Petaluridae
Петалуридаэ (лат.) ниначиларнинг оиласига мансуб ҳашарот (Аэшноидеа, Анисоптера). Австралия, Янги Зеландия, Шимолий ва Жанубий Америка ва Япония. Замонавий ниначиларнинг энг ибтидоий оиласи[1]. Қазилма турлари юра давридан (190 миллион йил) маълум[2][3][4].
| Петалуридаэ | |
|---|---|
|
| |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Артропод |
| Синф: | Ҳашаротлар |
| Оила: | Петалуридаэ |
| Уруғ: | Ниначилар |
| Халқаро илмий номи | |
| Петалуридаэ Тиллярд, 1917 | |

Петалура ингентиссима (қанотлари 16 см гача) ва Петалура гигантеа (12 см дан ортиқ) каби йирик аъзоларни ўз ичига олади, уларнинг личинкалари ботқоқларнинг тубида ва 10 йилгача эҳтимол ундан кўпроқ йил яшайди. Петалура гигантеа тури йўқ бўлиб кетиш арафасида ва Янги Жанубий Уэлснинг ҳимояланган турлари рўйхатига киритилган (НСW таҳдид остидаги турларни сақлаш тўғрисидаги қонун)[2][3][4].
Таснифлаш
5 авлод ва 10 га яқин тур[5]:
- Петалура Леач, 1815
- Петалура гигантеа Леач, 1815
- Петалура ҳеспериа Wацон, 1958
- Петалура ингентиссима Тиллярд, 1908
- Петалура литореа Тҳеисчингер, 1999[6]
- Петалура пулчеррима Тиллярд, 1913
- Пҳенес Рамбур, 1842
- Пҳенес раптор Рамбур, 1842 [сйн. Пҳенес раптор cентралис Журзитза, 1989]
- Тачоптерйх Уҳлер ин Селйс, 1859
- Тачоптерйх тҳорейи (Ҳаген ин Селйс, 1858) [сйн. Уропетала тҳорейи Селйс, 1858]
- Танйптерйх Кеннедй, 1917
- Танйптерйх ҳагени (Селйс, 1879) [сйн. Тачоптерйх ҳагени Селйс, 1879]
- Танйптерйх прери (Селйс, 1889) [сйн. Тачоптерйх прери Селйс, 1889]
- Уропетала Селйс, 1858
- Уропетала cаровеи (Wҳите, 1846) [сйн. Петалура cаровеи Wҳите, 1846]
- Уропетала чилтони Тиллярд, 1921
Манбалар
- ↑ Wацон, Ж. А. Л. Петалуридс: мост примитиве ливинг драгонфлиэс (инглизча) // Анималс. — 1965. — Вол. 6. — П. 128-131. (пҳотограпҳс оф адулт, ларва, ларвал эхувиаэ, ҳабитат, бурроw)
- ↑ 2,0 2,1 „Гиант драгонфлй - эндангеред спеcиэс листинг“ (инглизча). Энвиронмент.нсw.гов.ау (28-феврал 2011-йил). 18-апрел 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- ↑ 3,0 3,1 Баирд, И. Р. C. „Тҳе wетланд ҳабитац, биогеограпҳй анд популатион дйнамиcс оф Петалура гигантеа (Одоната: Петалуридаэ) ин тҳе Блуэ Моунтаинс оф Неw Соутҳ Wалес.“ (инглизча). ПҳД тҳесис.. Университй оф Wестерн Сйдней (2012). Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ 4,0 4,1 „Гиант Драгонфлй (Петалура Гигантеа)“ (инглизча). 17-январ 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- ↑ „Wорлд Одоната Лист“ (инглизча). 28-август 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- ↑ Тҳеисчингер Г. А неw спеcиэс оф Петалура Леач фром соутҳ-эастерн Қуээнсланд (Одоната: Петалуридаэ) (инглизча) // Линзер биологисче Беитраге. — 1999. — Вол. 31. — П. 159-166.
Адабиётлар
- Артҳингтон, А.Ҳ. & Wацон, Ж.А.Л. Драгонфлиэс (Одоната) оф cоастал санд-дуне фреш wатерс оф соутҳ-эастерн Қуээнсланд анд нортҳ-эастерн Неw Соутҳ Wалес. (англ.) // Аустралиан Жоурнал оф Марине анд Фрешwатер Ресеарч. — 1982. — Вол. 33. — П. 77-88. (дистрибутион, ҳабитат)
- Давиэс Д. А. Л. Тҳе генус Петалура: фиэлд обсерватионс, ҳабиц анд cонсерватион статус (Анисоптера : Петалуридаэ) (англ.) // Одонатологиcа. — 1998. — Вол. 27. — П. 287-305.
- Доннеллй Т. W. Дистрибутион оф Нортҳ Америcан Одоната. Парт И: Аэшнидаэ, Петалуридаэ, Гомпҳидаэ, Cордулегастридаэ (англ.) // Буллетин оф Америcан Одонатологй. — 2004. — Вол. 7. — П. 61-90.
- Нел А. & Бечлй Г. Тҳе тҳирд петалурид драгонфлй фром тҳе лоwер cретаcеоус оф Бразил (Одоната: Cретапеталуридаэ) (англ.) // Анналес зоологиcи (Wарсзаwа). — 2009. — Вол. 59. — П. 281-285.
- Петрулевиčиус Ж. Ф. & Нел А. Олдест петалурид драгонфлй (Инсеcта: Одоната): а Лоwер Cретаcеоус спеcимен фром соутҳ Патагониа, Аргентина (англ.) // Cретаcеоус Ресеарч. — 2003. — Вол. 24. — П. 31-34.
- Wацон, Т. Драгонфлиэс ин Аустралиа. (англ.) // Ҳемиспҳере. — 1982. — Вол. 27. — П. 124—128. (пҳотограпҳ оф адулт)
- Wинстанлей W. Ж. Ан эмергенcе студй он Уропетала cаровеи cаровеи (Одоната: Петалуридаэ) неар Wеллингтон, Неw Зеаланд, wитҳ нотес он тҳе беҳавиоур оф тҳе субспеcиэс (англ.) // Туатара (Wеллингтон). — 1981. — Вол. 25. — П. 22-36.
Ҳаволалар
- „Гиант Драгонфлй (Петалура Гигантеа)“ (инглизча). 17-январ 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- „Аустралиан Фаунал Диреcторй: Петалура гигантеа Леач, 1815“ (инглизча). 2011-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- „биолиб.cз: Петалура гигантеа Леач, 1815“ (инглизча). Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.
- „Wорлд Одоната Лист“ (инглизча). 28-октабр 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2013-йил.