Quid pro quo
 | Бу мақола автомат таржима қилинган ёки машина таржимаси тайинли ўзгартиришсиз чоп этилгани эътироф этилмоқда. Таржимани текшириб чиқиш ҳамда мақоладаги мазмуний ва услубий хатоларини тузатиш керак. Сиз мақолани тузатишга кўмаклашишингиз мумкин. (Шунингдек, таржима бўйича тавсиялар билан танишиб чиқишингиз мумкин.) ДИҚҚАТ! БУ ОГОҲЛАНТИРИСҲНИ ЎЗБОСҲИМCҲАЛИК БИЛАН ОЛИБ ТАСҲЛАМАНГ! Мақоланинг оригинали кўрсатилинмаган. |
Қуид про қуо, Квипрокво[1] (лотинчадан Қуид про қуо — „бир нарса эвазига бир нарса“[2]) — фразеологизм бўлиб, одатда инглиз тилида „хизмат эвазига хизмат“ маъносида қўлланади. Испан, италян, португал, франсуз тилларида товуш жиҳатидан жуда ўхшаш, аммо бошқа маънога эга бўлган лотин тилидан келиб чиққан бошқа фразеологизм — „Қуипроқуо“ ишлатилади[3].
Келиб чиқиши
Мазкур сўз лексик-семантик сўз ясаш усули ёрдамида сўзларни қўшиш орқали (қуид про қуо лотин иборасининг кви про кво шаклида бошқа алфавит ҳарфлари билан ёзилишидан кейин) ХХ асрнинг 30-йиллари бошларида пайдо бўлган. Квипрокво ўз келиб чиқишига кўра бомонд, игрек, салто-мортале ва бошқа сўзларга ўхшайди: франсузча и греc „ва юнонча“, италянча салто мортале „ўлим салтоси“, франсузча беау монде „ажойиб дунё“)[1].
Илова
Қуид про қуо иборасидан транскрипсия контекстида ёки матн маълумотларини ёзиб олишда фойдаланилади[4]. Театр контекстида қўлланадиган Қуипроқуо билан адаштирмаслик керак. Қуид про қуо хизматлар ёки товарларнинг унча-мунча тенг алмашинувини кўрсатади.
Бу ибора замонавий инглиз тилида „а фавор фор а фавор“ (хизмат эвазига хизмат), „wҳат фор wҳат“ (нима эвазига нима), „гиве анд таке“ (бериш ва олиш), „тит фор тат“ (жонга жон), „тҳис фор тҳат“ (бу шу учун), шунингдек, „ёу сcратч мй баcк, анд и’лл сcратч ёурс“ (сен менинг орқамни қаши, мен эса сеникини қашийман) иборалари билан бир қаторда тез-тез ишлатилади. Инглиз тилида одатда „Қуид про қуо“ лотин ибораси до ут десни англатади (сўзма-сўз мен сиз менга бера олишингиз учун бераман дегани).
Қуид про қуо шунингдек, пулли шартнома бўйича эквивалент муқобил тақдим қилишни англатадиган англосаксон ҳуқуқининг атамаси ҳисобланади[2]. По общему праву встречное предоставление должно быть эквивалентным[5]. Умумий ҳуқуқда муқобил тақдим қилиш эквивалент бўлиши керак. АҚШда айрим штатларнинг судлари шартнома тенг қимматли бўлмаса уни бекор қилиши мумкин.
Шунингдек, жинсий зўравонлик, жинсий хизмат кўрсатиш ҳақидаги илтимос ёки бошқа жинсий ҳаракатни назарда тутадиган зўравонлик квипроквоси (Қуид Про қуо сехуал ҳарассмент) мавжуд. Эвазига ўқиш ёки ишда яхши муҳит, ёки қандайдир муаммоларни ижобий ҳал қилиш (ишга олиш, лавозимда кўтарилиш, иш ҳақини ошириш, мактабга ёрдам бериш ва ҳоказо) таклиф этилади. Ушбу ҳолатлар меҳнат шароитларига ёки академик кўрсаткичларга салбий таъсир кўрсатадиган амалий ҳаракатларни ўз ичига олади.
Квипрокво драматургияда бошқа оҳангдош Қуип про қуо — бирор шахс, нарса, тушунча бошқаси билан адаштирилгандаги тушунмовчилик ҳолати (масалан, Марк Твеннинг „Шаҳзода ва гадо“ романида гадо Том Кенти шаҳзода Эдвард деб тушунилган ва аксинча).
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Квипрокво // Н. М. Шанский, «Русский язык в школе». 2003
- ↑ 2,0 2,1 Андрианов С. Н., Берсон А. С., Никифоров А. С.. Англо-русский юридический словарь. М.: Рус. яз., 1993 — 359-бет. ИСБН 5-200-02218-5.
- ↑ Мерриам-Wебстер, тҳе Ҳеритаге Диcтионарй оф тҳе Энглиш Лангуаге (Фоуртҳ Эдитион), анд тҳе Неw Диcтионарй оф Cултурал Литераcй (Тҳирд Эдитион)[1] алл со дефине тҳе Латин эхпрессион.
- ↑ «Блундер маде бй усинг ор путтинг оне тҳинг фор анотҳер (ноw раре)» — Cонcисе Охфорд Диcтионарй, 4тҳ эдитион, 1950.
- ↑ Оне суч эхампле ис „сеcтион 2-302 оф тҳе Униформ Cоммерcиал Cоде“ (деадлинк). 2012-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган.