Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Qoratol tumani
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Qoratol tumani]]
{{Maʼmuriy birlik
|Rang1                            = {{rang|Qozogʻiston}}
|Oʻzbekcha nomi                =  Qaratal tumani
|Asl nomi            =  Қаратал ауданы
|Gerb                            =Karatalaudanigerb.gif
|Bayroq                            =
|Gerb kengligi                    =
|Bayroq kengligi                    =
|Gerb taʼrifi                  =
|Bayroq taʼrifi                  =
|Mamalakat                          = [[Qozogʻiston]]
|Maqomi                          = [[tuman]]
|Tegishli hudud                        =
|Tarkibida                        = [[Almati (viloyat)|Almati viloyati]]
|Markazi                          = [[Uchtepa (Almati viloyati)|Uchtepa]]
|Yirik shahari                    =
|Yirik shaharlari                  =
|Asos solingan                      = [[1928-yil]]
|Bekor qilingan                      =
|Rahbari                            =
  |Rahbar ismi                  = Akim
|Rahbari2                          =
  |Rahbar ismi2                =
|YAIM                              =
  |YaIM yil                        =
  |YAIM oʻrin                    =
  |YAIM jon boshiga    =
  |YAIM jon boshiga oʻrinda=
|Til                            =
|Tillar                            =
|Aholi                        =  47,954<ref>[http://www.stat.kz/publishing/2013/Демография/август/2_2013_Б-14-07-К.rar Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года]</ref>
  |Roʻyxatga olingan yil                    = 2013
  |Aholi foizi            =
  |Aholi oʻrinda=
  |Zichligi                      = 2
  |Zichlig joyi              =
  |Millatlar tarkibi            = [[qozoqlar]] (59,97 %)
<br /> [[ruslar]] (22,49 %)
<br /> [[koreyslar]] (8,11 %)
<br /> [[kurdlar]] (3,88 %)
<br /> [[chechenlar]] (1,48 %)
<br /> [[uygʻurlar]] (0,97 %)
<br /> [[olmonlar]] (0,80 %)<ref name="Stat2010">[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на начало 2010 года]</ref><ref name="пер.2010">[http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2010.htm Национальный состав населения Казахстана по переписи 2009]</ref>
  |Dinlar tarkibi        =  [[islom|musulmonlar]], [[Masihiylik|Xristianlar]]
|Maydoni                          = 24,200
  |Maydon foizi              =
  |Yer maydoni                = 3
|Yuqori balandligi              =
|Oʻrtacha balandligi                  =
|Quyi balandligi              =
|Kengligi                          =
|Uzunligi                          =
|Xarita                            = Karatal District Kazakhstan.png
|Xarita oʻlchami            = 300
|Maʼmuriy birlik xaritasi  =
  |Xarita oʻlchami ае        =
|Soat mintaqasi            = [[UTC+6]]
|Qisqacha                  =
|ISO                        =
|FIPS                      =
|Telefon kodi              = +7 72834<ref>[http://kazindex.ru/04/index.html Almati viloyatining telefon kodlari]</ref>
|Pochta indeksi            = 041000-041013<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/04/11.html Почтовые индексы Казахстана]</ref>
|Internet domeni            =
|Avtomobil raqami kodi      = B, 05
|Sayt                      = http://www.aksuakimat.kz/
|TurkumCommons              =
|Izoh                      =
}}
 
'''Qaratal tumani''' ({{lang-kk|Қаратал ауданы}}) — [[Almati viloyati]]ning shimoliy qismida joylashgan. Yer maydoni 24,2 ming km<sup>2</sup> (viloyatning 10,8 % tashkil qiladi). [[1928-yil]] tashkil topgan. Aholisi 47,954 kishi (2013). Tuman markazi — [[Uchtepa (Almati viloyati)|Uchtepa]] shahri.
 
== Aholisi ==
Tuman aholisi 47,954 kishi (2013). Aholisining 48,3 %-i shaharda, 51,7 %-i qishloqlarda istiqomat qilishadi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km<sup>2</sup>-ga 2 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, milliy tarkibini quyidan koʻrishingizga boʻladi<ref name="Stat2010"/><ref name="пер.2010"/>:
* [[qozoqlar]] — 29 183 kishi (59,97 %)
* [[ruslar]] — 10 943 kishi (22,49 %)
* [[turklar]] — 12 175 kishi (5,55 %)
* [[koreyslar]] — 3 947 kishi (8,11 %)
* [[kurdlar]] — 1 880 kishi (3,88 %)
* [[chechenlar]] — 719 kishi (1,48 %)
* [[uygʻurlar]] — 471 kishi (0,97 %)
* [[olmonlar]] — 388 kishi (0,80 %)
* [[tatarlar]] — 319 kishi (0,66 %)
* [[ukrainlar]] — 196 kishi (0,40 %)
* boshqalari — 611 kishi (1,26 %)
* Jami — 48 663 kishi (100,00 %)
 
== Ijtimoiy soha ==
Tumanda 125 kishiga moʻljallangan kasalxona, shifoxona, qishloq markazlarida shifokorlik ambulatoriyalar (5) va feldsher-akusherlik punklar (17) aholiga xizmat koʻrsatadi. Taʼlim sohasida 20 oʻrta maktab, 2 maktab-gimnaziya, bolalar va yoshoʻspirinlarning sport maktabi, kasbiy-texnik va harbiy-texnik maktablar faoliyat yuritadi. Bulardan boʻlak Uchtepa bolalar uyi va bolalar bogʻchasi bor. Tumanda markaziy va 2 vedomstvo kutubxona, tuman madaniyat uyi, vedomstvo 5 madaniyat uyi va 6 klub faoliyat yuritadi<ref>Jetisuv ensiklopediya. — Almati: „Aris“ nashriyoti, 2004. — 712 bet. {{ISBN|9965-17-134-3}}</ref>.
 
== Geografiyasi ==
Tuman iqlimi keskin kontinental. Qish oyi janubi-sharqida ancha iliq, shimoliy qismida sovuq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −10-14&nbsp;°C. Yoz oylarida issiq va quruq boʻladi. Iyul oyining oʻrtacha harorati 22-24&nbsp;°C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 200–400&nbsp;mm.
 
== Katta qishloqalri ==
* Uchtepa shahri (22,5 ming kishi)
* [[Bastoʻbe]] (2,9)
* Koʻlpe (1,8)
* [[Janatalap (Qaratal tumani)|Janatalap]] (1,5)
* Oktabr (1,4)
* Yeskeldі (1,3)
* Yeltay (1,1)
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Havolalar ==
* [http://karatal-akimat.kz Веб-портал аппарата Акима Каратальского района] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140106165055/http://karatal-akimat.kz/ |date=2014-01-06 }}
* [http://zhetysu-gov.kz/modules/Structure/karatal.html Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201204195252/https://zhetysu-gov.kz/modules/Structure/karatal.html |date=2020-12-04 }}
* [http://ognialatau.kz/index.php?newsid=188 Г. Шаяхметов. Торжества в Каратальской долине]
* [http://world.lib.ru/k/kim_o_i/kkk4.shtml Ким Герман. История иммиграции корейцев]
 
{{Almati viloyati}}
{{Qaratal tumanining aholi yashash punktlari}}
[[Turkum:Almati viloyati]]
[[Turkum:Qozogʻiston tumanlari]]
[[Turkum:Qaratal tumani]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Qaratal tumani
Қаратал ауданы

Gerb
Gerb
tuman
Tarkibida Almati viloyati
Maʼmuriy markazi Uchtepa
Asos solingan sanasi 1928-yil
Aholi (2013) 47,954[1]
Zichligi 2 kishi./km²
Millatlar tarkibi

qozoqlar (59,97 %)
ruslar (22,49 %)
koreyslar (8,11 %)
kurdlar (3,88 %)
chechenlar (1,48 %)
uygʻurlar (0,97 %)


olmonlar (0,80 %)[2][3]
Dinlar tarkibi musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 24,200 km² (3-oʻrin)
Vaqt mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 72834[4]
Pochta indeksi 041000-041013[5]
Avtomobil raqami kodi B, 05
Rasmiy sayti http://www.aksuakimat.kz/
Xaritada
Qaratal tumani xaritada

Qaratal tumani (qozoqcha: Қаратал ауданы) — Almati viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Yer maydoni 24,2 ming km2 (viloyatning 10,8 % tashkil qiladi). 1928-yil tashkil topgan. Aholisi 47,954 kishi (2013). Tuman markazi — Uchtepa shahri.

Tuman aholisi 47,954 kishi (2013). Aholisining 48,3 %-i shaharda, 51,7 %-i qishloqlarda istiqomat qilishadi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 2 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, milliy tarkibini quyidan koʻrishingizga boʻladi[2][3]:

  • qozoqlar — 29 183 kishi (59,97 %)
  • ruslar — 10 943 kishi (22,49 %)
  • turklar — 12 175 kishi (5,55 %)
  • koreyslar — 3 947 kishi (8,11 %)
  • kurdlar — 1 880 kishi (3,88 %)
  • chechenlar — 719 kishi (1,48 %)
  • uygʻurlar — 471 kishi (0,97 %)
  • olmonlar — 388 kishi (0,80 %)
  • tatarlar — 319 kishi (0,66 %)
  • ukrainlar — 196 kishi (0,40 %)
  • boshqalari — 611 kishi (1,26 %)
  • Jami — 48 663 kishi (100,00 %)

Ijtimoiy soha

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tumanda 125 kishiga moʻljallangan kasalxona, shifoxona, qishloq markazlarida shifokorlik ambulatoriyalar (5) va feldsher-akusherlik punklar (17) aholiga xizmat koʻrsatadi. Taʼlim sohasida 20 oʻrta maktab, 2 maktab-gimnaziya, bolalar va yoshoʻspirinlarning sport maktabi, kasbiy-texnik va harbiy-texnik maktablar faoliyat yuritadi. Bulardan boʻlak Uchtepa bolalar uyi va bolalar bogʻchasi bor. Tumanda markaziy va 2 vedomstvo kutubxona, tuman madaniyat uyi, vedomstvo 5 madaniyat uyi va 6 klub faoliyat yuritadi[6].

Tuman iqlimi keskin kontinental. Qish oyi janubi-sharqida ancha iliq, shimoliy qismida sovuq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −10-14 °C. Yoz oylarida issiq va quruq boʻladi. Iyul oyining oʻrtacha harorati 22-24 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 200–400 mm.

Katta qishloqalri

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Uchtepa shahri (22,5 ming kishi)
  • Bastoʻbe (2,9)
  • Koʻlpe (1,8)
  • Janatalap (1,5)
  • Oktabr (1,4)
  • Yeskeldі (1,3)
  • Yeltay (1,1)