Qods Yasir
| Қодс Ясир | |
|---|---|
| |
| Рол | тактик кузатув ва разведка |
| Миллий келиб чиқиши | Эрон |
| Дизайнер | Қодс Авиатион Индустрй Cомпанй |
| Кириш | 2013-йил 28-сентябр[1] |
| Статус | ишлаб чиқаришда ва хизмат кўрсатишда давом этмоқда |
| Асосий фойдаланувчис | Эрон Ироқ шиа жангарилари |
| Ишлаб чиқарилган | 2013'дан–ҳозиргача |
| ишлаб чиқилган жойи | Боэинг Инситу Сcанеагле |
Қудс Ясир (форсча: یاسر), Саед-2 номи билан ҳам танилган, Эроннинг енгил тактик кузатув ва разведка учувчисиз учувчисиз ҳаво аппарати (УБА)[2] Қодс Авиатион томонидан ишлаб чиқарилган.[3] Бу гўёки Эрон томонидан қўлга олинган ва тескари ишлаб чиқилган Америка Боэинг Инситу Сcанеагле дронининг лицензиясиз нусхаси, лекин дизайнда ба’зи ўзгаришлар мавжуд.
Эрон 2012-йил декабр ойида Сcанеаглени қўлга олди ва „Қодс Ясир“ тахминан ўн ойдан сўнг, 2013-йил сентябр ойида тақдим этилди.[2] Ясирнинг ягона давлат оператори Эрондир. У камида битта нодавлат актёрга экспорт қилинган ва яна бир нечтасига экспорт қилингани айтилмоқда.[2]
Ясир УБАлари Эрон иттифоқчилари томонидан Ироқ ва Суриядаги фуқаролик урушларида ишлатилган, эҳтимол Эроннинг каттароқ учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учувчисиз учиш аппаратлари билан солиштирганда уларнинг майдони кичиклиги сабабли.[4]
Ривожланиши
2012-йил 4-декабрда Эрон Форс кўрфази устидаги ҳаво ҳудудини бузган Американинг Боэинг Инситу Сcанеагле самолётини қўлга олганини эълон қилди.[5] АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари ўзининг Сcанеагле самолётларидан ҳеч бири йўқолмаганини ма’лум қилди.[6] Бироқ, Яқин Шарқда бошқа Сcанеагле операторлари мавжуд. Ўша ойнинг охирида, 2012-йил 17-декабрда Эрон учта Сcанеагле[7] даъвосига ўзгартириш киритди ва Сcанеагле’ни тескари муҳандислик ва оммавий ишлаб чиқаришга ҳаракат қилишларини айтди.[8] Ажабланарлиси шундаки, Эрон, шунингдек, Сcанеагле-ни аллақачон тескари муҳандислик, оммавий ишлаб чиқариш ва фойдаланишга топширишни даъво қилди.[7] УБА 2013-йил сентабр ойида хизматга кирган ва “Ёсир” номини олганида оммавий ахборот воситаларига тақдим этилган.
2013-йил октабр ойида ИРГК Россия Ҳарбий-ҳаво кучлари қўмондони генерал-лейтенант Виктор Бондаревга совға сифатида “Ясир” учувчисиз учувчисиз учоқни совға қилди.[9]
Дизайни
Ясир қанотларини орқага суриб, бурни остида катта юк пуфакчаси бор. Сcанеагле-дан фарқли ўлароқ, у тескари В-думли ва эгизак бумли эмпеннажга эга. Ясир битта, номаълум, икки қанотли перванели двигателга эга.[2] У электро-оптик фойдали юкни кўтаради.[10] Шунингдек, у бир марталик зарба берувчи ўқ-дори сифатида фойдаланиш учун портловчи юк билан жиҳозланиши мумкин.[11]
Ёсирнинг узунлиги 1,19 метр, қанотлари узунлиги 3,05 метр ва оғирлиги 18 кгни ташкил қилади.[12] Бу Сcанеагле-га ўхшайди, лекин бир оз кичикроқ.[13] Унинг тезлиги 120 км/соатга тенг. Максимал учиш чидамлилик 20 соат, юқорилаш баландлиги 16000 метр ва алоқа масофаси 100 кмгача етади.[14]
Операцион тарихи
Эрон
Ҳеч бўлмаганда баъзи Ясирлар Эроннинг Қешм оролидаги дрон базасида жойлашган.[15]
Ливан
2014-йил бошида Ливан кучлари раҳбари Самир Геажанинг Маъараб мажмуаси устида номаълум учувчисиз учувчи самолётнинг такрорий учиши ортидан депутат Антуан Заҳра Ҳизбуллоҳни Геагеани кузатиш ва эҳтимол уни ўлдириш мақсадида Ясир учувчисиз учоқда учганликда айблади. Исроил манбаларига кўра, Ҳизбуллоҳ Ясир учувчисиз учоқларини ҳам бошқарган.[16]
Ироқ
Ироқнинг шиа жангарилари Ҳаракат Ҳизбуллаҳ ал-Нужаба олтита Ясир учувчисиз учоқларини олди.[17] Хабарларга кўра, "Катаиб Ҳизбуллоҳ " ҳам „Ёсир“ учувчисиз учоқларини қабул қилиб олган, аммо улар камдан-кам ишлатадилар.[17] “Жунд ал-Имом Али” шиа милицияси ҳам Ясир учувчисиз учоқларини қабул қилиб олган.[17]
Сурия
Ясир 2013-йилда Дамашқ узра кўринди[2] Улар Ҳомс ва Ҳалабда ҳам кузатилган.
Операторлар
Давлат операторлари
- Эрон
- ИРГC
- Эрон Ислом Республикаси армияси қуруқликдаги кучлари[2]
Нодавлат операторлар
- Ҳаракат Ҳизбуллоҳ ал-Нужаба
Ҳизбуллоҳ (иддао қилинган)- Катоиб Ҳизбуллоҳ (иддао қилинган)
- Катаиб ал-Имам Али (иддао қилинган)
Техник хусусиятлари
Умумий характеристикаси
- Экипаж: йўқ
- Қанотлари: 1.19 м (3 фт 11 ин)
- Қанотлари кенглиги: 3.05 м (10 фт 0 ин)
- Вазни: 19 кг (42 лб)
- Пропеллари: 2 қанотли
Техник имкониятлари
- Максимал тезлиги: 120 км/ҳ (75 мпҳ, 65 кн)
- Чидамлилик: 8 соатдан 20 соатгача
- Ишлаш баландлиги: 4,600 м (15,000 фт)
Яна қаранг
- Эрон-АҚШ РҚ-170 ҳодисаси - Эрон томонидан қўлга олинган Америка УАВнинг олдинги ва шунга ўхшаш ҳодисаси.
Манбалар
- ↑ „Иран ҳас унвеилед а неw дроне басед он а cаптуред У.С. Боэинг Сcанеагле“ (29-сентабр 2013-йил).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Геттингер. „Дронес Оператинг ин Сйриа анд Ирақ“. Cентер фор тҳе Студй оф тҳе Дроне ат Бард Cоллеге (2016-йил декабр).
- ↑ „ЙАСИР (يسير) أرشيف معرض الأمن والدفاع 2017 / بغداد“. тwиттер (4-октабр 2017-йил).
- ↑ Аҳмад. „Тҳе Адвент оф Дронес: Иран'с Wеапон оф Чоиcе“. Интернатионал Институте фор Ираниан Студиэс (Расанаҳ) (2-июн 2019-йил).[сайт ишламайди]
- ↑ „Иран броадcасц фоотаге 'эхтраcтед фром CИА спй дроне'“. Тҳе Гуардиан (7-феврал 2012-йил). Қаралди: 31-январ 2014-йил.
- ↑ Эрдбринк, Тҳомас. „У.С. Навй Дениэс Иран'с Cлаим то Ҳаве Cаптуред Дроне“. Неw Ёрк Тимес (4-декабр 2012-йил). Қаралди: 31-январ 2014-йил.
- ↑ 7,0 7,1 „Иран сайс ит cаптуред тwо море У.С. дронес бефоре Сcанеагле“. Ҳааретз (17-декабр 2012-йил). 2014-йил 10-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-январ 2014-йил.
- ↑ „Иран сайс ит wилл продуcе Сcанеагле-тйпе дроне“. УПИ. Қаралди: 31-январ 2014-йил.
- ↑ „Иран гивес Руссиа cопй оф УС Сcанеагле дроне ас прооф оф масс продуcтион“. тҳегуардиан.cом (21-октабр 2013-йил). Қаралди: 31-январ 2014-йил.
- ↑ Антҳонй Ҳ. Cордесман, wитҳ тҳе ассистанcе оф Сcотт Моделл, Аарон Лин, анд Мичаэл Пеаcоcк. „Иран'с Роcкет анд Миссиле Форcес анд Стратегиc Оптионс“. Cентер фор Стратегиc анд Интернатионал Студиэс (7-октабр 2014-йил). 18-октабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-октабр 2022-йил.
- ↑ „Сениор Армй Cоммандер: Иран Турнс Ясир инто Суиcиде Дроне“. Тасним Неwс Агенcй (6-январ 2015-йил).
- ↑ „تکرار/ کلکسیون پهپادهای غنیمتی سپاه از آمریکا + عکس- اخبار سیاسی - اخبار تسنیم - Тасним“.
- ↑ „Жанес | Латест дефенcе анд сеcуритй неwс“.
- ↑ „خبرگزاری تسنیم - پیشرفت شگرف ایران در عرصه پهپادی/ نمایش اولین بمبافکن ساخت سپاه + تصاویر“. www.таснимнеwс.cом. 2016-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Иран Релоcатес Радар анд Эхпандс УАВ Аирфиэлд он Қешм - беллингcат“ (13-март 2018-йил).
- ↑ „Дроне овер Н. Исраэл: Ираниан wитҳ столен УС аппс“ (5-август 2016-йил). 2016-йил 5-августда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 17,0 17,1 17,2 Аустин Мичаэл Бодетти. „Ҳоw Ираниан-баcкед Шиите милитиас ин Ирақ гот УС дронес“. Оффизиэре.ч (6-июн 2017-йил). 13-сентабр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-сентабр 2018-йил.