Peter Thiel
Петер Андреас Тҳиэл (талаффузи: Питер Тил; 1967-йил 11-октябр, Франкфурт) – немис асли америкалик тадбиркор, инвестор ва фонд менежери. Макс Левчин билан биргаликда ПайПал тўлов тизимига асос солган ва унинг бош директори бўлган[2][3][4][5].
| Петер Тҳиэл | |
|---|---|
| Петер Тҳиэл | |
|
| |
| Таваллуди |
1967-йил 11-октябр |
2000-2010-йилларда сўл инвестиция билан шуғулланувчи ва тахминан 700 миллион долларлик активларга эга бўлган Cлариум Cапитал[эн] ҳедге-фондининг президенти, Фоундерс Фунд[эн] бошқарувчи ҳамкори, 2005-йилда Кен Ҳоwерй[эн] ва Луc Нозек билан биргаликда асос солган миллион долларлик венчур капитал фонди ҳаммуассиси ва Митҳрил Cапитал Манагемент инвестиция қўмитаси раиси[6][7]. Тҳиэл Фаcебоокнинг биринчи ташқи инвестори бўлди, 2004-йилда унинг 10,2% аксияларини 500 минг долларга сотиб олди. 2016-йилдан бошлаб компаниянинг директорлар кенгаши аъзоси. 2011-йилда 1,5 миллиард доллар бойлиги билан Форбес 400 рўйхатида 293-ўринни эгаллади[8]. Сан-Франсиско шаҳрида яшайди[9].
Ҳаёти
1967-йил 11-октябрида Германиянинг Франкфуртмайн шаҳрида немислар оиласида туғилган. Ёшлигида ота-онаси билан Америка Қўшма Штатларининг Калифорния штатидаги Фостер Cитй[эн] шаҳрига кўчиб ўтди[10]. Ўсмирлик чоғида АҚШ шахмат устаси[эн] меъёрини бажариб, мамлакатнинг 21 ёшгача бўлган энг яхши ўйинчиларидан бирига айланди.
Стенфорд университетида ХХ аср фалсафасини ўрганган, 1989-йилда фалсафа бўйича бакалавр даражасини олган ва 1992-йилда Стенфорд ҳуқуқ бўлимида ҳуқуқ фанлари доктори бўлган.
Касбий ва бизнес фаолияти давомида танишган кўплаб собиқ Стенфорд талабалари томонидан ҳамкорликка таклиф қилинди. Жумладан университет дўстлари Кеитҳ Рабоис[эн], Давид О. Саcкс[эн] ва Реэд Ҳоффман билан ПайПалда ишлаган, кейинчалик ПайПал мафияси деб номланувчи норасмий тадбиркорлар ҳамжамиятининг бир қисмига айланган. Стенфордда Рене Жирард билан ҳам учрашди, унинг „миметик истак“ назарияси унга таъсир қилди.
Тҳиэл Қўшма Штатлар ўн биринчи суд апелляция суди судяси Жамес Ларрй Эдмондсон[эн] ёрдамчиси бўлган. 1993-йилдан 1996-йилгача Cредит Суиссеъда трейдер бўлиб, дериватив бозорларда ишлаган[11]. 1996-йилда Тҳиэл Cапитал Манагемент фондига асос солган.
Бизнеси
1998-йилда Макс Левчин билан биргаликда ПайПал онлайн тўлов тизимига асос солди. Тез орада Элон Мускнинг шунга ўхшаш Х.cом тизими билан бирлашди. ПайПал 2002-йил 15-февралда биржага чиқди. эБай томонидан ўша йили 1,5 миллиард долларга сотиб олинди[12]. ПайПал савдоси вақтида Тҳиэл 3,7% улушга эга бўлиб, ўша пайтда тахминан 55 миллион долларга тенг эди[13].
ПайПал сотувидан сўнг, Тҳиэл дарҳол глобал сўл стратегияни амалга оширувчи Cлариум Cапитал[эн] глобал макро ҳедге-фондини ишга туширди. 2005-йили Cлариум икки савдо журнали: МарҲедге[эн] ва Абсолуте Ретурн[эн] томонидан йилнинг глобал макрофонди деб топилди. Тҳиэлнинг инвестицияга бўлган ёндашуви Стеве Дробнйнинг китобидаги бобнинг мавзуси бўлди. Тҳиэл 2003-йилда долларнинг заифлашишига муваффақиятли пул тикди ва 2005-йилда доллар ва энергия тикланишига катта фойда келтирди. 2009-йилда бошланган сезиларли йўқотишлардан сўнг, Cлариум 2008-йилдаги 7 миллиард доллардан 2011-йилда тахминан 350 миллион долларга тушди[14].
2004-йилда, 2007-2010-йиллардаги инқироздан анча олдин, Тҳиэл бу ҳақда умумий маънода гапирди. Унинг таъкидлашича, 2000-йилдаги дот-cом пуфакчаси асосан молия секторига кўчиб ўтган. Хусусан, Генерал Элеcтриc ва Wал-Мартнинг заифлиги ҳақида гапирди. Шу билан бирга, кўчмас мулк бозоридаги қабариқ ҳақида гапирди. Мисол учун, 2004-йилда Манхеттендаги Марта Стюартнинг коттежини 7 миллион долларга сотиб олишдан бош тортганини эълон қилди[11].
2004-йил август ойида Фаcебоок бизнес ҳамкорига айланди ва унга 500 минг доллар сармоя киритди. Бунинг эвазига компаниянинг 10,2 фоизини ва директорлар кенгаши аъзолигини олди. Бу Фаcебоокга биринчи ташқи сармоя эди[15][16].
Тҳе Фаcебоок Эффеcт[эн] китобида Девид Киркпатрик Тҳиэлнинг ижтимоий тармоққа қандай инвестор бўлганлиги ҳақида ҳикоя қилади: Напстер ва Плахо[эн] собиқ ходими, Фаcебоок президенти бўлиб ишлаган Шон Паркер инвесторларни қидираётган эди. Компания учун ва ЛинкедИн бош директори Реид Хоффманнинг тавсиясига кўра (у Фаcебоок ва ЛинкедИн ўртасидаги потенциал манфаатлар тўқнашуви туфайли етакчи инвестор бўлишдан бош тортган) Тҳиэлга ҳавола қилинган. Тҳиэл Паркер ва Марк Цукерберг (ўша пайтда Гарвард талабаси) билан учрашди. Тҳиэл улушлар эвазига уруғлик босқичини бошқаришга рози бўлди. Ушбу турда Ҳоффман ва Марк Пинкус ҳам иштирок этишди. Дастлаб, агар 2004-йил охиригача унинг фойдаланувчилари сони 1,5 миллионга еца, инвестициялар Фаcебоок капиталига киритилиши керак эди. Гарчи Фаcебоок бу мақсаддан бироз ортда қолган бўлса-да, Тҳиэл сармояни ўз капиталига айлантиришга рози бўлди[17].
Кенгаш аъзоси сифатида Тҳиэл кундалик қарорлар қабул қилишда иштирок этмади[18]. Сараҳ Лаcй[эн] сўзларига кўра, Тилнинг дастлабки йилларда Зуcкербергга маслаҳатлар берган.
2010-йил сентабрида Тҳиэл интернет истеъмол секторидаги ўсиш потенциалига шубҳа билдирар экан, бошқа интернет компанияларига нисбатан Фаcебоок (ўша пайтда 30 миллиард долларга баҳоланган) нисбатан паст баҳоланганлигини таъкидлади[19]. 2012-йилнинг май ойида Фаcебоок бозор капиталлашуви тахминан 100 миллиард долларни ташкил этган ҳолда биржага чиқди. Бунда Тҳиэл 638 миллион долларлик аксияларни сотди[20]. 2012-йил августида, блокировка муддати тугагандан сўнг, Тҳиэл ўзининг деярли барча улушини ҳар бир аксия учун 19,27 дан 20,69 долларгача бўлган нархларда 395,8 миллион долларга сотди. Ҳаммаси бўлиб, Фаcебоок аксияларини 1 миллиард доллардан ортиқ сотган[20]. Энди 5 миллион аксияга ва директорлар кенгашидаги ўринга эга[21].
2022-йил 7-февралда Тил аксиядорларнинг навбатдаги йиғилишида Мета директорлар кенгашига номзоди қўйилмаслигини маълум қилди. Шундай қилиб, тадбиркор 17 йил ишлаган Фаcебоок бошқарув кенгашини тарк этди[22].
2003-йилда Тил Марказий разведка бошқармасининг Ин-Қ-Тел венчур фонди томонидан молиялаштирилган Палантир компаниясига асос солди[23]. 2014-йилда, лойиҳа бошида, Этҳереум блоcкчаин асосида марказлашмаган онлайн хизматлар яратиш учун платформага 100 минг доллар сармоя киритди[24].
2019-йилда Билдерберг конференциясида иштирок этди[25].
Талабалик йиллари, „Стенфорд Ревиэw“ либертар газетасига асос солган, сиёсий тўғрилик билан кампусда машҳур бўлган. 2010-йиллардан бошлаб Тҳе Станфорд Ревиэw университетнинг асосий консерватив либертар газетаси ҳисобланади.
Тҳе ПайПал Wарс[эн] китобига кўра, Тҳиэл ПайПалнинг миссияларидан бири сифатида ривожланаётган мамлакатлардаги одамларни пул қадрсизланишидан озод қилиш, уларга пул маблағларини қатъий валюталарда ифодаланган глобал электрон ҳисобларга олиб чиқиш имконини беришни мақсад қилганди.
2010-йилларда Ҳулк Ҳоган ва бошқа юлдузлар томонидан машҳур шахслар ҳақидаги шахсий маълумотларни нашр этадиган Гаwкер интернет-блогига қарши суд жараёнларини молиялаштирди. 2016-йилда суд нашрни 140 миллион доллар тўлашга ҳукм қилди, бу эса ОАВни банкротлик ёқасига олиб келди. Кейинги суд бу миқдорни бироз қисқартирди, аммо блог 2016-йил августида банкрот деб эълон қилинди[26]. Ушбу ҳаракатга тадбиркорнинг гомосексуаллиги ҳақида 2007-йилда нашр этилган мақола сабаб бўлди. Тҳиэлнинг сўзларига кўра, бу даъволарни молиялаштириш унинг энг катта хайрия ишларидан биридир[27].
Питер Тил Қўшма Штатлардаги замонавий олий таълим тизимининг танқидчиси. Унинг фикрича, университетдаги таълим ҳаддан ташқари баҳоланади ва классик пуфакни ифодалайди. Унинг жамғармаси ҳисоб-китобларига кўра, „Америка университетларининг 70% дан 80% гача таълимга инвестициялар ижобий таъсир кўрсатмайди“[28].
Шахсий ҳаёти
Тҳиэл гейлигини яширмайди. 2017-йил октябр ойида Вена шаҳрида шериги Метт Данзеисенга турмушга чиқди[29][30].
Манбалар
- ↑ Петер Тҳиэл
- ↑ Ҳсу, Тиффанй. „Фаcебоок инвестор Петер Тҳиэл опенс Митҳрил вентуре cапитал фунд“. Лос Ангелес Тимес (2012-йил 20-июн).
- ↑ Cутлер, Ким-Маи. „Петер Тҳиэл Лаунчес Митҳрил: А Неw $402 Миллион Лате-Стаге Фунд“. ТечCрунч (2012-йил 19-июн). Қаралди: 2012-йил 14-декабр.
- ↑ „Петер Тҳиэл - Форбес“. Форбес.cом. Қаралди: 2012-йил 2-июн.
- ↑ „Петер Тҳиэл Сайс 'Донът Писс Офф тҳе Робоцъ“. Силиcон Аллей Инсидер (18-ноябр 2009-йил). 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 4-январ.
- ↑ Ҳсу, Тиффанй. „Фаcебоок инвестор Петер Тҳиэл опенс Митҳрил вентуре cапитал фунд“. Лос Ангелес Тимес (2012-йил 20-июн). 2013-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 24-январ.
- ↑ Cутлер, Ким-Маи. „Петер Тҳиэл Лаунчес Митҳрил: А Неw $402 Миллион Лате-Стаге Фунд“. ТечCрунч (2012-йил 19-июн). 2012-йил 18-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 14-декабр.
- ↑ „Петер Тҳиэл — Форбес“. Форбес.cом. 2012-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 2-июн.
- ↑ „Петер Тҳиэл Сайс 'Дон'т Писс Офф тҳе Робоц'“. Силиcон Аллей Инсидер (2009-йил 18-ноябр). 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 24-январ.
- ↑ Женкинс, Жр., Ҳолман W.. „Течнологй=Салватион“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (2010-йил 9-октябр). 2012-йил 22-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-май.
- ↑ 11,0 11,1 Ҳиббард, Жустин, „Биг Буcкс Фром Буббле Феарс“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-07 санасида архивланган), Бусинесс Wеэк, Новембер 8, 2004. Ретриэвед 2011-01-11
- ↑ „эБай пиcкс уп ПайПал фор 20.5 биллион бй Маргарет Кане|CНЕТ Неwс.cом“. — „Он Мондай, эБай саид ит ис аcқуиринг онлине пайменц cомпанй ПайПал ин а деал валуэд ат 20.5 биллион. [...]“. 2008-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 24-январ.
- ↑ „СЕC Инфо - Эбай Инc - С-4 - он 8/6/02“. 2006-йил 14-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 24-январ.
- ↑ Паcкер, Георге „Но Деатҳ, Но Тахес: Тҳе либертариан футурисм оф а Силиcон Валлей биллионаире.“. Тҳе Неw Ёркер. 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 7-декабр.
- ↑ „Шареҳолдер традинг валуэс Фаcебоок ат море тҳан $33бн“ Тҳе Гуардиан--Аугуст 25, 2010: (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-03-10 санасида архивланган) Эта ссилка не подтверждаэт процентную долю Тҳиэл, предполагаэмую 5,2%, то эст 33, делённоэ на 1,7. 5,2% также независимо заявлено в разделе Фаcебоок этой стати Википедии, но без ситирования. Вмененная оценка Фаcебоок также виросла до 50 млрд долларов в начале 2011 года с Голдман Сачс (Крейг, Сюзанна и Эндрю Росс Соркин[эн], „Голдман Офферинг Cлиэнц а Чанcе то Инвест ин Фаcебоок“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-19 санасида архивланган), Тҳе Неw Ёрк Тимес Деалбоок, Жануарй 2, 2011, 11:31 пм ЭТ.) А 5,2% шаре оф $50 биллион wоулд бе wортҳ $2.58 биллион. Фор иц парт, бй Марч 2010, Форбес ҳад аcтуаллй редуcед иц эстимате оф Тҳиэл’с нет wортҳ то $1.2 биллион (#828 он лист оф wорлд’с биллионаирес (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-09-09 санасида архивланган)), тҳоугҳ тҳе ҳигҳер Фаcебоок валуатион макес тҳис эвен море ундервалуэд. Фоотноте эхпандед 2011-01-11.
- ↑ Cаулфиэлд, Бриан; Перлротҳ, Ниcоле. „Лифе Афтер Фаcебоок“. Форбес Магазине (2011-йил 14-феврал). 2013-йил 23-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 29-ноябр.
- ↑ Киркпатриcк, Давид (2010-06-08). Тҳе Фаcебоок Эффеcт (п. 87—88). Симон & Счустер.
- ↑ Киркпатриcк, Давид (2010-06-08). Тҳе Фаcебоок Эффеcт (п. 246). Симон & Счустер. Киндле Эдитион.
- ↑ „Петер Тҳиэл: Wҳй Фаcебоок Ис Лике Форд Моторс Ин Тҳе 1920с“. 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 29-январ.
- ↑ 20,0 20,1 „Петер Тҳиэл Селлс Алмост Алл оф Ҳис Фаcебоок Стоcк, Донатес 36 Миллион то а Теа Партй ПАC — Бетабеат“. 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-январ.
- ↑ Жулиа Боорстин. „Инвестор Петер Тҳиэл Селлс Фаcебоок Шарес“. CНБC (2012-йил 20-август). 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-август.
- ↑ Феинер, Лаурен. „Петер Тҳиэл то степ доwн фром Фаcебоок боард“. CНБC. 2022-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-феврал.
- ↑ „Палантир, тҳе Wар он Террор'с Сеcрет Wеапон“. 2013-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 31-январ.
- ↑ „«Сложно связать код на блокчейне с реальным миром»: интервью с создателем Этҳереум“. 2016-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 1-октябр.
- ↑ Конспирологи переоценивают Билдербергский клуб. Это не значит, что у него нет влияния (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-05-15 санасида архивланган) // Би-Би-Си, 30 мая 2019
- ↑ „Гаwкер.cом то Энд Оператионс Нехт Wеэк“ (эн). Гаwкер.cом (2016-йил 18-август). 2016-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 22-август.
- ↑ Как уничтожит СМИ руками Халка Хогана (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-03-27 санасида архивланган). Медуза, 26.05.2016
- ↑ „Питер Тиль о том, почему высшее образование переоценено“ (ру). Журнал Эсқуире. 2019-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 30-июл.
- ↑ „«Я не боялся увольнения»: история первого открытого гея в топ-менеджменте Форд | Бизнес“ (эн). Форбес.ру (2019-йил 7-июл). 2020-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 2-феврал.
- ↑ „Петер Тҳиэл гот марриэд овер тҳе wеэкенд“ (эн). Ахиос. 2018-йил 2-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 2-феврал.