Pesilomikoz
Паэcиломйcосис (лотинча: Паэcиломйcосис) — чуқур тизимли микоз, патологик жараёнда қон, кичик ва ўрта томирлар, тўқима суюқлиги, лимфа тугунлари, тери, шиллиқ қават, ички органлар ва асаб тизими иштирок этиши мумкин. Бугунги кунга қадар касаллик бироз ўрганилган, чунки Паэcиломйcес жинсининг қўзиқоринларини умумий қабул қилинган усул бўйича беморлардан ажратиш частотаси 1-1,5% дан ошмайди [1]. Микознинг янги нозологик бирлиги сифатида Бейкер [2] уни одамлар ва ҳайвонларнинг Паэcиломйcес жинсининг қўзиқоринлари томонидан мағлубиятга учраганлиги ҳақидаги мавжуд ҳисоботлар асосида 1971-йилда киритган. Турли географик зоналар тупроғида Паэcиломйcес жинси қўзиқоринларининг ҳамма жойда тарқалиши улар билан дунё аҳолисининг оммавий инфексиясини аниқлайди. Бироқ, беморларнинг патологик материалидан замбуруғларни ажратишнинг мунтазам усулларидан фойдаланиш бу масалани ёритишни қийинлаштирди. Паэcиломйcес жинсига мансуб замбуруғларнинг тўқима шаклларининг диморфизми ва паразитлик хусусиятларини аниқлаш асосида А.М.Ахунова 1991-йилда уларни беморлардан ажратиб олишнинг янги усулини ишлаб чиқди, бу эса изоляцияланиш частотасини 44% гача оширди [3]. Паэcиломйcес жинсининг замбуруғлари диморф бўлиб, носпецифик ҳимоя ва ўзига хос иммунитет механизмлари билан бошқариладиган қоннинг янги турдаги конженитал сурункали доимий инфексиясининг қўзғатувчиси бўлиб, уларнинг ҳаётийлиги пеcиломйcосис инфексиясини ташиш ёки фаоллаштириш босқичларини белгилайди. қонда. Песиломикознинг клиник кўриниши қўзиқорин инфексиясининг умумий тарқалиши, шунингдек, инсон танасининг патогенга қаршилик кўрсатиш жараёнида амалга ошириладиган иммунитет реаксияларининг турлари билан белгиланадиган полиморфикдир. Паэcиломйcес жинсига мансуб замбуруғларнинг тўқима шаклларининг паразитланишнинг ҳужайра ичидаги сикли уларни мезбон организмдан тўлиқ йўқ қилишга имкон бермайди. Бу шуни англатадики, тизимли антимикотиклар билан даволашнинг тўлиқ курсидан кейин ҳам инфексиянинг қайталаниш эҳтимоли сақланиб қолади. Ўткир ва сурункали вирусли инфексиялар, стресс, иммунитет тизимининг мавсумий ва ёшга боғлиқ тебранишлари иммунитетни назорат қилишнинг ҳаётийлигини бостирадиган ва бронхиал астма шаклида клиник жиҳатдан аниқланган песиломикоз ривожланиши билан песиломикоз инфексиясининг фаоллашувига олиб келадиган омиллар орасида устунлик қилади. 4].
Маълумот
Паэcиломйcес вариотии турига мансуб Паэcиломйcес қўзиқорини билан одамнинг биринчи инфексияси 1963-йилда Уйс CЖ ва бошқалар томонидан тасвирланган. [5]. Муаллифлар 1951-йилдан бери кузатилган болалик давридаги ревматик юрак касаллиги билан оғриган 22 ёшли оқ танли аёлнинг анамнезини тасвирлайдилар. 1953-йилда ҳомиладорлик даврида беморда ревматик юрак касаллигининг қайталаниши кузатилган, бу эса унинг шаклланиши билан якунланган.. 1961-йил 19-августда беморга корректив юрак операцияси ўтказилди ва ўзгартирилган митрал қопқоқ валон капалак протезига алмаштирилди. Операциядан кейинги давр ҳеч қандай муаммосиз ўтди, стрептомицинни қабул қилишда аллергик реаксия бундан мустасно. Операциядан 5 ой ўтгач, беморда қоринча фибрилацияси ва 2 ой ўтгач, 30 ҳафталик ҳомиладорлик фонида иситма ва спленомегали ривожланади. Гемограммадаги ўзгаришлар лейкоцитоз ва 60 мм / соатгача тезлаштирилган ЭCҲТ билан тавсифланади.
Микробиологик текширув
Бу вақтида беморнинг қони стерил эди. Меҳнатни сунъий рағбатлантириш амалга оширилди, бунинг натижасида соғлом ўғил туғилди. Касалхонадан бўшатилганда юрак уриш тезлигидаги ўзгаришлар ва спленомегалия сақланиб қолган. 1962-йил август ойида беморнинг иситмаси яна кўтарилиб, тўсатдан ҳушидан кетиш содир бўлди. Беморни кўздан кечиришда тирноқ фаланжларининг “барабан таёқчалари” кўринишида қалинлашгани, спленомегалия аниқланган. Беморга метициллин антибиотикини парентерал юбориш самара бермади: тана ҳарорати нормал ҳолатга қайтмади. Беморнинг қонини микробиологик текширишда П. вариотии қўзиқорини ажратилган. Антимикробиялни антимикотик препарат микостатин (нистатин) билан алмаштириш тезда тана ҳароратининг нормаллашишига олиб келди, аммо беморнинг умумий аҳволи яхшиланмади ва у 10 кундан кейин вафот этди. Макроскопик кесмада шиллиқ пардаларнинг сезиларли рангсизлиги, тирноқ фаланжларининг "барабан таёқчалари" кўринишидаги ўзгариши ва периферик шиш белгилари аниқланган. Юрак ва айниқса унинг ўнг бўлимлари катталашган. Юрак халтасида оз миқдорда сомон рангли суюқлик топилган. Митрал қопқоқ протезининг кўп қисми тромбга ўрнатилган. Аортанинг бифуркациясида иккала ёнбош артерияга 4-6 см чўзилган окклюзив тромб топилган. Мия, буйрак ва талоқда турли даврлардаги инфарктлар аниқланган. Муаллифларнинг фикрига кўра, бошқа органларда топилган ўзгаришлар схемаси сурункали юрак этишмовчилиги билан боғлиқ бўлган веноз стазда топилганларга ўхшаш эди. Митрал қопқоқ протезини ўраб турган тромбни микроскопик текширишда мицелийнинг тарвақайлаб кетган иплари аниқланган, улар орасида шарсимон жисмлар эркин ётқизилган, муаллифлар уларни „споралар“ деб аташган.Гематоксилин ва эозин билан бўялган гистологик кесмаларда споралари ва мицелийлари бўялмаган, Улар, шунингдек, заиф ПАС реаксиясини кўрсатдилар. Улар Грам-мусбат бўялган ва толуидин кўк билан бўялмаган; аргирофиллиги туфайли улар Гоморий бўйича кумуш нитрат билан бўялган. Ушбу зонадан унчалик узоқ бўлмаган жойда аргирофилликка эга бўлмаган изоляция қилинган „споралар“ топилди. Тромбнинг юрак клапанларига ёпишган жойида гистиоцитар ва эпителоид ҳужайраларнинг тўпланиши аниқланган, улар орасида кўп ядроли гигант ҳужайралар мавжуд. Улардан баъзиларининг ситоплазмасида фагоцитозланган қўзиқорин зарралари топилган.Бўлмача миокардида, шунингдек қоринча миокардида ўткир ревматик хуруж белгилари топилмади. Мия тўқималаридаги ўзгаришлар қўзиқорин тузилмаларини ўз ичига олган эмболия туфайли юзага келган. У миянинг томирига кириб, мия тўқималарининг юрак хуружининг ривожланишига сабаб бўлди. Миянинг некротик тўқималарида қўзиқорин элементлари топилган. Чап ташқи ёнбош артерияси деворида сурункали яллиғланиш тасвири ва казеоз некроз майдони аниқланган, у Лангҳанс типидаги йирик кўп ядроли ҳужайралар ва эпителоид ҳужайралар билан ўралган. Некротик тўқималарда кўплаб қўзиқорин элементлари мавжуд. Қон қуйқаларидан ҳосил бўлган културалар Паэcиломйcес вариотии Баиниэр (1907) қўзиқоринини ҳам келтириб чиқарди. Муаллифларнинг фикрига кўра, кейинги шунга ўхшаш ҳисоботларда бўлгани каби, патологиянинг умумий нақшлари аниқланган: қўзиқорин инфексиясининг манбаи аниқланмаган, биринчи клиник белгилар операциядан 4-8 ой ўтгач қайд этилган.
Песиломикознинг асосий белгилари
Нафас қисилиши, иситма, титроқ, терлаш, вазн йўқотиш. Касалликнинг қайталаниши циклик эди. Фаол антифунгал терапияга қарамай, барча беморлар вафот этди. Биринчи марта тизимли микознинг кенг тарқалган тури сифатида Ўзбекистон ҳудудида аниқланган.[1] Ўзбекистон резидентлари - беморлар қонидан ажратилган замбуруғлар културасини молекуляр биологик тадқиқотлар ёрдамида аниқлаш уларни Паэcиломйcес вариотии Баиниэр замбуруғининг янги нави (1907), Паэcиломйcес вариотии Баиниэр вар деб белгиланди. зааминелла. Ген тузилишининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда, патоген замбуруғларнинг яна иккита нави аниқланди, улар морфологик хусусиятларига кўра дастлаб Паэcиломйcес жинсига тегишли эди.Чамаэлеомйcес туркумининг иккала тури ҳам диморф бўлиб, улар вақтинча хамиртуруш фазасига ўтиши мумкин.Уларнинг тўқима паразит шакли юмалоқ овал ёки думалоқ силиндрсимон шаклланишлар сифатида тавсифланади.
Тарқалиши
Самарқанд вилоятида яшовчи беморлардан ажратиб олинган Паэcиломйcес вариотии Баиниэр (1907) турига мансуб Паэcиломйcес туркумига мансуб замбуруғ оппортунистик хусусиятга эга диморфизмга эга [9]. Ўзбекистонда 1970-йилларнинг охиридан бронхўпка патологияси, сепсис ва камқонлик билан касалланган болалар Паэcиломйcес вариотии Баиниэр (1907) замбуруғи билан касалланганлиги аниқланган.[2] Бундан ташқари, унинг аллергик кўринишлар, аллергик алвеолит ва бронхиал астма ривожланишидаги роли аниқланди [10]. Одамларда песиломикознинг 60 та ҳолатини таҳлил қилган Ақуилар C., Пужол И., Сала Ж., Гуарро Ж. [11] маълумотларига кўра, тирноқларнинг шикастланишидан септик эндокардитгача бўлган клиник кўринишларнинг полиморфизми аниқланган. 1964—2004-йиллар оралиғида П.лилаcинус [12] қўзиқорини билан инсон инфексияси ҳақида 119 нашр этилган маълумотларнинг таҳлили. 51,3% ҳолларда кўзнинг шикастланиши, 35,3% тери инфексияси, 13,4% ҳолларда бошқа органлар ва тизимларнинг шикастланиши аниқланган.
- ↑ Газиходжаева М. А., Белякова Л. А., Сизова Т. П. Морфологические и культуральные признаки патогенных грибов, выделенных от больных.// Матер. 6 конференции по споровым растениям Средней Азии и Казахстана. — Дюшанбе, 1978. С. 131 −132.
- ↑ Дехкан-Ходжаева, Н. А., Шамсиев С. Ш., Шакирова Р. Ю., Макарова Г. И., Мигбаева Ш. Н. Роль Паэcиломйcес в этиологии затяжных и рецидивирующих бронхолегочных заболеваний у детей// Педиатрия. М., 1982; (9): С. 12-14.