Қорабов ёки Қорабовсой[1] – Тошкент вилоятидаги сой. Қизилнура тоғларининг жануби-шарқий ён бағирларидан бошланиб, жанубга қараб оқади. Ангрен шаҳри яқинида Оҳангарон дарёсига ўнг томондан қуйилади. Узунлиги 37 км, ҳавзаси майдони 184 км2. Асосан, булоқ сувларидан тўйинади, шу боис, сойда йил давомида сув оқади. Ўртача йиллик сув сарфи (Самарчук қишлоғи ёнида) 3,2 м3/сек. Қорабовда баъзан сел тошқинлари кузатилади. Қорабов сувининг ўртача лойқалиги 81 г/м3. Энг катта сув сарфи 1959-йил 8-апрелда 114 м/сек.га етган. Қорабов сувининг 70— 75% март – июн ойларида оқиб ўтади. Сой суви суғоришга сарфланади.

Обжазсой
Qorabov Angren shahrida, iyul oyi
Қорабов Ангрен шаҳрида, июл ойи
Тавсиф
Узунлиги 37
Ҳавзаси Оҳангарон / Сирдарё/
Кичик Орол денгизи/Катта Орол денгизи
Сув сарфи 3,2 м³/с (Самарчук қишлоғи)
Сув оқими
Бошланиши
 · Бошланиш жойи Чатқол тизмаси, Қизилнура тоғи
Қуйилиши Оҳангарон (дарё)
 · Қуйилиш жойи Ангрен
 · Баландлиги 680 м
Жойлашуви
Давлат Ўзбекистон
Минтақа Тошкент вилояти
Туман Оҳангарон тумани

Гидрологик хусусиятлари

Қорабовнинг узунлиги 17 км, ҳавзасининг майдони 184 км². Дарёнинг қуйи оқимидаги эни 10 м, чуқурлиги 1,0 м, туб тупроғи қаттиқ. Самарчук қишлоғи яқинида ўртача йиллик сув оқими 3,2 м³ / с ни ташкил қилади. Бундан ташқари, йиллик оқимнинг 70-75% март – июн ойларига тўғри келади. Баъзан дарё ўзанида сел оқимлари кузатилади, бунда оқим тезлиги ўртача 81 м³ / с ни ташкил қилади. Энг юқори қайд этилган сув оқими 114 м³/с (1959-йил 8-апрел)[2].

Калтабараннинг юқори қисми
Қирқлисой водийси

Қорабов асосан булоқлардан тўйинади. Тўйиниш хусусиятига кўра, сой йил давомида қуриб қолмайди[2], бироқ ёзнинг иккинчи ярмида сув миқдори кескин пасаяди (1 секундда оқиб ўтадиган литр сув миқдорида)[3].

Қорабов Дукенцой билан биргаликда сувлари Оҳангарон дарёсига йил давомида тўғридан-тўғри етиб борадиган сўнгги ирмоқлари ҳисобланади. Бошқа ирмоқлар ҳозирда конуссимон флювиал тузилмага эга[3] ёки қуйи оқимида Оҳангаронга етмай қуриб қолади.

Дарё оқими

„Ўзбекистон миллий энсиклопедияси“да ёзилишича, Қорабов Чатқол тизмасидаги Қизилнура тоғининг жануби-шарқий ён бағиридан бошланади[2]. Бош штабнинг топографик хариталарида Қирқлисой ва Калтабаран дарёларининг қўшилган жойидан бошлаб Қорабов номи ишлатилади.

Сой умумий жанубий йўналишда оқади, фақат озгина қияликка эга. Мозоржон, Томон, Қизилсув тоғлари ғарб томонидан ўтади. Қизилсув чўққиси пастида болалар оромгоҳи барпо этилган. Қорабов қирғоқлари бўйлаб қуйи оқимида Қатағон, Оқтерен, Жушали аҳоли пунктлари жойлашган, сўнгра дарё Ангрен шаҳрининг ғарбий чеккаси бўйлаб (Қорабов, Самарчук, Майдон, Соғлом қишлоқлари), ўнгдан Оҳангаронга қуйилади[2]. Қуйилишдан бироз баландроқда у Тошкент-Ангрен темир йўлини кесиб ўтади.

Қорабов ирмоқлари

Қирқлисой ва Калтабаран қўшилиш жойидан пастда Қорабовга Қуакўлсой, Қамишли, Чиновул ва Семгинсой каби ирмоқлари келиб қўшилади.

Хўжаликда фойдаланилиши

Сой сувларидан суғориш мақсадида фойдаланилади[2].

Адабиётлар

  • Чуб В. Е.. Изменение климата и его влияние на гидрометеорологические процессы, агроклиматические и водные ресурсы Республики Узбекистан. Ташкент: «ВОРИС НАСҲРИЙОТ» МЧЖ, 2007. ИСБН 978-9943-304-23-9. 

Манбалар

  1. ↑ Буряков Ю. Ф.. Генезис и этапы развития городской культуры Ташкентского оазиса, 1000 экз, Ташкент: Издательство «Фан» Узбекской ССР, 1982 — 32-бет. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Ўзбекистон миллий энсиклопедияси Қ ҳарфи Қ // Қўғирчоқ театри. Тошкент: Ўзбекистон миллий энсиклопедияси Давлат илмий нашриёти, 2000—2005 — 250 --бет. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Чуб 2007.