Qarqiyan
Қарқиян (арабча: قرقيعان), баъзан Қарқиён (арабча: قرقاعون) тарзида ҳам ёзилади, йилига икки марта ўтказиладиган[1] байрам бўлиб, асосан Шарқий Арабистонда нишонланади. У исломий ой Рамазоннинг 13-, 14- ёки 15-кечаларида бўлиб ўтади. Байрамни болалар ҳам, катталар ҳам анъанавий кийимларда нишонлаб, эшикма-эшик юриб қўшнилардан ширинликлар ва ёнғоқлар олишади ҳамда анъанавий қўшиқлар куйлашади. Ушбу анъанавий байрамни суннийлар ҳам, шиалар ҳам нишонлайди. Анъана юзлаб йиллардан бери мавжуд бўлиб, Форс кўрфази маданиятининг айрим ҳудудларида чуқур илдиз отган[2], айниқса (Қатиф ва Ал-Аҳсо (Саудия Арабистони)), Ироқ, Қувайт, Баҳрайн ва Қатарда кенг нишонланади[3].
Этимология ва муқобил номлари
Қарқīāн сўзининг аниқ келиб чиқиши номаълум, бироқ бир нечта назариялар мавжуд. Улардан бирига кўра, у Қарқаъаҳ (арабча: قرقعة „қирсиллаш“, „тақиллаш“) сўзидан келиб чиққан бўлиб, ширинликлар тарқатилаётганда ширинлик солинган темир идишларнинг бир-бирига урилиб чиқарган овозига ишора қилади[2].
Араб оламида бу байрам бошқа номлар билан ҳам танилган: Ироқда Мажина ёки Гарангао деб аталади[4][5].
Диний аҳамияти
Қарқиянни (قرنقعو (قرقيعان)) нишонлаш Форс кўрфази, Ироқ ва Эроннинг жанубида маданий анъанадир. Шиа мусулмонлари уни Рамазон ўрталарида туғилган Имом Ҳасан ибн Алининг туғилиши билан боғлайдилар.
Анъана
Болалар уй олдида кичик хор гуруҳлари бўлиб тўпланиб куйлашади. Қўшиқнинг мақсади оиладаги энг кичик фарзандга Худодан соғлиқ берилишини, онанинг эса бахтли бўлиб қолишини тилашдир. Улар қанча кўп куйласа, шунча кўп ёнғоқ ва ширинлик олишади. Қарқиян анъанаси катталар ва болалар ўртасида муҳаббат, қувонч ва меҳр-оқибатни тарқатишга қаратилган.
Замонавий даврда супермаркетлар, корпорациялар ва савдо марказлари бу пайтда реклама орқали болаларни жалб этиш, махсус аксиялар таклиф қилиш ҳамда ўзларини тарғиб қилиш учун алоҳида Қарқиян тадбирларини уюштиришда рақобатлашадилар[6].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Сометимес тҳе ҳолидай ис онлй cелебратед аннуаллй, дуринг тҳе монтҳ оф Рамадан.
- ↑ 2,0 2,1 „القرقاعون من أهم الاحتفالات الرمضانية الشعبية في مملكة البحرين“ (2012-йил 2-август). 2018-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 3-феврал.
- ↑ „بوليفارد رياض سيتي تستضيف فعالية القرقيعان الرمضانية | مجلة سيدتي“ (ар). www.сайидатй.нет. Қаралди: 2022-йил 10-сентябр.
- ↑ „Cоронавирус форcес Басра чилдрен то cелебрате Гарангао фестивал индоорс“. Реутерс (2020-йил 10-май).
- ↑ „"قرقيعان" عيد الأطفال في منتصف رمضان... واحتفالات الأهواز“. Расеэф22 (2019-йил 20-май).
- ↑ „"البحرين سيتي سنتر" يحتفل بليلة القرقاعون مساء اليوم“ (2012-йил 31-июл). Қаралди: 2013-йил 3-феврал.