Protonefridiylar

Протонефридийлар (прото... ва нефридийлар) — ясси ва тўгарак чувалчанглар, немертинлар, айрим ҳалқали чувалчанглар, лансетниклар, форонидлар ва баъзи моллюскалар личинкаси учун хос бўлган айириш органлари. П. 1 та ёки бир неча шохланган найчалар ва улар ичида жойлашган бир тутам киприкларга ёки 1 та (ёки бир нечта) хивчинга эга бўлган ҳужайрадан иборат. Моддалар алмашинуви маҳсулотлари филтрланиб учки ҳужайралар бўшлиғига ўтади ва киприклар ёки хивчинлар ёрдамида найларга ҳайдалади. Киприклар ва хивчинларнинг бир меъёрда ишлаши туфайли суюклик П.нинг найчалари орқали оқиб ўтиб туради. Найчаларда ҳосил бўлган сийдик асосий найга тушади ва у ердан махсус тешиклар орқали ташқи муҳитга чиқарилади. Сўрғичлилар, оғиз айлангичлилар ва айрим б. ҳайвонларда П. сийдик тўпланадиган махсус орган — қовуққа очилади; сийдик у ердан қовуқ девори қисқариши туфайли ташқи муҳитга, тиканбошлилар ва приапулидларда эса жинсий найларга чиқарилади.