Пентесилия (Пентесилия қадимги юнонча: Πενθεσίλεια қадимги юнонча: Πενθεσίλεια) — қадимги юнон мифологиясида[1] Арес ва Отреранинг қизи[2], Амазонлар маликаси[3][4].

Гекторнинг ўлимидан кўп ўтмай, у Ҳипполитани тасодифан ўлдиргандан сўнг, Приамга ёрдамга келди ва Приам томонидан тозаланди. Жангда у кўпларни, шу жумладан Мачаонни ҳам ўлдирди, аммо Ахиллес томонидан ўлдирилди[5]. Смирналик Квинтнинг тавсифига кўра, у жангда 7 юнонни, шу жумладан Подаркани ўлдирган[6]. Ахиллес томонидан ўлдирилган троянлар уни дафн этишди[7].

Ўлган Амазонкани масхара қилишга рухсат берган жасур Терситлар, жасур гўзалнинг бевақт ўлими учун мотам тутган Ахиллеснинг қўлида ўлим билан тўладилар, ўлимдан кейин уни севиб қолишди[8]. Кейинчалик афсоналар Ахиллес ва Пентесилия ўртасидаги эротик муносабатлар мотивини ишлаб чиқди; Уларнинг никоҳидан, афсонага кўра, Каистр ўғли бор эди.

Ахиллес Пентесилияни қизил фигурали киликс билан пичоқлайди. Милоддан аввалги 470-460. антиқа тўплам, Мюнхен

Санъатдаги Пентесилия

Троя яқинидаги Пентесилиянинг жасоратлари Арктин томонида „Эфиопидлар“ достонида куйланган.

Пентесилия Делфидаги Полигнотнинг расмида Ҳадесда тасвирланган: Париж қўлларини уриб, уни чақиради ва у унга нафрат билан қарайди[9].

Пентесилия образи ёзувчи Гейнрих фон Клеист томонидан „Пентесилия“ (1876-йил) номли драмасида ишлатилган. Унинг китобига кўра, Гюго Вулфнинг Пентҳесилеа симфоник шеъри ва Отмар Шöк ва Паскал Дусапиннинг шу номдаги опералари каби мусиқий асарлар ёзилган.

Хотира

1887-йилда кашф этилган астероид Пентесилия номи билан аталган.

„Мерос қавати“да Ғарб сивилизациясидаги афсонавий ва тарихий таниқли аёлларнинг 999 номлари рўйхати тақдим этилган.

Эслатмалар

  1. ↑ Мифи народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.300, Любкер Ф. Реалний словар классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.44
  2. ↑ Арктин. Эфиопида, фр.1 Бернабе; Гигин. Мифи 112
  3. ↑ Нонн. Деяния Диониса ХХХВ 27
  4. ↑ Гигин. Мифи 163
  5. ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека Э В 1-2
  6. ↑ Квинт Смирнский. После Гомера И 301—305, 317—326
  7. ↑ Арктин. Эфиопида, синопсис; Квинт Смирнский. После Гомера И 831—857
  8. ↑ Проперсий. Элегии ИИИ 11, 13-16
  9. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади Х 31, 8

Ҳаволалар

  • Пентесилея // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.