Pyotr Xrunov
Пётр Александрович Хрунов (1842-йил 5-июн, Москва, Россия империяси – 1918-йил, Москва, РСФСР) – хусусий маслаҳатчи, ҳарбий жарроҳ, Хива юриши қатнашчиси.
| Пётр Хрунов | |
|---|---|
| Асл исми | русча: Пётр Алекса́ндрович Хруно́в |
| Таваллуди |
1842-йил 17-июн Москва, Россия империяси |
| Вафоти |
1918-йил Москва, Россия империяси |
| Қўшин турлари | ҳарбий шифокор |
| Хизматдаги йиллари |
1866—1912 1914—1918 |
| Унвони | шахсий маслаҳатчи |
| Жанг/уруш | Хива юриши (1873) |
Биографияси
Келиб чиқиши ва таълими
Камбағал зодагон амалдорлар, маҳаллий москваликларнинг дворян рус оиласидан келиб чиққан. Коллеж ассоциацияси Александр Андреевич Хруновнинг иккинчи турмуши ирсий зодагон Екатерина Александровна (қизлик фамияси Айдарова) лар оиласида туғилган. Оиладаги саккиз фарзанднинг учичиси. Отаси Москва Елизавета мактаби маъмуриятида ҳисобчи ва котиб лавозимида ишлаган. Дастлаб, Хруновлар оиласи Вознесенская кўчасидаги мактаб биносида ҳукуматга қарашли квартирада яшаган[1], кейинчалик Лефортово қисмидаги ўз уйларига кўчиб ўтишган[2].
2-Москва гимназиясини тамомлаб, Москва императорлик университетининг тиббиёт факултетига ўқишга кирган ва у ерда давлат ҳисобидан таҳсил олган. 1865-йил 11-сентябрда докторлик даражасини олган[3].
Кейинги ҳаёти
Москва давлат университетини тугатгандан сўнг, император буйруғи билан Оренбург ҳарбий округи қўшинларига қўшимча шифокор сифатида юборилган ва бу ерга 1866-йил январ ойида борган ва Оренбург ҳарбий госпиталида хизматга тайинланган. Ўша йилнинг апрел-ноябр ойларида Нижний Новгородда хизмат сафарида бўлган ва у ердан қайтгач, Урал истеҳкомининг касалхонасида кичик ординатор лавозимига тайинланган. Бу ерда, 1870-йил августдан октябргача бош шифокор сифатида хизмат қилган. Ўша йилнинг ноябр ойида титулли маслаҳатчи лавозимини олган.
1871-йил апрелда Оренбург ҳарбий госпиталига кичик ординатор сифатида хизматга тайинланган. Июл ойида коллегиал баҳоловчи лавозимига кўтарилган. Ўша йилнинг сентябридан 1872-йил августигача касалхонанинг катта ординатори бўлиб, яна фелдшерлик мактабида ўқитувчи ва Оренбург вилояти ҳарбий қўмондонлиги қошидаги комиссия аъзоси сифатида ҳам фаолият олиб борилган. 1871-йил ноябр ойида Орол отрядида лавша касаллигининг сабабларини аниқлаш учун Орскда хизмат сафарида бўлган. 1873-йил март ойида суд маслаҳатчиси лавозимига кўтарилган.
Хива юриши даврида

1873-йил феврал ойида Хива юришига тайёргарлик кўраётган генерал-адютант Николай Александрович Верёвкиннинг отрядига юборилган. Туркистон генерал-губернатори Константин Петрович Кауфман бошчилигидаги йирик ҳарбий операция давомида Хива шаҳри рус қўшинлари томонидан босиб олинган ва Хива хонлигининг катта қисми Россия империяси қўшиб олган ва хонлик империя протекторатлигини тан олган. Янги босиб олинган ҳудудлар Туркистон ўлкасининг Амударё бўлими таркибига кирган. Кампания пайтида Пётр Александрович турли хил ҳарбий қисмларнинг санитария бўлинмаларини бошқарган:
- 1-Оренбург саф баталёни;
- Эмба постининг 6 юз нафар Оренбург казаклари;
- Капитан Моҳренсчилд бошчилигидаги отряднинг авангарди;
- Полковник Дмитрий Николаевич Леонтев бошчилигидаги 2-эшелон;
- подполковник Новокрешёнов қўмондонлиги остида Жанақал’а гарнизони;
Кампания давомида бир неча бор Қўнғирот шаҳрига эпидемиялар тарқалишига қарши курашда бўлган. 1873-йил 10-октябрда кампаниядан қайтгач, Олий рухсатнома билау чет элда икки ойлик маош билан таътилга чиққан.
Ҳаётининг сўнгги йиллари, ўлими
Нафақага чиққанидан сўнг, шахсий маслаҳатчи Пётр Александрович Хрунов оиласи билан Москвага қайтиб келган ва дастлаб Лефортово даҳасидаги отасининг уйига жойлашган, сўнгра Немецкая Слободага кўчиб ўтган. Чунки у ерда онасининг қариндошлари – Айдаровлар оиласидан мерос бўлиб қолган икки қаватли уй бўлган. Нафақадаги хусусий маслаҳатчи Хрунов иккинчи қаватда рафиқаси, болалари ва неваралари билан жойлашган ва биринчи қаватда отасининг изидан борган тўнғич ўғли Александрнинг оиласи ва хусусий тиббиёт амалиётининг қабулхонаси жойлашган. 1919-йилда Совет ҳукумати томонидан амалга оширилган тафтиш туфайли Хруновлар хонадонни бўшатишга мажбур бўлганлар. Бу уй 1953-йилгача сақланган ва кейичалик бузиб ташланган.
1918-йилда унинг ўғли, шифокор Александр Александрович Хрунов тиф билан касалланиб, тез орада вафот этган. Пётр Александрович ҳам ўша йили вафот этган, ўлимнинг аниқ сабаби эса номаълум[4].
Манбалар
Адабиётлар
- Адрес-календарь жителей Москвы на 1851 год., 1851.
- Адрес-календарь жителей Москвы на 1868 год., 1868.
- Орлов Ф. Очерк исторіи С.-Петербургскаго гренадерскаго короля Фридриха Вильгельма ИИИ-го полка, 1726-1880. — Е.И.В. Канцеларія, 1881. — П. 809.
- Айдарова Наталия Михайловна. Моя жизнь (1905—1989). Мемуары. — Москва, 2011.
- Хрунов, Н. П. Ограждения автогужевых дорог / Под общ. ред. Н. П. Хрунова. — Москва, 1935. — (Труды Центрального автоэксплуатационного научно-исследовательского института ЦАНИИ/ Цудортранс при СНК СССР).