Пошо Йигит бей ёки Саруҳанли пошо Йигит бей[1] (Паšаит-бег (ш), шунингдек, Пасайтҳус ёки Басаитус; 1413-йилда вафот этган) – ХИВ аср охири ва ХВ аср бошларида яшаган усмоний турк давлат арбоби, ҳарбий саркарда.

Шахсий маълумотлари
Вафоти тах. 1413
Муносабатлари Исъҳоқ Бей Ҳраниć ва Тураҳан Бей (ўғли)
Дафн этилган жойи Меддаҳ масжиди, Скопе
Хизмат йиллари тах. 1390 —  1413
Жанглари Косово жанги, Скопенинг қўлга олиниши

Ҳаёти

Пошо Йигит бей Маниса шаҳрида туғилган бўлиб, келиб чиқиши Йöрüк қабиласидан эди[2][3]. Йигит бей Üскüп санжагининг иккинчи ҳукмдори Исъҳоқ Бей Ҳраниćнинг мураббийси[4] ҳамда Усмонийлар империяси генерали, Фессалия фатҳчиси ва чегара ноиби Тураҳан Бейнинг[5] отаси бўлган. Усмонийлар султони Пошо Йигит бей ва Ис’ҳоқ бейга қилган хизматлари учун катта ер мулклар ҳадя қилган[6].

У Скопеда вафот этган ва машҳур Меддаҳ масжиди ҳовлисида дафн этилган[7]. Масжид ва тüрбе Иккинчи жаҳон уруши даврида вайрон қилинган[8].

Ҳарбий фаолияти

Пошо Йигит бей 1389-йилдаги Косово жангида Усмоний қўмондонларидан бири бўлган[9]. 1390-йилда Усмоний турклар Македониянинг айрим ҳудудларини (ҳозирги Шимолий Юнонистон) Саруҳандан кўчирилган кўчманчи Йöрüклар билан тўлдирган. Пошо Йигит бей ҳам саруҳанлик Йöрüклар уруғидан бўлгани сабабли шу чегара ҳудудига жойлашган ва ўз қабиладошларига бошлиқ этиб тайинланган[10]. 1392-йилда Пошо Йигит бей қўшини билан Скопени забт этган ва шу сабабдан султон Боязид И томонидан „Скопе фатҳчиси“ унвонига сазовор бўлган[5].

Пошо Йигит бей Усмонийлар империясининг чегара вилояти Скопско Кражиштенинг биринчи ҳокими бўлиб, 1392-йилдан 1413-йилгача 21 йил давомида шу лавозимда хизмат қилган[11]. 1390-йил баҳорида Косово жангидан сўнг Султон Боязид уни Босния қироллигига юриш қилиш учун юборган. У икки марта юриш амалга оширган[12][13][14]. Пошо Йигит бей жангда Đураđ ИИ Балšиćни асирга олган ва тўлов эвазига уни озод қилган[15].

Манбалар

  1. ↑ Доминик Мандиć. Сабрана джела Др. О. Доминика Мандиćа: Босна и Ҳерcеговина: повжесно критиčка истраžиванжа. Зирал, 1978 — 152-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „Саруҳанли паšа Жигит-бег“ 
  2. ↑ Малcолм, Ноэл. Ребелс, Белиэверс, Сурвиворс Студиэс ин тҳе Ҳисторй оф тҳе Албанианс. Охфорд Университй Пресс, 2020 — 163-бет. ИСБН 9780192599223. Қаралди: 28) аугуст 2021. „Тураҳан Бей, wҳо диэд ин c.1456, инҳеритед ларге ланд-ҳолдингс ин Тҳессалй фром ҳис фатҳер, Йиğит Бей, а проминент Йüрüк cоммандер.“ 
  3. ↑ Апостолос Эуангелоу Вакалопоулос. Оригинс оф тҳе Греэк натион: тҳе Бйзантине период, 1204-1461. Рутгерс Университй Пресс, 1970 — 163-бет. ИСБН 9780813506593. Қаралди: 24) септембер 2013. „Тҳесе wере пробаблй кин то тҳе wарлорд Паша Йигит Бей, фатҳер оф Тураҳан Бей оф Тҳессалй, анд wере пробаблй алсо мовед тҳере фром Саруҳан.“ 
  4. ↑ Владимир Бабић. Историја народа Југославије. Просвета, 1960 — 48-бет. Қаралди: 26) жануарй 2013. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Бабингер (1987), п. 876
  6. ↑ Лжубиšа Доклестиć. Кроз ҳисторижу Македониже: изабрани извори. Šколска кнж, 1964 — 54-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „... паСа Жигит-бег и нжегов наслжедник Ишак-бег, добили велике зем- лжисне посжеде.“ 
  7. ↑ ; Ҳазим ŠабановиćПутописи: одломcи о жугословенским землжама. Саражево-Публишинг, 1996 — 280-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „Паšа Жигит-бег же умро у Скоплжу и саҳранжен же у посебном турбету у двориšту Меддаҳ-дžамиже.“ 
  8. ↑ МаcҲиэл Киэл. Студиэс он тҳе Оттоман Арчитеcтуре оф тҳе Балканс. Вариорум Публишинг Гроуп, 1990 — 136-бет. ИСБН 978-0-86078-276-6. Қаралди: 26) жулй 2013. „Тҳе мосқуэ анд турбе оф тҳе анcестор оф тҳе фамилй, Паша Йигит Бей, wас дестроед дуринг тҳе Сеcонд Wорлд Wар.“ 
  9. ↑ ; Ҳазим ŠабановиćПутописи: одломcи о жугословенским землжама. Саражево-Публишинг, 1996 — 280-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „Паšа Жигит- -бег, кожи се први пут поминже као жедан измеđу турскиҳ команданата у косовскож биcи.“ 
  10. ↑ Ҳалил İналcıк. Тҳе Оттоман Эмпире: Cонқуэст, Организатион анд Эcономй. Вариорум Репринц, 1978 — 119, 125-бет. ИСБН 978-0-86078-032-8. Қаралди: 24) септембер 2013. „Cонсидеринг алсо тҳе фаcт тҳат « тҳе Туркиш эмигранц фром Анатолиа wҳо аccомпаниэд Эвренос Бей анд Тураҳан Бей » (х), ас wелл ас тҳе мен лед бй тҳе фамоус уc-бейи оф Ускиип, Паша-йигит Бей, wҳо ҳад беэн трансферред то Ускиип ат тҳе“ 
  11. ↑ Öзтуна, Йıлмаз. Девлетлер ве ҳâнеданлар: Тüркие : 1074 - 1990. Кüлтüр Баканлığı, 2005 — 802-бет. „Манисалı Паşа Йиğит Бей (öлм. Üскüб 1413), Üскüб фâтиҳи ве илк с.б. 6.1.1392 - 1413 = 21, мед. Üскüб.“ 
  12. ↑ Мустафа Спаҳиć. Повижест Ислама. Бораc, 1996 — 564-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „Послиже косовске битке 1389. године šалже Бажезид и жигит паšу са вожском на Босну.“ 
  13. ↑ Меҳмед Ҳ. Ҳандžиć. Исламизаcижа Босне и Ҳерcеговине и порижекло босанско-ҳерcеговаčкиҳ муслимана. Исламска диониčка šтампарижа, 1940. Қаралди: 26) жулй 2013. 
  14. ↑ ; Иво Cеcиć; Жугославенски лексикографски завод; Игор ГостлЭнcиклопедижа Жугославиже. Жугославенски лексикографски завод, 1955 — 420-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „Истовремено же Паса Жигит провалио у два маҳа у Босну“ 
  15. ↑ ; Бого ГрафенауэрҲисторижа народа Жугославиже. Сколска кнжига, 1953 — 492-бет. Қаралди: 26) жулй 2013. „У жедном сукобу с Турcима Đурđа же заробио скопски сандžак-бег Паšа Жигит, а Радиč Cрножевиć же тада заузео околину Котора и прогласио се »господарем Зете, Будве и т. д.« Đураđ же успио да се искупи из...“ 

Адабиётлар


Янги даража Üскüб чегараси Усмоний ҳокими
1392–1415
Кейингиси