Puntlend
Пунтленд (Сомали. Пунтланд, арабча. أرض البنط) — 1998-йил 12-августда 2001-йилги Конституцияга мувофиқ ўз суверенитетини эълон қилди (аниқроғи, ўзини “муҳтор давлат” деб “Пунтленд муҳтор вилояти” деб эълон қилди). 2003-2004-йиллардаги келишувлар натижасида "Пунтленд Сомали давлати" расмий номини олди. Найробида (Кения) ва Сомали Республикасининг Вақтинчалик Федерал Хартияси (Конституцияси), федерал Сомалида расман муҳтор давлат сифатида тан олинган. Пойтахти - Гароуэ, жами давлатда тахминан 3,5 миллион аҳоли истиқомат қилади (ҳеч қандай аҳолини ро'йхатга олиш о'тказилмаган). Миср фир'авнлари савдо қилган қадимги Пунт о'лкаси номи билан аталган.
Пунтленд | |
|---|---|
 | |
| Пойтахт | Гороуэ |
| Энг катта шаҳар | Галкаё, Босасо, Гороуэ |
| Расмий тил(лар) | Инглиз, Араб, Сомали |
| Ҳукумат | Президентлик Республикаси |
| Саид Дени | |
| Аҳмад Усмон | |
| Ташкил топган | |
• санаси |
1998-йил 1-август |
| Майдон | |
• Бутун |
212 510 км2 |
| Аҳоли | |
• 2014-йилги рўйхат |
4 334 633 млн киши |
| Пул бирлиги | Сомали шиллинги |
Тарих. Сиёсий режим
1991-йилда Сомали давлатчилиги қулагандан кейин пайдо бўлган бошқа тан олинмаган давлатдан фарқли о'лароқ - Сомалиленд ва Пунтленд то'лиқ мустақилликка интилмади. Ҳозирги ҳукумат Пунтлендни федерал Сомали давлатининг бир қисми деб билади.
1998-йилда мухторият э'лон қилинганидан со'нг, мамлакат нефт конлари билан машҳур бўлган Санааг ва Сул ҳудудлари бо'йича Сомалиленд билан доимий зиддиятда эди. Бу ҳудудда доимий қуролли то'қнашувлар бўлган. 2007-йилда Пунтленд 2009-йил январ ойида босиб олишга муваффақ бўлган Санааг ҳудудида мустақил Маахир давлати э'лон қилинди. Кейинчалик, Пунтленд томонидан қо'ллаб-қувватланадиган, лекин ҳудуди асосан Сомалиленд томонидан ишг'ол қилинган Айн, Санааг ва Сул провинсиялари ҳудудларининг бир қисмида Хатумо буфер давлати пайдо бо'лди.
1998-йил 23-июлда Абдуллаҳи Юсуф Аҳмад Пунтленднинг биринчи президенти бо'лди, у бу лавозимни 2001-йил 1-июлгача эгаллаб келди.
2001-йил 1-июлда Пунтлендда давлат то'нтариши бо'лди, аммо 2002-йилда Абдуллаҳи Юсуф Аҳмад о'з то'нтаришини уюштирди ва бу лавозимни тиклади ва 2004-йил октябр ойида у Сомалига президент бо'лди ва бир мунча вақт о'тгач, Могадишони эгаллашга муваффақ бо'лди. .
Пунтленд Сомали қароқчилигининг асосий маркази ҳисобланади, аммо айни пайтда у Сомалининг бирлигини ёқлайди.
2014-йил январ ойида Пунтлендда президентлик сайловлари бо'либ о'тди, 2011-2012-йилларда Сомалида бош вазир бўлган Абдивали Муҳаммад Али Пунтленднинг 5-президенти бо'лди.
2024 йил апрел ойида Пунтленд Сомали конституциявий о'згаришлари бо'йича баҳсли вазиятда функсионал мустақил давлат сифатида фаолият юритишини э'лон қилди.
Ма'мурий-ҳудудий бо'линиши
2012-йил 1-августда тасдиқланган Сомалининг Федерал тузилмаси учинчи моддасига ко'ра, Пунтленд расман 9 та ҳудуддан иборат. Аслида, ҳудуднинг бир қисми баҳсли, бир қисми Хатумо буфер давлати ҳудудида жойлашган, бир қисми Сомалиланд томонидан ишг'ол қилинган, Галкаё устида Галмудуг билан то'қнашувлар давом этмоқда.