Qaytariya
Қайтария – Теҳроннинг шимолий қисмидаги, кенгроқ Шемирон туманига кирувчи маҳалла. Қайтарияда айни номдаги парк ҳам мавжуд. Маҳаллага Қайтария метро бекати хизмат қилади.
Қайтариянинг қўшни ҳудудлари – Ниаваран, Камрония, Фармония, Илоҳия ва Тажриш. Бу маҳалланинг шаклланиши, Шемиранатдаги бошқа кўплаб маҳаллалар каби, деҳқончилик ва боғдорчилик билан боғлиқ. Маҳаллага дастлаб жойлашган аҳолининг аксарияти Луристон устонидаги Боружерд шаҳридан келиб ўрнашган[1].
Машҳур кишилари
- Муртазо Пошойи – ушбу маҳаллада яшаган машҳур мусиқачи.
Қайтария парки
Қайтария парки – Теҳроннинг шимолий қисмида, Қайтария маҳалласида, Теҳрон муниципалитетининг 1-ҳудудидаги 7-туманга қарашли парк.
Парк Садр автомагистралининг шимолида, Қайтария кўчасининг охирида жойлашган. Шимолда Фармония, жанубда Феруз майдони ва Садр автомагистрали, шарқда Чизар ва ғарбда Қайтария ва Шариатий кўчалари билан чегараланган.
Тарихи
Ўтмишда Қайтария парки Носириддиншоҳ Қожарнинг ўгай опа-сингилларидан бирига тегишли бўлган. Тарихий ривоятларга кўра, боғнинг шимоли-ғарбий бурчагида жойлашган, ҳозирги маданият маркази ва кутубхона сифатида фойдаланилаётган бинони Амир Кабир (Мирзо Тоқийхон) қурдирган.
Дастлаб бу боғ ўрмон кўринишидаги зич дарахтларга эга эди. 1977-йилда Теҳроннинг ўша пайтдаги мери – Ғуломризо Никпей, Носириддиншоҳнинг ўғли Зилли Султоннинг қизи томонидан тарбияланган набираси – катта Қайтария боғини паркка айлантирди. Бу иш унинг меросдан олинган ерларининг бир қисмини эҳсон қилиши, қолган қисмини эса Содиқ уд-Давла меросхўрларидан ва Қожар сулоласи авлодларидан сотиб олиши орқали амалга оширилган.
Шу сабабли Қайтария парки нотекис тарҳга эга бўлиб, тахминан 103 000 квадрат метр майдонни эгаллайди. Унинг гулзор ва майсазорларига қўшилган қадимий, зич дарахтлар боғга ўзига хос гўзаллик беради[2].
1977-йилда боғнинг бир қисми меросхўрлар томонидан шаҳарга топширилиб, паркка айлантирилган. 1993-йилда боғнинг қолган қисми ҳам паркка қўшилган ва бино таъмирланиб, Миллат маданият маркази сифатида қайта очилган.
Масжид қурилиши
2023 йилда Теҳрон муниципалитетининг Қайтария паркида масжид қуриш нияти ҳақидаги хабарлар пайдо бўлди. Бу масала оммавий ахборот воситаларида катта тортишувга сабаб бўлди ва кенг жамоатчилик томонидан қаршилик кўрсатилди. Айримлар бунга сабаб сифатида ҳудудда қадимий ёдгорликлар борлигини айтишди, бошқалар эса бу лойиҳани асоссиз деб билди, чунки ҳудудда етарлича масжид мавжуд эди.
Охир-оқибат, Қайтария паркида масжид қуриш режаси тўхтатилди ва бекор қилинди[3][4].
Манбалар
- ↑ „Қейтариеҳ قیطریه – Иран Газеттеэр“ (эн). Қаралди: 2023-йил 17-май.
- ↑ „Гҳейтариэҳ Парк“. 2020-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 29-ноябр.
- ↑ Иран, Аср „Wҳат ис Теҳран Муниcипалитй пурсуинг ин Гҳейтариэҳ Парк? Буилдинг а мосқуэ wҳере анcиэнт артифаcц мигҳт эхист? (Видео)“ (фа). фа (2024-йил 3-апрел). Қаралди: 2024-йил 3-апрел.
- ↑ Иран, Аср „Эхамининг тҳе Cонструcтион оф а Мосқуэ ин Гҳейтариэҳ Парк фром а Журиспрудентиал Перспеcтиве“ (фа). фа (2024-йил 3-апрел). Қаралди: 2024-йил 3-апрел.