʼlim olmadi. [[1913-yil]] oxirida Bacon birinchi marta Ayollar uchun amaliy dizayn maktabida sanʼatni oʻrgandi. U bir necha haftadan soʻng shaharning gʻarbiy tomonidagi Tasviriy va amaliy sanʼat maktabiga koʻchib oʻtdi va u yerda illyustratsiya va real rasm chizish boʻyicha saboq oldi. [[1914-yil]]ning yozida Bacon Jonas Liening Port Jefferson shahridagi landshaft darsida qatnashdi<ref name="Bacon Finding Aid">{{cite web|title=Peggy Bacon papers, 1893-1973, bulk 1900-1963|url=http://www.aaa.si.edu/collections/peggy-bacon-papers-5832/more|work=Finding Aid|publisher=Archives of American Art, Smithsonian Institution}}</ref>.

[[1915]]—[[1920-yil]]larda Bacon Sanʼat talabalari ligasida Kenneth Hayes Miller, John Sloan, George Bellows va boshqalar bilan rasm chizishni oʻrgandi. Ligada Bacon boshqa bir qancha rassomlar bilan doʻstlashdi. Uning doʻstlari va tanishlari orasida Dorothea Schwarcz, Anne Rector, Betty Burroughs, Katherine Schmidt, Yasuo Kuniyoshi, Molly Luce, Dorothy Varian, Edmund Duffy, Dick Dyer, David Morrison va Andrew Dasburg bor edi. Bacon Ligadagi faoliyatiga nazar tashlab, shunday deydi: „Sanʼat talabalar ligasidagi yillar men uchun hayotning juda muhim qismi boʻldi va juda hayajonli edi. Albatta, bu mening hayotimdagi birinchi taʼlim davri edi. Hammasi bir xil manfaatlarga ega boʻlgan bir guruh yoshlar bilan tanishdim va ular bilan doʻstlashdim.“ [[1917-yil]]da Mustaqil rassomlar jamiyatining birinchi yillik koʻrgazmasida ([[1917-yil]] [[10-aprel]] — [[6-may]]) ikkita asarini namoyish etdi<ref>{{cite web |url=https://archive.org/stream/catalogueannual00yorkgoog#page/n6/mode/2up |title=Catalogue of the First Annual Exhibition of the Society of Independent Artists, April 10-May 6, 1917 |access-date=1 February 2014}}</ref>. Taxminan [[1917-yil]]da Bacon ham bosma sanʼatga qiziqib qoldi va oʻzi [[drypoint]]ni oʻrgandi. Chunki oʻsha paytda Sanʼat talabalari ligasida hech kim bu yoʻnalishda dars bermas edi. Baconning birinchi karikatura nashrlari [[1918-yil]]da Bacon va uning sanʼatkor hamkasblari tomonidan nashr etilgan „Bad News“ satirik jurnalida namoyish etilgan. [[1927-yil]]gacha drypoint Bekonning asosiy yoʻnalishi boʻlgan boʻlsa, [[1945-yil]]gacha esa [[Pastel|pastel]]da ijod qilgan. Garchi Bacon rassom sifatida oʻqigan boʻlsada, u oxir-oqibat oʻzining satirik nashrlari va rasmlari bilan mashhur boʻldi. Uning karikaturalari birinchi marta „Bad news“ nomli bitta pardada nashr etilgan. Uning „Bad news“dagi dastlabki portret, karikaturalari, xuddi uning dastlabki drypoint uslubidagi asarlari kabi, soya yoki noaniq naqsh bilan toʻldirilgan hamda nazorat qiluvchi konturga bogʻliq edi. Ranglarning qizgʻinligi, yaxshi tanlangan va tartibli palitrasi hamda uning vizual jihatdan qoniqarli kompozitsiyalari Baconning pastel portretlarini boshqalardan ajratib turadigan yuqori sifatli va rasmiy jihatlarga yordam beradi. Shuningdek, uning asarlari taniqli galereyalarda yakkaxon shoularda namoyish etilgan. Jumladan, Stieglitz galereyasi, Weyhe galereyasi.

[[1919-yil]]ning yozida Bacone [[Nyu-York]]ning Woodstock shahrida Andrew Dasburg bilan birga tahsil oldi. Oʻsha yozda u amerikalik rassom [[Alexander Brook]] bilan unashtirilgan va ikkalasi [[1920-yil]] [[4-may]]da turmush qurishgan<ref name="oxford art online">{{cite web|last=Tarbell|first=Roberta|title=Peggy Bacon|url=http://www.oxfordartonline.com/subscriber/article/grove/art/T005610|publisher=Grove Art Online. Oxford Art Online|access-date=10 July 2012}}</ref>. Turmush qurgandan soʻng, Bacon va Alexander Brook bir yil yashash uchun [[London]]ga koʻchib oʻtishgan va u yerda ularning qizi Belinda tugʻilgan. Ular [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ga qaytib kelgach, oila vaqtlarini Grinvichda va Nyu-Yorkdagi Woodstockda oʻtkazadi. [[1922-yil]]i Woodstockda ularning oilasida Sandy ismli oʻgʻil tugʻildi. [[1940-yil]]da Bacon eri bilan ajrashishadi.

Bekon juda sermahsul rassom edi. [[1919-yil]]da, 24 yoshida, u oʻzining birinchi kitobi „ Haqiqiy faylasuf va mushuklarning boshqa ertaklari“ni yozdi va unga tasvirlar chizdi<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/truephilosophero00baco|title=The true philosopher and other cat tales|first=Peggy|last=Bacon|date=July 6, 1919|publisher=Boston, The Four seas company|via=Internet Archive}}</ref>. U 60 dan ortiq kitoblarni tasvirlashda davom etdi, ulardan 19 tasini oʻzi ham yozgan, jumladan, [[1952-yil]]da [[Edgar Allan Poe]] mukofotiga eng yaxshi roman uchun nomzod boʻlgan<ref>{{cite web|last=The Edgars|title=Edgar Awards throughout time|url=http://www.theedgars.com/edgarsDB/index.php|qaralgan sana=2025-04-04|arxivsana=2018-09-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180927165310/http://www.theedgars.com/edgarsDB/index.php}}</ref>. Ushbu mukofotga „ Ichki koʻz“ kitobi nomzod boʻlgan. Baconning mashhur rasmlari The New Yorker, New Republic, Fortune va Vanity Fair kabi jurnallarda paydo boʻlgan va u tez-tez galereyalar va muzeylarda namoyish etilgan. Baconning Montross galereyasi, Alfred Shtiglits galereyasi va Downtown galereyasi kabi joylarda oʻttizdan ortiq shaxsiy koʻrgazmalari bor edi<ref name="guggenheim foundation website">{{cite web|last=John Simon Guggenheim Memorial Foundation|title=Fellows|url=http://www.gf.org/fellows/597-peggy-bacon|access-date=26 July 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130103193631/http://www.gf.org/fellows/597-peggy-bacon|archive-date=3 January 2013}}</ref>. [[1934-yil]]da Bacon grafika sanʼatidagi ijodiy faoliyati uchun Guggenheim stipendiyasiga sazovor boʻldi. Keyinchalik u hamkorlikda „Off With Their Heads“ nomli toʻplam uchun sanʼat olami arboblarining 35 ta satirik portretlarini yozib tugatdi. Oʻsha yili Robert M.McBride Company tomonidan asar nashr etilgan. [[1942-yil]]da u Amerika Sanʼat va adabiyot akademiyasining mukofotiga sazovor boʻldi va [[1980-yil]]da akademiya uni illyustratsiya va grafika sanʼatiga umrbod qoʻshgan hissasi uchun oltin medal bilan taqdirladi<ref>{{cite web|last=American Academy of Arts and Letters|title=Awards Program|url=http://www.artsandletters.org/awards2_search.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624004057/http://www.artsandletters.org/awards2_search.php|archive-date=2016-06-24}}</ref><ref>{{cite web|last=Smithsonian Institution Archives|title="Peggy Bacon" opens at the NCFA|url=http://siarchives.si.edu/collections/siris_sic_2340?back=%2Fcollections%2Fsearch%3Fquery%3D%2522Animals%2522%26facets%3DMRC_3%26page%3D1%26perpage%3D10%26sort%3Drelevancy%26view%3Dlist|access-date=26 July 2012}}</ref>. [[1947-yil]]da Bacon Milliy Dizayn akademiyasiga assotsiativ aʼzo sifatida saylandi va [[1969-yil]]da toʻliq aʼzo boʻldi. [[1975-yil]] dekabrida Milliy tasviriy sanʼat kolleksiyasi, hozirda Amerika sanʼati milliy muzeyi Baconni taqdirladi. Bacon, shuningdek, Amerika grafik rassomlari jamiyatining aʼzosi boʻlgan va ularning koʻplab yillik koʻrgazmalarida qatnashgan<ref name="Tarbell article">{{cite journal|last=Tarbell|first=Roberta|year=1988|title=Peggy Bacon's Pastel and Charcoal Caricature Portraits|url=https://archive.org/details/sim_womans-art-journal_fall-1988-winter-1989_9_2/page/32|journal=Woman's Art Journal|volume=9|issue=2, Autumn 1988 - Winter 1989|pages=32–37|doi=10.2307/1358318|jstor=1358318}}</ref>.

Badiiy faoliyatidan tashqari, Bacon 1930 va 1940-yillarda turli muassasalarda, jumladan, Fieldston maktabida, Sanʼat talabalari ligasida, Hunter kollejida, Vashingtondagi Korkoran galereyasida va yozgi musiqa hamda sanʼat maktabida dars bergan.

== Merosi ==
1970-yillarda Baconning koʻrish qobiliyati zaiflasha boshladi va u oxir-oqibat [[Meyn]] shtatidagi Cape Porpoise shahriga yashash maqsadida koʻchib oʻtadi. U [[1987-yil]]da 91 yoshida Kennebunkda vafot etdi<ref name="nytimes obit">{{cite news|last=McQuiston|first=John|title=Peggy Bacon, 91, Illustrator and Author of Gentle Satires|url=https://www.nytimes.com/1987/01/07/obituaries/peggy-bacon-91-illustrator-and-author-of-gentle-satires.html|access-date=26 July 2012|newspaper=New York Times|date=7 January 1987}}</ref>. [[2012-yil]] [[27-iyun]]dan [[2012-yil]] [[4-noyabr]]gacha Donald V.Reynolds nomidagi Amerika sanʼat va portret markazidagi Lawrence A.Fleischman galereyasida „Peggy Baconning olti darajasi“ koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. Koʻrgazma Peggy Baconning oʻnlab taniqli rassomlar bilan aloqasini koʻrsatish uchun Amerika sanʼati arxividan olingan fotosuratlar, harflar, grafikalar va arxiv hujjatlaridan foydalangan holda tashkil etildi<ref>{{Cite news|url=http://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/its-a-small-world-after-all-six-degrees-of-peggy-bacon-806322/|title=It's a Small World After All: "Six Degrees of Peggy Bacon"|work=Smithsonian|access-date=2017-03-11|language=en}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
* [https://www.aaa.si.edu/collections/peggy-bacon-papers-5832/more-information A Finding Aid to the Peggy Bacon papers, 1893-1973, bulk 1900-1936, in the Archives of American Art, Smithsonian Institution]