Qapsirma sahifasining manbasini koʻrish

'''Qapsirma''' ({{Lang-kk|Қапсырма}}) – qozoq va boshqird ayollarining kiyimlarida ishlatiladigan anʼanaviy bezakli ikki tomonlama ilgakli toʻgʻnirma boʻlib, 2–3 ta qismdan iborat, ilgak va halqa yordamida ulanadi. Qapsirmaning chiroyi va bezagi uning egasining badavlatligini koʻrsatadi. Kiyimlarni (kamzol, elyan, kashmau) bezash va biriktirish uchun qoʻllaniladi, biroq zargarlik buyumlarining (bilaguzuk, marjon) tarkibiy qismi ham boʻlishi mumkin<ref>{{veb manbasi
 |url= https://azretsultan.kz/zergerlik-nerdi-keremet-tuyndylaryny-biri-apsyrma/
 |sarlavha= Зергерлік өнердің керемет туындыларының бірі — қапсырма
 |familiya=
 |ism=
 |sana=
 |vebsayt= azretsultan.kz
 |nashriyot=
 |qaralgan sana= 27.09.2025
 |iqtibos=}}</ref>.

Qapsirma tayyorlashda odatda kumush ishlatiladi va metall bilan ishlash jarayonlari bajariladi: oʻrash, oʻrish, chizish, oʻyma, [[filigra]], muxrlash, kumush yoki tilla qoplash. Naqsh oʻsimliksimon bezaklarni yoki [[arab yozuvi]]ni oʻz ichiga oladi. Qoraytirilgan kumushdan yasalgan, qimmatbaho va yarim qimmatbaho toshlar (agat, marvarid, sardonyx, firuza) yoki oʻyilgan shisha bilan bezatilgan, festonlar bilan ziynatlangan namunalarga ham uchrash mumkin<ref>{{veb manbasi
 |url= https://www.inform.kz/ru/sirga-zhuzk-blezk-otkuda-prishli-nazvaniya-kazahskih-natsionalnih-ukrasheniy-68bfec
 |sarlavha= Сырға, жүзік, білезік: откуда пришли названия казахских национальных украшений
 |familiya= Abdrayim
 |ism= Kamshat
 |sana= 20.04.2025
 |vebsayt= inform.kz
 |nashriyot=
 |qaralgan sana= 27.09.2025
 |iqtibos=}}</ref>.

Qapsirmaning shakli juda xilma-xil boʻlishi mumkin: toʻgʻri burchakli, oval, rombsimon, bargsimon, dumaloq yoki gul rozetkasi shaklida<ref>{{veb manbasi
 |url= https://massaget.kz/news/kazaktyin-ulttyik-zergerlk-buyyimdaryinyin-atauyin-blesz-be-94966/
 |sarlavha= Қазақтың ұлттық зергерлік бұйымдарының атауын білесіз бе?
 |familiya= Satibaldi
 |ism= Simbat
 |sana= 20.11.2023
 |vebsayt=
 |nashriyot= massaget.kz
 |qaralgan sana= 27.09.2025
 |iqtibos=}}</ref>.

[[Qozogʻiston]] hududida qapsirmaning turli turlari tarqalgan – dumaloq, ajraladigan, bargsimon, kichik tanga shaklidagi, hajmli va hokazo. Boshqirdistonda esa erkaklar belbogʻi – kamarning bir qismi boʻlishi mumkin.

Yoqaga taqiladigan qapsirmalar ham uchraydi – ular keng matoli lentadan tayyorlanadi, ichiga astar solinadi, bezak uchun pozument ishlatiladi va koʻplab halqalar, qismlardan hamda medalonlardan yasalgan osma bezaklar bilan bezatiladi. Bunday qapsirmalar Boshqirdistonning shimoliy, markaziy va janubi-gʻarbiy hududlarida, tatarlar orasida ham keng tarqalgan boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Kazakhstan_National_encyclopedia_(ru)_-_Vol_3_of_5_(2005).pdf&page=129 Qapsirma] // [[Qozogʻiston. Milliy ensiklopediya]]. – Olmaota
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/component/content/article/2-statya/13183-kaptyrma Qapsirma]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Boshqird ensiklopediyasi]]. Z tom. 316-bet

[[Turkum:Qozoq milliy kiyimlari]]
[[Turkum:Boshqird milliy kiyimlari]]
[[Turkum:Kiyim-kechak aksessuarlari]]