Perloja
Перложа — Литванинг Варена туманида жойлашган қишлоқ. 19 км (12 ми) жойлашган Варенадан ғарбда Меркис дарёси бўйида ва Вилнюс — Друскининкай йўлида жойлашган. 2001-йилги аҳолини рўйхатга олишдаги маълумотларига кўра, унда 774 нафар аҳоли истиқомат қилган[1]. Қишлоқ Биринчи жаҳон урушидан кейин ташкил этилган ва 1923-йилгача мавжуд бўлган мустақил, аммо тан олинмаган микродавлат бўлган Перложа республикаси билан машҳур[2].
Перложа | |
|---|---|
| Виллаге | |
 | |
 Герб | |
| Мамлакат |
[[ Литва]] |
| [[Этҳнограпҳиc регион]] | [[Дзūкижа]] |
| [[Cоунтй]] |
[[ Алйтус Cоунтй]] |
| Муниcипалитй | Варėна дистриcт муниcипалитй |
| Асос солинган | 1378 |
| Аҳолиси (2021) |
484 |
| Вақт минтақаси | УТC+2, ёзда УТC+3 |
Қишлоқ
Қишлоқ Даинава ўрмони билан ўралган ҳисобланади. Перложа Меркис дарёсининг иккала қирғоғида жойлашган бўлиб, каттароқ аҳоли пункти ўнг қирғоғида жойлашган. Перложа яқинидаги ўрмонда кичик, аммо жуда чуқур Паперложис кўли жойлашган. Буюк Витаутас ёдгорлиги 1930-йилда қурилган ва Совет Литва даврида сақланиб қолган кам сонли ёдгорликлардан бири эди[3]. Перложа марказида неоготик услубда қурилган черков (1928—1930-йилларда қурилган) ва Совет истилосига қарши курашган Литва партизанлари учун ёдгорлик (1995-йилда қурилган) жойлашган[4].
Тарихи
Археологик тадқиқотлар бу ҳудудда инсон мавжудлигини неолит даврига тўғри келтирса-да[5], Перложа қишлоғи биринчи марта 1378-йилда ёзма равишда тилга олинган[4] Муҳим Вилнюс — Гродна йўлида жойлашган қишлоқда саёҳат қилувчи Буюк Герцоглар ва бошқа Литва зодагонлари учун қироллик мулки бор эди[5]. Литвани христианлаштиришдан сўнг, қишлоқ Буюк Витаутас томонидан молиялаштирилган католик черковини қуриш учун биринчи жойлардан бири бўлган[6]. 1710-йилда, Буюк Шимолий уруш пайтида, вабо Перложанинг деярли барча аҳолисини қириб ташлади. Бироқ, аҳоли пункти тикланди ва 1792-йилда Магдебург ҳуқуқлари ва гербига эга бўлди. Қўллар бошида Лотин хочи бўлган буқа тасвирланган. Эҳтимол, тасвир Каунасдан олинган[7]. Тез орада қуроллар ва ҳуқуқлар бекор қилинди, чунки Полша-Литва Ҳамдўстлигининг бўлиниши натижасида қишлоқ Россия империясига қўшилди. Тарихий герб 1993-йилда тикланган[7].
Перложа Республикаси 1918-1923
Биринчи жаҳон урушидан кейинги тартибсизликда Литва амалдаги давлат тузилмаларини ўрнатиш ва Литва мустақиллик урушларида немис, совет ва полша аскарларига қарши ўзини ҳимоя қилиш учун курашди. 1918-йил ноябр ойида маҳаллий аҳоли бундай вазиятга жавобан ўзини ўзи бошқарадиган черков қўмитасини тузган, уни кўпинча Перложа Республикаси (Перложос республика) деб атайди, унга Император Россия армияси фахрийси Ёнас Чеснулевичюс раислик қилган[4]. Перложа Республикасининг ўз суди, полицияси, қамоқхонаси, пул бирлиги (Перложа литас) ва 300 кишилик армияси бор бўлган[3]. Бу армия турли ҳарбий қисмлар билан жанглар олиб борган. Ўз-ўзини бошқариш 1919-йилдаги Литва-Совет уруши даврида ҳам сақланиб қолган; Париш қўмитаси оддийгина инқилобий қўмита деб ўзгартирилган. Вилнюс вилояти учун Полша-Литва урушидан кейин Перложа Миллатлар Лигаси томонидан ташкил этилган нейтрал зонада бўлган[6]. 1923-йилда зона Меркис дарёси бўйлаб бўлиниб, бир қирғоғини Литвага, иккинчиси Иккинчи Полша Республикасига қолдирган[6]. Перложа Республикаси 1923-йилгача узилишлар билан мавжуд бўлган[3].
Манбалар
- ↑ Алйтаус апскритиэс каимо гйвенамосиос виэтовėс ир жų гйвентожаи (ПДФ) (ин Литҳуаниан). Вилниус: Департмент оф Статистиcс то тҳе Говернмент оф тҳе Републиc оф Литҳуаниа. 2002. п. 59. ИСБН 9986-589-83-5.
- ↑ Божтáр, Эндре (1999).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 МcЛачлан, Гордон (2008).
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Семаšка, Алгимантас (2006).
- ↑ 5,0 5,1 Симас Суžиэдėлис, эд. (1970—1978).
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Квиклйс, Брониус (1964).
- ↑ 7,0 7,1 „Перложос ҳербас“ (ин Литҳуаниан).