Qaytariya sahifasining manbasini koʻrish

[[File:Shariati street traffic.jpg|250px|thumb|right|Shariatiy koʻchasi, pastki Qaytariya chorrahasi.]]
'''Qaytariya''' – [[Tehron]]ning shimoliy qismidagi, kengroq Shemiron tumaniga kiruvchi mahalla. Qaytariyada ayni nomdagi park ham mavjud. Mahallaga Qaytariya metro bekati xizmat qiladi.

Qaytariyaning qoʻshni hududlari – Niavaran, Kamroniya, Farmoniya, Ilohiya va [[Tajrish]]. Bu mahallaning shakllanishi, Shemiranatdagi boshqa koʻplab mahallalar kabi, dehqonchilik va bogʻdorchilik bilan bogʻliq. Mahallaga dastlab joylashgan aholining aksariyati [[Luriston]] ustonidagi [[Borujerd]] shahridan kelib oʻrnashgan<ref>{{Cite web |title=Qeytariyeh قیطریه – Iran Gazetteer |url=https://irangazetteer.humspace.ucla.edu/catalogue/qeytariyeh-%d9%82%db%8c%d8%b7%d8%b1%db%8c%d9%87/ |access-date=2023-05-17 |language=en}}</ref>.

== Mashhur kishilari ==
* Murtazo Poshoyi – ushbu mahallada yashagan mashhur musiqachi.

== Qaytariya parki ==
[[Image:14000113000287637529761711544530 روز طبیعت ۱۴۰۰ در پیک چهارم کرونا.jpg|250px|thumb|right|Qaytariya parki.]]
Qaytariya parki – Tehronning shimoliy qismida, Qaytariya mahallasida, Tehron munitsipalitetining 1-hududidagi 7-tumanga qarashli park.

Park Sadr avtomagistralining shimolida, Qaytariya koʻchasining oxirida joylashgan. Shimolda Farmoniya, janubda Feruz maydoni va Sadr avtomagistrali, sharqda Chizar va gʻarbda Qaytariya va Shariatiy koʻchalari bilan chegaralangan.

== Tarixi ==
Oʻtmishda Qaytariya parki [[Nosiriddinshoh]] Qojarning oʻgay opa-singillaridan biriga tegishli boʻlgan. Tarixiy rivoyatlarga koʻra, bogʻning shimoli-gʻarbiy burchagida joylashgan, hozirgi madaniyat markazi va kutubxona sifatida foydalanilayotgan binoni [[Amir Kabir]] (Mirzo Toqiyxon) qurdirgan.

Dastlab bu bogʻ [[oʻrmon]] koʻrinishidagi zich daraxtlarga ega edi. 1977-yilda Tehronning oʻsha paytdagi meri – Gʻulomrizo Nikpey, Nosiriddinshohning oʻgʻli Zilli Sultonning qizi tomonidan tarbiyalangan nabirasi – katta Qaytariya bogʻini parkka aylantirdi. Bu ish uning merosdan olingan yerlarining bir qismini ehson qilishi, qolgan qismini esa Sodiq ud-Davla merosxoʻrlaridan va Qojar sulolasi avlodlaridan sotib olishi orqali amalga oshirilgan.

Shu sababli Qaytariya parki notekis [[tarh]]ga ega boʻlib, taxminan 103 000 kvadrat metr maydonni egallaydi. Uning gulzor va maysazorlariga qoʻshilgan qadimiy, zich daraxtlar bogʻga oʻziga xos goʻzallik beradi<ref>{{Cite web| url = http://shoratehran.ir/page/%D9%85%D8%AA%D9%86+%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87+%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86?tid=58| title = Gheytarieh Park| qaralgan sana = 2025-11-29| arxivsana = 2020-08-02| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200802111556/http://www.shoratehran.ir/page/%D9%85%D8%AA%D9%86+%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87+%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86?tid=58}}</ref>.

1977-yilda bogʻning bir qismi merosxoʻrlar tomonidan shaharga topshirilib, parkka aylantirilgan. 1993-yilda bogʻning qolgan qismi ham parkka qoʻshilgan va bino taʼmirlanib, Millat madaniyat markazi sifatida qayta ochilgan.

=== Masjid qurilishi ===
2023 yilda [[Tehron|Tehron munitsipalitetining]] Qaytariya parkida [[masjid]] qurish niyati haqidagi xabarlar paydo boʻldi. Bu masala ommaviy axborot vositalarida katta tortishuvga sabab boʻldi va keng jamoatchilik tomonidan qarshilik koʻrsatildi. Ayrimlar bunga sabab sifatida hududda qadimiy yodgorliklar borligini aytishdi, boshqalar esa bu loyihani asossiz deb bildi, chunki hududda yetarlicha masjid mavjud edi.

Oxir-oqibat, Qaytariya parkida masjid qurish rejasi toʻxtatildi va bekor qilindi<ref>{{Cite web|title=What is Tehran Municipality pursuing in Gheytarieh Park? Building a mosque where ancient artifacts might exist? (Video)|url=https://www.asriran.com/fa/news/955026/شهرداری-تهران-در-پارک-قیطریه-به-دنبال-چیست-ساختن-مسجد-در-جایی-که-احتمالا-باستانی-است-زیر-پارک-اشیاء-باستانی-وجود-دارد-فیلم|website=fa|date=2024-04-03|access-date=2024-04-03|language=fa|first=Asr|last=Iran}}</ref><ref>{{Cite web|title=Examining the Construction of a Mosque in Gheytarieh Park from a Jurisprudential Perspective|url=https://www.asriran.com/fa/news/955396/بررسی-ساخت-مسجد-در-بوستان-قیطریه-از-منظر-فقهی|website=fa|date=2024-04-03|access-date=2024-04-03|language=fa|first=Asr|last=Iran}}</ref>.

[[File:Gheytarieh park.jpg|250px|thumbnail|right|Park ichidagi inshootning koʻrinishi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{coord|35.79162|N|51.45093|E|source:placeopedia|display=title}}

[[Turkum:Tehron mahallalari]]
[[Turkum:Tehron geografiyasi]]
[[Turkum:Eron parklari]]