Qadiani
Қадияни (урдуча: قادیانی), асосан, Покистондаги Аҳмадий мусулмонларига нисбатан қўлланиладиган диний ҳақорат ҳисобланади[1][2]. Бу атама Аҳмадия ҳаракатининг асосчиси Мирзо Ғулом Аҳмаднинг туғилган жойи бўлган Ҳиндистон шимолидаги Қадиан шаҳридан олинган. Бу Аҳмадий атама Мусулмон Жамоатига нисбатан камситувчи бўлса-да, Покистоннинг расмий ҳужжатларида қўлланилади[3][4].
Покистонда Аҳмадия расман қувғин қилинади ва дин аъзоларини таърифлаш учун Қадияни атамаси ишлатилади. Покистон Конституциясига киритилган иккинчи тузатиш Аҳмадияни расман мусулмон бўлмаган шахсларга нисбатан қўлланилишини эълон қилди[5]. ХХ фармон Аҳмадий мусулмонларни расман Қодоний деб атайди ва уларга мусулмон динининг ҳар қандай диний ёки ижтимоий амалиётини тақиқлайди[6]. Жамиятнинг тўртинчи халифаси Мирзо Тоҳир Аҳмад 1984-йилда ҳибсга олиш таҳдиди остида Покистонни тарк этишга мажбур бўлди. Бу эса издошлар диаспорасини Буюк Британия, Германия ва Канадага олиб боришга ундади[7]. Аҳмадия аъзолари Покистон ичида ҳам, диаспора бошпаналарида ҳам кўпчилик мусулмонлар томонидан ўлим таҳдидига дучор бўлмоқда[8].
Бу атама баъзан академик контекстда Қодияни деб аталадиган асосий Аҳмадия мусулмон жамоасини Лаҳори Аҳмадийлар деб аталувчи сепаратист-Лаҳор Аҳмадия Ҳаракатидан ажратиш учун ишлатилади[9].
Манбалар
- ↑ Антонио Р. Гуалтиэри. Cонсcиэнcе анд Cоэрcион: Аҳмадис анд Ортҳодохй ин Пакистан. Гуэрниcа Эдитионс, 1989 — 14-бет. ИСБН 978-0-920717-41-7.
- ↑ „Меанинг оф қаадияании ин Энглиш, Ҳинди & Урду“ (эн). Рекҳта Диcтионарй. Қаралди: 2023-йил 1-апрел.
- ↑ Пакистан Пенал Cоде Чап. ХВ „Оф Оффенcес Релатинг то Религион“ пп. 79–81
- ↑ Фараҳназ Испаҳани. Пурифйинг тҳе Ланд оф тҳе Пуре: А Ҳисторй оф Пакистан'с Религиоус Миноритиэс. Охфорд Университй Пресс, 2 Жануарй 2017 — 105–-бет. ИСБН 978-0-19-062167-4.
- ↑ „Cонститутион (Сеcонд Амендмент) Аcт, 1974“. Тҳе Cонститутион оф Пакистан. пакистани.орг. 2001-йил 28-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 21-январ.
- ↑ Бербериан, Линда Ж. (1987). "Пакистан Ординанcе ХХ оф 1984: Интернатионал Имплиcатионс он Ҳуман Ригҳц". Лоёла оф Лос Ангелес Интернатионал анд Cомпаративе Лаw Ревиэw 9 (3). ҳттпс://дигиталcоммонс.лму.эду/илр/вол9/исс3/5. Қаралди: 21 Жануарй 2019.Қадиани]]
- ↑ „Ҳадҳрат Мирза Таҳир Аҳмад, Муслим Спиритуал Леадер,74“. Неw Ёрк Тимес (2003-йил 17-май). Қаралди: 2020-йил 24-январ.
- ↑ Тайлор, Жероме. „Ҳардлинерс cалл фор деатҳс оф Суррей Муслимс“. Тҳе Индепендент (УК) (2010-йил 21-октябр). Қаралди: 2020-йил 20-январ.
- ↑ Кҳан, Адил Ҳуссаин. Фром Суфисм то Аҳмадийя : а Муслим миноритй мовемент ин Соутҳ Асиа. Блоомингтон: Индиана Университй Пресс, 2015. ИСБН 978-0-253-01529-7. ОCЛC 907336796.