Петр Павел (1944-йил 1-ноябрда туғилган) — чехиялик сиёсатчи ва истеъфодаги армия генерали, Чехия Республикасининг сайланган президенти. У аввал 2015—2018-йилларда НАТО Ҳарбий қўмитаси раиси, 2012—2015-йилларда эса Чехия Қуролли кучлари Бош штаби бошлиғи лавозимларида ишлаган.

Петр Павел
чехча: Petr Pavel
 Чехиянинг сайланган
президенти
 
Мансаб даври
9-март 2023-йил
(лавозимга киришади)
Ҳукумат бошлиғи Петр Фиала
Ўтмишдоши Милош Земан
 НАТО ҳарбий қўмитаси раиси
 
Мансаб даври
26-июн 2015-йил – 29-июн 2018-йил
Ўтмишдоши Кнуд Бартелс
Вориси Стюарт Пич
 Чехия армияси бош штаби бошлиғи
 
Мансаб даври
1-июл 2012-йил – 30-апрел 2015-йил
Ўтмишдоши Властимил Пицек
Вориси Ёсеф Бечварж
Шахсий маълумотлари
Сиёсий партияси Чехословакия коммунистик партияси (1989)
Турмуш ўртоғи Гана Павлова (1986-2001)
Эва Павлова (2004-йилдан)
Болалари Ян
Петр
Эва
Таълим Лондон Қироллик коллежи (2006)
Вишков Қуруқлик Қўшинлари Олий ҳарбий мактаби (1983)
Брно Ҳарбий Академия (1991)
Кимберли штаб коллежи
Касби Ҳарбий
Мукофотлари
Имзоси
Вебсайти ҳттпс://www.генералпавел.cз/
Мансублиги Чехия Республикаси Армияси
Чехословакия халқ армияси
Қўшин тури Ҳарбий разведка
Хизмат йиллари 1983—2018
Унвони Армия генерали
Жанглар "Карин" ҳарбий базасини эвакуацияси
Ироқ уруши
Югославия уруши

Павел Чехиядаги президентлик сайловларида СПОЛУ коалицияси томонидан қўллаб-қувватланган мустақил номзод сифатида қатнашди ва президентлик сайловларининг биринчи босқичида 35 фоиз овоз билан ғалаба қозонди. Сайловнинг иккинчи босқичида 58 фоиз овоз билан рақиби Андрей Бабиш устидан ғалаба қозонди[1]. Павел 9-март куни истеъфога чиққан президент Милош Земандан кейин ўз лавозимига киришади[2].

Таълим

Павел Опавадаги ҳарбий гимназияни тамомлаган. Вишковдаги қуруқликдаги қўшинлар ҳарбий мактабида ўқишни давом эттирди ва 1983-йилда тугатди. У Чехословакия армиясига парашютчи сифатида қўшилди, взвод бошлиғи бўлиб хизмат қилди. 1985-йилда у Чехословакия Коммунистик партиясига қўшилди ва 1989-йилда Чехословакияда коммунистик режим қулагунга қадар аъзо бўлди. Кейинчалик у коммунистик партияга аъзо бўлганини хато деб атади[3].

Павел 1988-йилдан 1991-йилгача Брнодаги Ҳарбий Академияда (ҳозирги Мудофаа Университети билан бирлаштирилган) ҳарбий таълимни давом эттирди. Велвет инқилобидан кейин у Бетҳесдадаги Мудофаа разведка коллежида, Камберлидаги ходимлар коллежида, Лондондаги Қироллик мудофаа тадқиқотлари коллежида таҳсил олди ва Лондон Кинғс коллежини халқаро муносабатлар бўйича магистрлик даражасини олди[4].

Ҳарбий фаолияти

Босния

Ўқишни тугатгандан сўнг, Павел Ҳарбий разведка хизматида ишлаган (1991-1993). Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Босниядаги мудофаа кучларининг Чехословакия қўшинлари контингентида хизмат қилган.

1993-йил январ ойида унинг бўлинмаси франсуз аскарлари серб қўшинлари томонидан қамалда бўлган франсуз ҳарбий базасини эвакуация қилиш учун юборилди. Маҳаллий инфратузилма ва кўприк вайрон бўлганлиги сабабли Франсия армияси базани эвакуация қила олмади ва Чехия армияси базадан атиги 30 километр узоқликда жойлашганлиги сабабли эвакуацияни амалга ошириш учун юборилди. Павел 29 аскар ва 2 ОТ-64 СКОТ қуролли транспортерлари билан базага борди. Икки соатлик йўл давомида Павел бўлинмаси операцияни секинлаштирган турли хил тўсиқларга дуч келди, жумладан, йўлда қулаган дарахтларни миномётдан отиш пайтида аскарлар олиб ташлашлари керак эди. Бўлинма базага етиб келганида, икки франсуз аскари ҳалок бўлди ва яна бир неча киши яраланди. Охир-оқибат, 55 франсуз аскари қуролли транспортерларда базадан эвакуация қилинди[5][6][7]. Павел қутқарув пайтида қилган ҳаракатлари учун Чехияда ҳам, Франсияда ҳам тан олинган ва тақдирланган[8].

Юқори лавозимлар

Павел НАТО Ҳарбий қўмитаси раиси сифатида
Павел Белгия Бош вазири Чарлз Мишел билан 2015-йил Ҳалифах халқаро хавфсизлик форумида

Босниядаги операциядан сўнг Павел Чехия армиясида турли лавозимларда, жумладан ҳарбий разведка, дипломатия (Белгиядаги ҳарбий атташе ўринбосари) ва махсус кучлар бригадаси қўмондони сифатида хизмат қилган. 2002-йилда у бригада генерали этиб тайинланган. Кейин у Америка Қўшма Штатлари Марказий Қўмондонлигида Миллий Ҳарбий Вакил бўлиб ишлаган ва бир қанча халқаро ва миллий ташкилотларда Чехия армиясининг вакили бўлган.

2002-2007-йилларда ихтисослаштирилган қўшинлар қўмондони, қўшма кучлар қўмондони ўринбосари ва Мудофаа вазирлиги бўлими директори ўринбосари лавозимларида ишлаган. Шунингдек, у Белгия, Нидерландия ва АҚШда бир қанча ҳарбий дипломатик лавозимларда Чехия Республикаси вакили бўлган. 1993-1994-йилларда Чехия Республикасининг Белгиядаги ҳарбий атташеси ўринбосари бўлган. 1999-йилдан 2002-йилгача у НАТОнинг Брунссумдаги штаб-квартирасида вакил бўлган. 2003-йилда у Тампадаги „Бардош эркинлик“ операцияси бош қароргоҳида ўринбосар бўлиб ишлаган. 2007-2009-йилларда у Чехия Республикасининг Европа Иттифоқидаги Брюсселдаги ҳарбий вакили, кейинроқ 2010-2011-йилларда Чехия Республикасининг иттифоқдош кучларнинг Европа Олий бош қароргоҳида вакили бўлган[9].

2003-йилда Американинг Ироққа бостириб кириши пайтида у Қатардаги АҚШ бош қароргоҳида алоқа бўлими ходими бўлиб ишлаган. Бу вақт ичида у Ироқ босқинчи кучларга қарши оммавий қирғин қуролларини қўллаши мумкинлигидан огоҳлантирди[10].

Павел МСC 2016 давомида

Павел 2011-йил июлидан 2012-йил июнигача Чехия Республикаси Қуролли Кучлари Бош штаби бошлиғининг ўринбосари лавозимида ишлаган. 2012-йил 1-июнда у Бош штаб бошлиғи лавозимига кўтарилди. У Чехия ҳукумати томонидан 2014-йил июл ойида НАТО Ҳарбий қўмитаси раислигига номзод қилиб кўрсатилган ва 2014-йил сентабрида Вилнюсда ушбу лавозимга тайинланган[11]. У Варшава шартномасининг собиқ аъзосидан ташкилотнинг биринчи раиси эди. Унинг ваколати 2015-йилда бошланган. 2018-йилда ваколат муддати тугагач, Павел маслаҳатчиси бўлган НАТО бош котиби Енс Столтенберг Павелни НАТО тарихидаги муҳим даврда Ҳарбий қўмитага катта устунлик билан раҳбарлик қилгани учун мақтади[12].

Нафақага чиқиш

2018-йилда армиядан кетганидан кейин Павел ўқитувчи ва маслаҳатчи бўлди[13].

2020-йил 6-апрелда Павел CОВИД-19 пандемиясига қарши кураш билан боғлиқ бўлган одамларга ёрдам бериш, айниқса касалхоналарда ёрдам бераётган ва тиббий воситаларни яратаётган кўнгиллиларга молиявий ёрдам кўрсатиш мақсадида Сполу силнěжší (Биргаликда кучлироқ) ташаббусини бошлади. Ташаббус, шунингдек, Чехияни келажакдаги инқирозларга тайёрлашни мақсад қилган[14]. Павел ушбу ташаббусда турли мутахассисларни, жумладан Ядро хавфсизлиги бўйича давлат идораси раҳбари Дана Драбова, бизнесмен Мартин Хаусенблас, Чехия шошилинч тиббий ёрдам ва табиий офатлар тиббиёти жамияти президенти Яна Шеблова ва Оломоуc вилоятининг собиқ губернатори Ян Брезинани тўплади[15]. Павел Чехия вилоятлари бўйлаб саёҳат қилиб, мутахассислар, ҳокимият ва муассасалардан эпидемияга қарши кураш ҳақида маълумот йиғишни бошлади[16]. Ташаббус натижаларига асосланиб, Павел Бош вазир Андрей Бабиш билан учрашиб, унга ташаббус томонидан яратилган инқирозга қарши режани тақдим этди[17]. Петр Холек ва Онджей Лейнерт каби баъзи сиёсий шарҳловчилар ташаббусни Павелнинг президентликка номзоди билан боғлаб, 2016-йилги АҚШ президентлик сайловларида Ҳиллари Клинтоннинг шиори билан ўхшашлигини таъкидладилар[18][19].

2023-йил Чехияда президентлик сайлови

2019-йилда Фуқаролик Демократик партияси, КДУ-ČСЛ, ТОП 09, Маёрлар ва Мустақиллар ва Чехия қароқчилар партияси раҳбарлари навбатдаги президентлик сайловлари учун потенциал номзодларни муҳокама қилиш учун учрашдилар. Учрашувда энг кўп муҳокама қилинган номзод Павел эканлиги маълум қилинди[20].

2022-йил 29-июн куни Павел 2023-йилги Чехия президентлиги сайловларида иштирок этиш ниятини эълон қилди. У Чехия ўз президенти олдида хижолат бўлмаслиги учун сайловда ғалаба қозонишни хоҳлаётганини айтди[21]. Павел ўзининг расмий кампаниясини 2022-йил 6-сентябрда бошлади ва у „Чехияга тартиб ва тинчликни қайтаришни“[22] ғарбпараст[23] анти- популистик[24] платформада ишлаётганини айтди. 2022-йил 4 октябрда у Сполу сайлов алянси (Фуқаролик Демократик партияси, КДУ-ČСЛ ва ТОП 09) томонидан маъқулланган учта номзоддан бири эди[25].

Биринчи босқич 2023-йил 13 ва 14-январ кунлари бўлиб ўтди. Павел 1 975 056 овоз (35,4%) олди. У Чехиянинг собиқ бош вазири Андрей Бабишдан деярли фарқ билан ортда қолиб, иккинчи босқичга чиқди[26]. Павел иккинчи турда Бабиш устидан ғалаба қозонди ва 58,32% овоз (3 358 926 овоз), Бабиш 41,67% овоз олди[27]. У 9-март куни истеъфога чиққан Милош Земаннинг ўрнини эгаллайди[28].

Сиёсий қарашлар

Президентлик кампанияси пайтида Павел ўзини „марказ ҳуқуқи, кучли ижтимоий урғу“ деб таърифлади[29]. Унинг сўзларига кўра, у 2021-йилги Чехия қонунчилик сайловларида ўнг марказчи Сполу алянси учун овоз берган[30]. У президентликка даъвогарлигининг дастлабки босқичларида Сполудан сиёсий ёрдамни муҳокама қилди ва охир-оқибат унинг номзоди бўлишни хоҳламаслигини, лекин унинг маъқулланишини мамнуният билан қабул қилишини айтди[31]. Сполу уни 2022-йил октабр ойида бошқа икки номзод билан бирга маъқуллаган.

У 2013-йилги президентлик сайловларининг ҳар икки босқичида ҳам Карел Шварценбергга овоз берганини айтди. 2018-йилда у биринчи турда Павел Фишерга, иккинчи турда Жири Драхошга овоз берган[32].

1989-йил ноябрига қадар уруш бўлган тақдирда Ғарбга қарши курашган бўлармидингиз, деган саволга Павел „Аскар ўз мамлакатини ва унда яшовчи халқни ҳимоя қилади. (…) ҳар бир аскар ўзига ёққан ва ким учун жанг қилади жонини фидо қилишга арзийди“[24]

У Россия босқинида Украинани қўллаб-қувватлаган, уни „халқаро муносабатлар тизимига қарши уруш“ деб таърифлаган, ҳарбий ва гуманитар ёрдамга чақирган[33].. Унинг сўзларига кўра, Ғарб босқинга жавобан кучлироқ ҳаракат қилиши керак эди. Унинг таъкидлашича, Қрим аннексия қилингани ва Донбаснинг бир қисми Россия томонидан қўллаб-қувватланган сепаратистлар томонидан назорат қилинганидан сўнг, Ғарб ЭХҲТ томонидан қўлланиладиган тинч аҳоли учун ҳимояланган йўлакларни ўрнатиши керак эди. Босқин бошланганидан кейин у рус армияси ўзлари босиб олган нарсаларни ушлаб туриши, Украина эса Ғарб давлатлари ёрдамида ҳам рус ҳарбийларини, жумладан Қримни сиқиб чиқариш учун этарли ресурсларга эга эмаслиги ҳақида фикр билдирди[24]

Павел 2019-йилда бой одамлар кўпроқ солиқ тўлаши кераклигини ва бойликни кучлироқ қайта тақсимлашни қўллаб-қувватлади. У илҳом манбаи сифатида Скандинавия мамлакатларини келтирди[34].. У Чехиянинг Европа Иттифоқи ва НАТОга фаол аъзо бўлиши ҳақида гапирди, эвтаназияни жорий этишни қўллаб-қувватлайди[35] ва ўлим жазосини рад этади[36].

Павел прогрессив[37][38] ва ижтимоий либерал қарашларга эга[39]. У, шунингдек, бир жинсли никоҳ ва гомосексуал одамларнинг фарзанд асраб олиш ҳуқуқларини қўллаб-қувватлайди[40] ва бир жинсли никоҳга рухсат берувчи қонунга вето қўймаслигини тасдиқлади[29]

2014-йилда НАТО Ҳарбий қўмитаси раиси этиб сайланганидан сўнг, Павел „сиёсий тўғрилик“ни танқид қилиб, бу масъулларга фақат ўзлари эшитишни хоҳлаган нарсани айтиб берадиган муҳит яратишини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, НАТО Ҳарбий қўмитаси раиси сифатида у сиёсий тўғрилиги туфайли муаммоларни ўз номи билан атаолмаган кўплаб Бош штаб бошлиқларини кўрган[41]..

Чехия, агар у ғалаба қозонса, Украинадаги урушга сафарбар қилинади ва тўғридан-тўғри жалб қилинади, деган нотўғри маълумотлар тарқалгач, Павел ҳарбий ўтмиши туфайли шундай деди:

Мен уруш нима эканлигини биламан ва буни ҳеч кимга хоҳламайман. Мен қиладиган биринчи иш иложи борича мамлакатни урушдан узоқроқ тутишга ҳаракат қилишдир. Аммо мамлакатни урушдан иложи борича узоқроқ тутиш содир бўлаётган воқеаларни жимгина кузатиш деб айтмаяпман. Чунки биз шунчаки томоша қилсак, уруш бизга ҳам келади. (...) Аскарлар уруш бошламайди. Урушни сиёсатчилар бошлашади, кейин эса аскарлар улар учун ҳал қилишади[42][43]

Шахсий ҳаёт

Петр Павел чех, инглиз, франсуз ва рус тилларини билади. Унинг биринчи хотини Ҳанадан икки ўғли бор (улар ажрашишган).

Иккинчи маротаба Эва билан турмуш қурган[44][45]

2012-йилгача Павел Черноучекка кўчиб ўтган ва ўша ерда яшайди[46].

Павел яширин ташиш лицензиясига эга[47].

Манбалар

  1. ↑ „Генерал Пётр Павел Чехиянинг янги президенти этиб сайланди“ (уз). Дарё.уз. Қаралди: 29.1.23.
  2. ↑ „Петр Павел элеcтед Пресидент оф тҳе Cзеч Републиc“ (эн). www.эхпац.cз (2023-йил 28-январ). Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  3. ↑ „Ҳисторик Блаžэк о мнě лžэ. КСČ бйла чйба, за 33 лет жсем жи але одčинил, říкá генерáл Павел“. Қаралди: 2022-йил 8-сентябр.
  4. ↑ „Чиэф оф тҳе Генерал Стафф оф Армед Форcес оф тҳе Cзеч Републиc“. 2013-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 22-март.
  5. ↑ „Čэšтí вожácи в 90. летеч в бýвалé Жугослáвии обстáли, прозразуже новá студиэ“ (cс). Милитарй Ҳисторй Институте Прагуэ. Қаралди: 2020-йил 6-апрел.
  6. ↑ „Армáда Čэскé Републикй. Сймбол демокраcиэ а стáтнí суверенитй“ (cс). моcр.cз 102–103. 2020-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-апрел.
  7. ↑ Ленковá, Житка. Неждůлеžитěжší битвй в čэскýч дěжинáч, Вйд. 1 (cс), Алпресс — 282-бет. ИСБН 978-80-7362-470-5. 
  8. ↑ „УНПРОФОР – мíровá мисе, 1992 – 1995, земě бýвалé Жугослáвиэ, 2250 пříслуšнíкů Заҳраниčнí мисе АČР“ (cс). мисе.армй.cз. 2014-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-апрел.
  9. ↑ „Генерáлпоруčíк Павел мá наҳрадит Пиcка в čэле армáдй“ (cс). ČТ24. Čэскá телевизе. Қаралди: 2023-йил 18-январ.
  10. ↑ Двоřáčэк. „Čэскý генерáл: Чемиcкý розказ мůžэ пřижíт“ (cс). иДНЕС.cз (2003-йил 25-март). Қаралди: 2023-йил 18-январ.
  11. ↑ Лазаровá. „Cзеч Армй'с чиэф оф стафф то ҳеад НАТЎс милитарй cоммиттеэ“. Радио Прагуэ (2014-йил 22-сентябр). 2016-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-октябр.
  12. ↑ „Генерал Петр Павел эндс тенуре ас Чаирман Милитарй Cоммиттеэ, 29 ЖУН 2018“. ЁуТубе. Қаралди: 2023-йил 15-январ.
  13. ↑ „Генерáл Петр Павел одчáзí до по čтйřэч декáдáч до воженскéҳо дůчоду. До политикй се нечйстá“ (cс). Инфо.cз. Қаралди: 2019-йил 3-ноябр.
  14. ↑ „Генерáл Павел залоžил иниcиативу, ктерá помůžэ лидем в божи с коронавирем“ (cс). иДНЕС.cз (2020-йил 6-апрел). Қаралди: 2020-йил 6-апрел.
  15. ↑ „Сполу силнěжší: Одборнícи в čэле с генерáлем Павлем чтěжí ČР пřиправит на далší кризе“ (cс). ЭуроЗпрáвй.cз. Қаралди: 2023-йил 13-январ.
  16. ↑ „Сполу силнěжší: Опатřэнí проти коронавиру мусí влáда сдěловат жеднотнě, апелуже генерáл Павел“ (cс). ЭуроЗпрáвй.cз. Қаралди: 2023-йил 13-январ.
  17. ↑ Řэҳáковá. „Генерáл Павел пřэдставил Бабиšови протикризовý плáн. Čэско бй се подле нěж мěло пříšтě вйҳноут чаотиcкýм опатřэнíм“ (cс). Ҳосподářскé новинй (ҲН.cз) (2020-йил 25-ноябр). Қаралди: 2023-йил 13-январ.
  18. ↑ „Ҳолеc: Вšэчно мá свůж čас. Генерáл Павел "вйкрадл" Cлинтоновоу а вйразил до кампанě“ (cс). Инфо.cз. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  19. ↑ Ледерер. „До řэšэнí кризе се поуšтí и генерáл Петр Павел, политику в том невидí“ (cс). иҲНед.cз. Ҳосподářскé новинй (2020-йил 7-апрел). Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  20. ↑ „Заčало ҳледáнí нáступcе Милоšэ Земана. Встоупит до боже неодмíтá ани тěžкá вáҳа политиcкýч вáлек“ (cс). сезнамзправй.cз. Қаралди: 2019-йил 3-ноябр.
  21. ↑ „Чcи бож о Ҳрад вйҳрáт, říкá генерáл Павел. Велкоу кампаň заҳáжí в српну“ (cс). иДНЕС.cз (2022-йил 29-июн). Қаралди: 2022-йил 1-июл.
  22. ↑ „Павел чcе врáтит Čэску řáд а клид. Заҳáжил офиcиáлнě свůж бож о Праžскý ҳрад“ (cс). иДНЕС.cз (2022-йил 6-сентябр). Қаралди: 2022-йил 6-сентябр.
  23. ↑ Ди Сарио, Федериcа. „Про-Wестерн ретиред генерал леадс фирст роунд ин Cзеч пресидентиал элеcтион“. Политиcо. Политиcо (2023-йил 14-январ). Қаралди: 2023-йил 15-январ.
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 Перкнеровá. „Петр Павел: Нежвěтšíм соупеřэм же про мě популисмус“ (cс). Денíк.cз (2022-йил 5-август). Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  25. ↑ Спурнý. „Непřэквапивé и розумнé. Коалиcе СПОЛУ подпоřила Фисчера, Нерудовоу а Павла“ (cс). Тýденíк Респект. Қаралди: 2022-йил 6-октябр.
  26. ↑ Ҳолуб. „Генерáл Павел пřэдстиҳл Бабиšэ, оба суверéннě овлáдли првнí коло“ (cс). сезнамзправй.cз (2023-йил 14-январ). Қаралди: 2023-йил 15-январ.
  27. ↑ „„Невидíм пораžэнé а вíтěзнé волиčэ,“ řэкл Петр Павел. Вйҳрáла подле нěж правда а респект“. ČТ24 (2023-йил 28-январ). Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  28. ↑ „Павел слоží президенцкý слиб на Ҳрадě 9. бřэзна“. ČТ24 (2023-йил 28-январ). Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  29. ↑ 29,0 29,1 Перкнеровá. „Нерудовá: Бабиš мá з дебат аси страч. Обžалованý кандидáт же бизáр, říкá Павел“ (cс). Денíк.cз (2023-йил 4-январ). Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  30. ↑ „Жá а šпион? То же непочопенí ситуаcе, промлувил о минулости в КСČ Павел“ (cс). Стреам.cз. Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  31. ↑ „Петр Павел чcе кандидоват на президента, сбíрá петиčнí подписй“ (cс). ČТ24. Čэскá телевизе. Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  32. ↑ „CЕЛÝ ЗÁЗНАМ Првнí президенцкá дебата в Блеску: О Земанови и šкралоупеч кандидáтů. Бабиš недоразил“ (cс). Блеск.cз. Cзеч Неwс Cентре (2023-йил 2-январ). Қаралди: 2023-йил 25-январ.
  33. ↑ „Павел здůразнил нутност подпорй Укражинй“. Н медиа а.с.. Денíк Н (2023-йил 13-январ). Қаралди: 2023-йил 15-январ.
  34. ↑ „Зоcелилй мě биткй ве šколе. Бабиš же ауторитář, Калоусек вйčнíвá, řэкл генерáл Павел“ (cс). Актуáлнě.cз (2019-йил 8-ноябр). Қаралди: 2019-йил 9-ноябр.
  35. ↑ Петр Павел - профил кандидáта на Ҳрад 2023 (чех), иДНЕС.CЗ, 2022-10-14, 2022-10-14да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2023-01-17
  36. ↑ „Генерáл Павел литуже минулости в КСČ. Подпоřил бй эутаназии, трест смрти одмíтá“ (cс). иДНЕС.cз (2022-йил 30-август). 2022-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 25-январ.
  37. ↑ Лопатка, Жан. „Про-Wестерн формер генерал Павел фавоуред ас Cзечс элеcт пресидент“ (эн). Реутерс (2023-йил 27-январ). Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  38. ↑ „Петр Павел: Украине суппортер анд wар ҳеро ис тҳе неw Cзеч пресидент“ (эн). эуронеwс (2023-йил 28-январ). Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  39. ↑ (эн) Формер НАТО генерал Павел wинс Cзеч пресидентиал воте. 2023-01-28. ҳттпс://www.рте.иэ/неwс/wорлд/2023/0128/1352413-петр-павел/. 
  40. ↑ „Генерáл Павел литуже минулости в КСČ. Подпоřил бй эутаназии, трест смрти одмíтá“ (cс) (2022-йил 30-август). 2022-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 28-январ.
  41. ↑ „"Чcи се опростит од политиcкé коректности," říкá Петр Павел“ (cс). ČТ24. Čэскá телевизе. Қаралди: 2023-йил 7-январ.
  42. ↑ „Ниc таковéҳо жсем незаžил, пřижďте к волбáм, řэкл Павел плнéму нáмěстí в Úстí“ (cс). иДНЕС.cз (2023-йил 17-январ). Қаралди: 2023-йил 25-январ.
  43. ↑ Бартковскý, Мартин „Павел на Ҳрад кřиčэлй тисícе лидí в Úстí. Пак генерáл скоčил до даву“ (cс). Рефлех.cз. Қаралди: 2023-йил 25-январ.
  44. ↑ „Генерал Петр Павел, Чаирман оф тҳе Милитарй Cоммиттеэ“. НАТО. Қаралди: 2020-йил 6-июн.
  45. ↑ „Петр Павел: Žивот генерáла, ктерý мůžэ бýт президентем ČР“ (cс). Рефлех.cз. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  46. ↑ „Петр Павел одволил. Комунáлнí волбй внíмá аси жако тй неждůлеžитěжší про бěžнéҳо обčана“ (cс). Эурозпрáвй (2022-йил 24-сентябр). Қаралди: 2022-йил 22-декабр.
  47. ↑ „Збраň мáм и в cивилу, řэкл Павел. Жако президент бй такé жездил на моторcе“ (cс). иДнес (2022-йил 19-декабр). 2022-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 22-декабр.
Сиёсий идоралар
Олдингиси Пресидент оф тҳе Cзеч Републиc
9 Марч 2023
Амалдаги
Милитарй оффиcес
Олдингиси Чиэф оф тҳе Генерал Стафф
2012–2015
Кейингиси
Олдингиси Чаирман оф тҳе НАТО Милитарй Cоммиттеэ
2015–2018
Кейингиси