Qum Azam masjidi
Қум Азам масжиди (форсча: مسجد اعظم قم; арабча: مسجد الأعظم), Қум Аъзам масжиди ҳамда Ҳазрат Фотима масжиди номлари билан ҳам танилган, Эроннинг Қум устонидаги Қум шаҳрида жойлашган шиа масжиддир. 1961-йилда қурилиши якунланган бу масжид улуғ шиа маржа'си Саййид Ҳусайн Боружердий томонидан қурдирилган бўлиб, Ҳазрат Маъсума муқаддас зиёратгоҳига ёндош жойлашган[1].
| Масжид | |
Қум Азам масжиди
مسجد اعظم قم | |
 | |
| Масжид ташқарисидаги ибодатчилар | |
| Мамлакат |  Эрон
|
| Ҳудуд | Қум устони |
| Жойлашуви | Қум (шаҳар) |
| Йўналиши | шиалик |
| Меъморий услуб | Ислом меъморчилиги |
| Лойиҳа муаллифи | Саййид Ҳусайн Боружердий |
| Бинокорлик | 1954-йил 22-июн—1961-йил |
| Гумбазлар сони | 1 (балки ундан кўпроқ |
| Гумбазлар сони | 1 (балки ундан кўпроқ |
| Гумбаз баландлиги | 35 м (115 фт) |
| Миноралар сони | 2 |
| Миноралар сони | 2 |
| Миноралар баландлиги | 45 м (148 фт) |
| Ҳолати | амалдаги |
Масжид 2006-йил 29-январда Эрон миллий мерос рўйхатига киритилган бўлиб, Эроннинг маданий мерос, ҳунармандчилик ва туризм ташкилоти томонидан бошқарилади[2].
Меъморчилиги
Масжиднинг пойдевор тоши 1954-йил 22-июнда, шиа мусулмонларининг саккизинчи имоми Али ар-Ризо туғилган кунда қўйилган. 1961-йилда қурилиш ишлари якунланган масжид ислом меъморчилиги тамойиллари асосида Паҳлавий услубида лойиҳаланган. Масжидда тўртта намоз зали ва учта баланд айвонча бор. Гумбаз диаметри 30 метр (98 фт) бўлиб, том баландлигидан 15 метр (49 фт) юқорида, масжид пойдеворидан 35 метр (115 фт) баландда жойлашган. Миноралар том баландлигидан 25 метр (82 фт) юқорида, масжид пойдеворидан эса 45 метр (148 фт) баландда. Ҳар бир миноранинг юқори қисми 5 метр (16 фт) баландликда. Масжидда махсус бўлим бўлиб, унда азон айтилган. Йирик соатли баланд соат минораси масжиднинг шимол томонида жойлашган бўлиб, бу минора масжиднинг тўрт томонидан ҳам кўринади[1].
Масжидда Саййид Ҳусайн Боружердий вафотининг эллик йиллиги ёдга олинган[3].
Галерея
-
-
Масжид миноралари ёнидаги зиёратгоҳнинг олтин гумбази билан -
Меҳр Неwсдан: масжид ички қисмидаги нафис нақшлар -
Меҳр Неwсдан: масжид ички қисмидаги нафис нақшлар -
Меҳр Неwсдан: айвондаги нафис нақшлар
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Поуртажриши, Ваҳид „Азам Мосқуэ оф Қом“. масжед.ир. 2025-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Тҳе религиоус cапитал оф Иран ҳас 810 ҳисториcал Монумент“. Меҳрнеwс.
- ↑ „Реверед ин лифе анд афтерлифе“. Теҳран Тимес. 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган.
Ҳаволалар
Викиомборда „Қум Азам масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.
- „Масжид-и А'зам (Қум)“. АрчНет.орг (10-ноябр). 2025-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17 апрел 2025.
- ZiyoSfera:Geografik kordinatalari koʻrsatilmagan masjidlar
- Alifbo boʻyicha masjidlar
- Eronda 1954-yilda tashkil etilganlar
- Erondagi 20-asr masjidlari
- Qumdagi binolar va inshootlar
- Eronda gumbazli masjid binolari
- Eronda minorali masjid binolari
- 1961-yilda yakunlangan masjidlar
- Qum viloyatidagi masjidlar
- Pahlaviylar sulolasi
- Erondagi shia masjidlari