Polikarbonatlar
Поликарбонатлар - карбонат кислота ва дигидроксибирикмаларнинг мураккаб полиэфирлари. Умумий формуласи [—ОРО—С (О)—]п, бу ерда Р — ароматик ёки алифатик қолдиқ. Булардан энг муҳим саноат аҳамиятига эга бўлганлари ароматик П. (макролен, лексан, юпилон, пенлайт, синвет, поликарбонат); 2,2- бис-(4гидроксифе-нил) пропан (бисфенол А) ва бисфенол А билан унинг ўринбосарлари 3,3’, 5,5’ — тетрабром ёки 3,3’, 5,5’ — тет-раметилбисфенол А асосидаги аралаш П. Бисфенол А (гомополикарбонат) асосидаги П. — аморф рангеиз поли-мерлар; мол. м. (20—120)103, шаффоф. Ундан тайёрланадиган 3 мм қалинликдаги пластинка 88% ёруғликни ўтказа-ди, декструксияланиш температураси 310—320°. П. физик-механик хоссалари мол. м. катталигига боғлиқ. Мол. м. 20 мингдан кичик бўлган П. мўрт, мустаҳкамлиги паст, мол. м. 25 мингдан юкрри бўлган П. эса механик мустахкамлиги ва элас-тиклиги юқори биологик инерт полимерлар. Улардан тайёрланган буюмларни — 100 дан 135° гача бўлган ҳароратларда ишлатиш мумкин. Саноатда П. 3 хил усул билан олинади: 1) дифенилкар-бонатни бисфенол А билан вакуумда асослар (мас, натрий метилат) иштирокида 150—300° да қайта этерификациялаш; 2) бисфенол А ни эритмада пиридин иштирокида 25° да фосгенлаш; 3) бисфенол А ни фосген билан сувли ишқорий муҳитда ва органик эритувчида* мас, метиленхлорид ёки таркибида хлор бўлган эритувчилар иштирокида фазалараро поликонденсациялаш.
П. автомобилсозликда, электрон ва электротехника саноатида, маиший ва тиббиёт техникасида, асбобсозлик ва самолёцозликда, қурилишда конструксион материал сифатида ишлатилади. П.дан тайёрланган ойналар қурилишда, иссиқхоналарда, кўп қаватли мустаҳкам шиша материаллар — трип-лекслар ишлаб чиқаришда қўлланади.[1]
Манбалар
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |