Philip Wicksteed
Пҳилип Wиcкстеэд (1844-йил 25-окйтабр — 1927-йил 18-март) – таниқли иқтисодчи, георгист, теолог адабиёцҳунос.
| Пҳилип Wиcкстеэд | |
|---|---|
 Пҳилип Wиcкстеэд | |
| Таваллуди |
1844-йил 25-октябрБу |
| Вафоти |
1927-йил 18-март Беркшире |
| Фуқаролиги |
 Буюк Британия |
| Таълими | Университет Коллежи,Лондон Манчестер Янги Коллежи. |
| Касби | Иқтисодчи |
Ижтимоий келиб чиқиши
У Чарлес Wиcкстеэд (1810—1885) ва Жане Wиcкстеэднинг (1814—1902) фарзанди бўлиб, унинг исми аждоди Пҳилип Ҳенрй шарафига қўйилган[1][2]. Унинг отаси руҳоний бўлган. Унинг онаси Луптон оиласида туғилган. Улар анча йиллардан бери ҳам қашшоқ ҳам обод бўлган Леэдс шаҳрида яшашган. Wеэкстеэд 1835-йилда шаҳарнинг марказий майдонида жойлашган Милл Ҳилл Чапел ибодатхонасида хизмат қилади ва эр-хотин турмуш қуришади. 1841-йилда унинг синглиси Елизавета Жаненинг акаси Артурга (1819-1867) турмушга чиқди. У ҳам вазир бўлди ва сулола тарихида „Леэдснинг тўлиқ сайлов уюшмаси“[3] бошқача қилиб айтганда уюшмадаги энг фожиали қурбон бўлди. Уларнинг фарзандларидан бири Пҳилипнинг амакиваччаси, кон муҳандиси Арлонд Луптон эди. Жане тадбиркор бўлмаган лекин муваффақиятга эришган(эскиз чизиш, расм чизиш, шеър ўқиш ва ҳ.к) ва иккала опа-сингил Wиcкстеэдлар „Кучли ва ўткир ақл эгалари“ сифатида таърифланган[4]. Унинг жиянларидан бири машҳур австрлиялик жарроҳ Хибберт Алан Стивен Нютонга (1887-1949) турмушга чиққан Мери Сисели Wиcкстеэд эди[5].
Фаолияти
Wиcкстеэд Лондон Университети коллежида ва Манчестер Янги коллежида таълим олган. У 1867-йилда олтин медал билан магистерлик даражасини олди. Ўша йили отаси Унитария вазирлигига ишга киргандан сўнг Wиcкстеэд жуда кенг кўламли илмй ва теологик тадқиқотларни бошлаган. Унинг теологик ва ахлоқий асарлари нашрдан чиққандан кейин ҳам (1897-йилда) узоқ вақт давом этди ва унинг бошқа илмий тадқиқотлари учун бошланғич нуқта бўлган. Булар орасида унинг Дантега бўлган қизиқиши ҳам бор эди[6]. Бу нафақат нашрларнинг ажойиб рўйхатини яратди ва Wиcкстеэдни ўз даврининг энг йирик ўрта аср олимларидан бири сифатида обрўсини оширди. Ҳенрй Георгенинг 1879-йилда чоп этилган „Тараққиёт ва қашшоқлик“ китобини ўқишдан илҳомланган[7]. Wиcкстеэднинг теологик жиҳатдан замонавий жамият ахлоқига бўлган қизиқиши уни ўзининг иқтисодий йўлини очиб берган. 1894-йилда Wиcкстеэд ўзининг „Тақсимот қонунларини мувофиқлаштириш бўйича эссе“ асарини нашр этди, унда у фабрика эгаларини маржинал маҳсулдорликка кўра мукофотлайдиган тақсимлаш тизими ишлаб чиқарилган умумий маҳсулотни тугатиб юборишини математик тарзда исботлашга ҳаракат қилди. Аммо бу унинг 1910-йилги „Сиёсий иқтисоднинг умумий маъноси“ асари бўлиб, у Wиcкстеэднинг иқтисодий тизимини энг кенг қамровли тарзда тақдим этади. Лионел Роббинснинг 1932-йилги „Иқтисодиёт фанининг табиати ва аҳамияти тўғрисида эссе“ асари унинг ғояларини тўплади ва ривожлантирди.
Шахсий ҳаёти
Wиcкстеэд вазир ва ижтимоий ислоҳатчи Генрихнинг қизи Эмилй Соллига уйланди. Лондон Университети коллежи кутубхонасида Эмилй ва Карл Присоннинг рафиқаси Мариа Шарпе Пеарсон ўртасида ёзишмалар сақланган. Wиcкстеэд вивизациянинг яъни ҳайвонларни лабараторияларда кўпайтириб кейин улар устида тажриба ўтказишга жуда қаттиқ қаршилик қилган. У Франcес Поwер Cоббенинг шериги бўлган ва вивизацияга қарши курашишни қўллаб-қуватлаган.
Манбалар
- ↑ Иан Стеэдман (2004). „Wиcкстеэд, Пҳилип Ҳенрй (1844—1927)“. Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй.
- ↑ Баркер, Чарлес А., 1955. Ҳенрй Георге. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс
- ↑ Луптон, C. А., Тҳе Луптон Фамилй ин Леэдс, Wм. Ҳаррисон анд Сон 1965, п. 55
- ↑ Луптон, C. А. , Тҳе Луптон Фамилй ин Леэдс, Wм. Ҳаррисон анд Сон 1965, паге 39
- ↑ „Неwтон, Сир Ҳибберт Алан Степҳен (1887–1949) бй Бенжамин К. Ранк. Аустралиан Диcтионарй оф Биограпҳй, Волуме 11, (МУП), 1988“. 2013-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 29-сентябр.
- ↑ "Ревиэw оф Фром "Вита Нуова" то "Парадисо" бй Пҳилип Ҳ. Wиcкстеэд". Тҳе Натион анд тҳе Атҳенæум 32, Парт 1 (4823): 24. Оcтобер 7, 1922. ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=ГҚТ0ААААМААЖ&пг=ПА24.
- ↑ Роббинс, Лионел. Тҳе эволутион оф модерн эcономиc тҳеорй : анд отҳер паперс он тҳе ҳисторй оф эcономиc тҳоугҳт. Неw Брунсwиcк, Н.Ж: АлдинеТрансаcтион, 2007. ИСБН 978-0202309194.