Ziyosfera

Qahvali jele

Қаҳвали желе (японча: コーヒーゼリ?) — қаҳва таъми ва ифорили ширин желе[1][2]. Қаҳвали желе бир вақтлар Британия ва Америка пазандачилик китобларида кенг тарқалган эди, аммо ҳозирда у Японияда жуда машҳур ва уни кўпчилик ресторан ва дўконлардан топиш мумкин.Бундан ташқари, қаҳвали желе баъзан Япониядаги давлат мактаблари ошхоналарида мактаб тушликлари менюсига киритилган.

Тарихи

Қаҳвали жели учун рецептлар Англияда 1817-йилда нашр этилган ошхона китобларида пайдо бўлган[3][4]. Дастлабки рецептларда қаҳвани бузоқдан тайёрланадиган дилдироқ желе ва исингласс[эн] билан аралаштиришни таклиф қилинган[5]. Қадоқланган желатин пайдо бўлганидан сўнг, кўпчилик рецептларда желатинни иссиқ қаҳваларда эритиб, кейин қолипга қуйиш кераклиги айтилган[6].

ХХ-асрнинг бошларида қаҳвали желени иссиқ қаҳвага нисбатан соғлом муқобил сифатида тавсия этилган, бунда желатин ортиқча ошқозон кислотасини йўқота олади[7].

Желл-О[эн] компанияси 1918-йилда[8] қаҳвали желе линиясини ишга туширди, аммо ширинлик Янги Англиядан ташқарида кенг машҳурликка ҳеч эриша олмади. Бугунги кунда қаҳвали желини ҳали ҳам Рҳоде Исланд, Массачусец ва бошқа Ню-Энгланд штатларида топиш мумкин. 1827-йилда очилган Бостондаги Дургин-Парк ресторанида ҳали ҳам аввалги кундан қолган қаҳвадан тайёрланган қаҳвали жели тақдим қилинади[9].

Япон қаҳвали желеси Тайшо даврида (1912-1926)[10] Европа желеси турларига тақлид сифатида ишлаб чиқилган. У Ғарб модаси дидига эга бўлган замонавий ёшларни ўзига тортди ва қаҳва маданияти билан бирга машҳур бўлди[10]. Қаҳвали желе Японияда ўз ўрнини йўқотмаяпти ва бутун мамлакат бўйлаб кенг тарқалган. 2016-йилда Старбуcкс Японияда фраппучино учун қаҳвали жели вариантини ишга туширди[11][12].

Тавсифи

Япон қаҳвали желеси агар-агарга қўшилган ширин қаҳвадан тайёрланади, бу сувўтларидан олинган желатинга ўхшаш моддадир[10]. Бундан ташқари, Японияда қаҳвали желенинг устини кўпиртирилган қаймоқ билан безатиш машҳур. Европа ва Америка рецептларида агар-агар ўрнига анъанавий желатин ишлатилади.

Қаҳвали желе кўпинча кубча шаклда кесилиб, турли ширинликлар, таомлар ва ичимликлар билан тортилади. Қаҳвали желе кубчалари баъзан сутли коктейллар, алкоголсиз ичимликлар ёки сандей музқаймоқларига қўшилади. Қаҳвали желе кўпинча бир чашка иссиқ ёки яхна қаҳвага қўшилади, таъбга кўра қаймоқ ва сироп қўшилиши мумкин. Қуюлтирилган сутни идишдаги совутилган қаҳвали желе кублари устига қуйилади ва қошиқ билан истеъмол қилинади[13].

Маданият ва санъатда

Саики К нинг ҳалокатли ҳаёти номли манга ва аниме сериалида бош қаҳрамон Саики Кусуо ҳаётида фақат битта заиф томони — бу қаҳвали желега бўлган мухаббатидир[14].

Манбалар

  1. ↑ Жоурнал оф Тасте, 1904 — 42-бет. 
  2. ↑ Абоут Иcес Желлиэс & Cреамс, Кеган Паул либрарй оф cулинарй арц. Тайлор & Франcис, 2013 — 81-бет. ИСБН 978-1-136-18425-3. 
  3. ↑ Ҳугҳсон, Д.. Тҳе Неw Фамилй Реcеипт Боок. Л.: W. Притчард анд Ж. Бйш, 1817 — 204-бет. 
  4. ↑ Тҳомсон, Жулиэ Р. „Cоффеэ Желлй Ис Тҳе Дессерт Тҳат Жуст Wон'т Диэ“. Тҳе Ҳуффингтон Пост (2016-йил 21-сентябр). Қаралди: 2017-йил 26-май.
  5. ↑ Жаррин, Г.А.. Тҳе Италиан Cонфеcтионер, Тҳирд, Л.: Wиллиам А. Аинсwортҳ, 1827 — 141-бет. 
  6. ↑ Кандер, Симон. Тҳе Сеттлемент Cоокбоок, Элевентҳ, Милwуакеэ: Тҳе Сеттлемент Cоокбоок Cомпанй, 1921 — 371-бет. 
  7. ↑ Cоффеэ Афтер Диннер.
    Этот шаблон использует устаревший параметр «название». Пожалуйста, отредактируйте эту статью, заменив «название» на «заглавие».
  8. ↑ „10 Фоод Продуcц Тҳат (Тҳанкфуллй) Флоппед“. Ментал Флосс. Қаралди: 2016-йил 1-сентябр.
  9. ↑ „Бостон Унcоммон“. Савеур. Қаралди: 2016-йил 1-сентябр.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Wҳите 2012.
  11. ↑ „Старбуcкс Унвеилс Cоффеэ Желлй Фраппуccино“. Тиме (2016-йил 27-июн). 2017-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-июн.
  12. ↑ „Пеопле Аре Гоинг Cразй фор Старбуcкс Жапан'с Cоффеэ Желлй Фраппуccинос“. Эатер. Қаралди: 2016-йил 1-сентябр.
  13. ↑ „Тҳе Делиcиоус Роад: а Жапанесе Дессерт Жоурней“. Тофугу. Қаралди: 2016-йил 31-август.
  14. ↑ Тҳе Дисастроус Лифе оф Саики К. Ч. 27. — „Ч.“ ис шортенед форм фор чаптер анд реферс то а чаптер нумбер оф Тҳе Дисастроус Лифе оф Саики К. манга. Чаптерс преcедед wитҳ а П рефер то тҳе оне-шоц тҳат wере латер cоллеcтед ин Волуме 0.

Адабиётлар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Qahvali_jele" dan olindi