Pirgeometr

Пиргеометр (юн. пйр — олов, ге — Ер ва ... метр) — ер сиртининг эффектив нурланиши (яъни ер сиртининг бевосита нурланиши билан атмосферанинг рўпара нурланиши фарқи)ни ўлчаш учун мўлжалланган асбоб. П. галма-гал келадиган қора (ғадир-будир) ва никелланган (ялтироқ) металл полосалардан иборат мослама (радиация қабул қилгич) дан иборат (термоэлектр П.). Эффектов нурланишни ўлчаш учун П.нинг қабул қилиш сирти дам-бадам осмон ва Ер томонга ўгириб турилади. Қора ва ялтироқ полосаларнинг нурланишни ютиш ва сочиш хусусияти турлича бўлганлиги учун температуралар фар-қи (термоток) пайдо бўлади. Термоток миқдори галванометр билан ўлчанади. П.нинг мутлақ компенсацион хили ҳам бор (В. А. Михелсон пиргеометри). Бунда полосалар қарамақарши томонга каратиб жойлаштирилган. У ер сиртининг эффектов нурланишини бевосита аниклашга имкон беради.