Pereplut
Pereplut — Sharqiy slavyanlar orasida afsonaviy qahramon. Uning vazifasi noaniqligicha qolmoqda. Baʼzi tadqiqotchilar Pereplutni jin deb hisoblashadi.
N. M. Galkovskiy M. Sokolovning „Pereplut Yarilo bilan bir xil“[1] degan gapini keltiradi, ammo u bu bayonotni asossiz deb hisoblaydi. G. A. Ilyinskiy 1927-yilda Pereplut faqat Svyatovitning epiteti boʻlishi mumkinligini aytdi. M. Fasmer uni „dengizchilarning homiysi maʼbudi“ deb ataydi va pere- va praslavyancha *plovǫ, *pluti „suzmoq“ etimologiyasini keltiradi. V. Pizani gipotezasiga koʻra — Sharqiy slavyancha Vakha-Dionisning ekvivalenti[2][3].
Zamonaviy Rodnoverlar talqinida — slavyan maʼbudi, shudgorlar, dalalar yoki oʻtloqlar, yerning ruhi. O. Boyanova Pereplutni yoʻllar maʼbudi, dengizchilarning homiysi deb hisoblaydi[4][5].
Manbalardagi eslatmalar
Pereplut boshqa butparast xudolar qatorida „ Avliyo Grigoriyning soʻzi, mavjud birinchi majusiylar butga taʼzim qilgani va ularga qurbonlik keltirganlari va ular buni hozir ham qilishi haqidagi hikoyada paydo boʻlgan“ deb Sofiya roʻyxatidan keltirilgan[6], unda faqat Peruplut sharafiga „aylanib rozexlardan“ ichgan, deb xabar qilinadi. Ushbu aylanmaning maʼnosi noaniq boʻlib qolmoqda: bu ular shoxlardan ichishgan yoki aylanma raqslar paytida ichishganligini anglatishi mumkin. Haqiqiy maʼlumotlar yoʻqligi uchun, Pereplut haqida aniq bir narsa aytish mumkin emas[7].
Manbalar
- ↑ Sokolov M. Starorusskie solnechnie bogi i bogini" — Simbirsk, 1887 — S. 38
- ↑ Ilьinskiy G. A. Odno neizvestnoe drevne-slavyanskoe bojestvo[sayt ishlamaydi] // Izvestiya Akademii nauk SSSR. VI seriya, — : Nauka, 1927, tom 21, vыpusk 3 — s. 372
- ↑ Galьkovskiy N. M. Borьba xristianstva s ostatkami yazыchestva v Drevney Rusi. § 12. Mokoshь. Pereplut. Pozvizd. Lado, Lele i Polele Arxivnaya kopiya ot 5 oktyabrya 2008 na Wayback Machine
- ↑ Pereplut / Ivanov Vyach. Vs., Toporov V. N. // Mifologicheskiy slovarь / gl. red. E. M. Meletinskiy. — M. : Sovetskaya entsiklopediya, 1990. — S. 401–402. — ISBN 5-85270-032-0.
- ↑ Kniga O. Boyanovoy "Bogi i Lyudi. Istorii pro chelovechnыx Bogov i blagorodnыx Lyudey
- ↑ Uchebnik „Slavyanskaya mifologiya“. Prilojenie I (ebooks.grsu.by)
- ↑ Uchebnik «Slavyanskaya mifologiya». Prilojenie I (ebooks.grsu.by)
Adabiyotlar
- Xudash M. Poxodjennya naymennya ta religiyno-mifologichni funktsiї davnьo-rusьkogo yazichnitsьkogo bojestva, vidomogo yak pereplut(ukr.)
- Ilьinskiy G. A. Odno neizvestnoe drevne-slavyanskoe bojestvo[sayt ishlamaydi] // Izvestiya Akademii nauk SSSR. VI seriya, — Andoza:M.: Nauka, 1927, tom 21, vыpusk 3 — s. 369—372
- Pereplut // Etimologicheskiy slovarь russkogo yazыka = Russisches etymologisches Wörterbuch : v 4 t. / avt.-sost. M. Fasmer ; per. s nem. i dop. chl.‑kor. AN SSSR O. N. Trubachyova. — Izd. 2-e, ster. — M. : Progress, 1987. — T. III : Muza — Syat. — S. 239.