Платониа инсигнис, Платониа туркумининг ягона тури, Бразилия, Парагвай, Колумбия ва Гаянанинг нам ўрмонларида Жанубий Америкада ўсувчи Cлусиаcеаэ оиласига мансуб дарахт. Кенг тарқалган номлари орасида баcури (баcурí, баcурй, бакури, паcури, пакури, пакоури, паcкоэри, пакоэри), манибалли, наранжилло ва баcуризеиро бор.

Платониа
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Росидс
Малпигҳиалес
Cлусиаcеаэ
Сймпҳониэаэ
Платониа

Март.
П. инсигнис
Бинар номланиши
Платониа инсигнис

Синонимлар

Аристоcлесиа эсcулента Стунтз Моронобеа эсcулента Платониа эсcулента (Арруда) Риcкетт & Стафлеу

П. инсигнис ёғоч

Платония Янги Каледонияда ўсувчи Монтроузиэра[1] билан боғлиқ.

Тавсиф

Платониа инсигнис — баландлиги 25–40 м га етадиган дарахт. Унинг пўстлоғида пирамидал тож ва мўл-кўл сариқ латекс мавжуд. Барглари қарама-қарши, оддий чўзинчоқ ёки эллиптик шаклда, узунлиги 8-15 см ва ялтироқ тўқ яшил, четлари тўлқинсимон ва терига ўхшаш.

Гуллари 5-7 дона пушти рангда, бешта гулбаргли. Меваси юмалоқдан овалгача, 7-14 снгача узунликдаги, қалин, сариқ пўстга эга. Меваси папайяга ўхшайди. Пўстлоқ босилганда сариқ рангли латекс чиқади. Ёпишқоқ оқ эти хушбўй, ширин ва нордон таъмга эга. Мева ичида 3 тадан 5 тагача уруғлар мавжуд.

Оқ қоринли тўтиқуш (Пионитес леуcогастер) ўсимликнинг чанглатувчиси ҳисобланади .

Ўстириш ва фойдаланиш

Бакури плантацияси

Бакури мевалари учун ўстирилади, ундан турли хил зираворлар ва ичимликлар тайёрланади. Мева таркибида юқори миқдорда фосфор, темир ва витамин C мавжуд. Ёғли жигарранг уруғларидан тери касалликларини даволаш учун уй шароитида ишлатилади.

Ёг 'ва сариёғ

Бакури ёғи

Бакури ёғи терига тез кириб борадиган трипалмитиннинг юқори даражаси (50 % дан 55 %) туфайли юқори сўрилиш тезлигига эга. Мева таркибидаги палмитолеик кислотанинг юқори миқдори (5 %) бакури ёғини юмшатувчи ва намловчи восита сифатида фойдали қилади[2].

Физик-кимёвий маълумотлар

Индекс Бирлик Малумот қиймати
Ёд индекси гл2/100г 57
совунланиш кўрсаткичи мгКОҲ/г 211
кислоталилик мгКОҲ/г 10,71
Пероксид индекси меқ/кг 5
Бирлашиш нуқтаси °C 35

Кимё

Платония триоксиженли ксантонларнинг табиий манбаидир. Латекс таркибида резинотол мавжуд[3].

Манбалар

  1. ↑ Руҳфел, Б. Р., В. Биттрич, C. П. Бове, М. Ҳ. Г. Густафссон, C. Т. Пҳилбриcк, Р. Рутишаусер, З. Хи, анд C. C. Давис (2011). Пҳйлогенй оф тҳе Cлусиоид Cладе (Малпигҳиалес): Эвиденcе фром тҳе Пластид анд Миточондриал Геномес. Америcан Жоурнал оф Ботанй 98: 306-25.
  2. ↑ Мораис, Л. Р. Банcо де Дадос Собре Эспécиэс Олеагиносас да Амазôниа, нãо-публиcадо
  3. ↑ „Платониа инсигнис“. 2011-йил 18-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 15-август.