РХ Ж0806.3+1527
РХ Ж0806.3+1527 ёки ҲМ Пака (ҲМ Cнc) ― Қуёшдан тахминан 1600 ёруғлик йили узоқликда жойлашган рентген нурли қўшалоқ юлдуз[1]. У бир-биридан тахминан 80 000 км масофада (Ердан Ойгача бўлган масофанинг 1/5 қисми) 321,5 секунд (бундай қўшалоқ тизимда йил узунлиги тахминан 5,4 дақиқа) бир-бири атрофида айланиб юрадиган иккита зич оқ митти юлдузлардан иборат). Икки юлдуз бир-бирининг атрофида 400 км/с дан юқори тезликда айланади. Юлдузларнинг массалари Қуёш массасининг ярмига тенг деб тахмин қилинади. Юлдузлар зич дегенератив моддадан иборат, шунинг учун уларнинг радиуси Ер радиуси билан таққосланади. Олимларнинг фикрига кўра, юлдузлар охир-оқибат бирлашади, бу Чандра, ХММ-Неwтон ва Свифт каби сунъий йўлдошларнинг рентген диапазонидаги кузатувлар билан тасдиқланади. Кузатиш маълумотлари шуни кўрсатадики, орбитал давр йилига 1,2 миллисекундга қисқаради, юлдузлар эса кунига 60 см га яқинлашади. Бундай тезликда юлдузлар тахминан 340 000 йилдан кейин бирлашади. РХ Ж0806 — маълум бўлган энг қисқа муомала даврига эга бўлган қўшалоқ тизим ҳисобланади[2].
Кузатишлар
РХ Ж0806.3+1527 бир жуфт оқ митти юлдузлар бўлгани учун у спектрнинг оптик диапазонида нисбатан паст ёрқинликка эга. Олимлар 321,5 сонияли такрорланувчи рентген чўққиларини аниқладилар; Худди шу даврдаги модуляция 1999-йилда РОСАТ миссияси доирасида аниқланган. ЭСО Верй Ларге Телесcопе (ВЛТ), Телесcопио Назионале Галилео (ТНГ) ва Нордиc Оптиcал Телесcопе (НОТ) телескоплари ёрдамида олиб борилган кейинги оптик кузатишлар рентген манбасига мос келадиган манба, рентген нурлари манбаи билан бир хил даврли аниқ модуляция нурланишига эга нисбатан заиф (Б йўлидаги коʻринадиган юлдуз катталиги 20,7) обект топди. 2001-2004-йиллардаги оптик кузатишлар шуни кўрсатдики, бу давр йилига тахминан 1/1000 с.га қисқаради. Бу натижа бир неча йил давомида рентген нурларини кузатиш орқали тасдиқланди.
Умумий нисбийлик назарияси билан алоқаси
Тизимнинг таркибий қисмлари орасидаги масофани қисқартириш орбитал энергияни йўқотиш демакдир. Алберт Эйнштейннинг умумий нисбийлик назарияси бундай тизим тортишиш тоʻлқинларини ҳосил қилганда орбитал энергияни йўқотишини тахмин қилади. Олимларнинг фикрига кўра, РХ Ж0806.3+1527 бизнинг галактикамиздаги тортишиш тўлқинларининг энг кучли манбаларидан бирига айланиши мумкин.
Манбалар
- ↑ СИМБАД Астрономиcал Датабасе
- ↑ „РХ Ж0806.3+1527: Орбитинг Старс Флоодинг Спаcе wитҳ Гравитатионал Wавес“. CҲАНДРА Х-РАЙ ОБСЕРВАТОРЙ, Ҳарвард (2005-йил 30-май). 2011-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 31-май.
Ҳаволалар
- Сcиэнcе Жоурнал: Неwс оф тҳе Wеэк
- Эуропеан соутҳерн Обсерваторй Пресс Релеасе
- Симултанеоус Х-рай УВ обсерватионс оф ҲМ Cнc
- Допплер томограпҳй оф РХЖ0806
- Пҳасе Ресолвед Оптиcал спеcтросcопй оф РХЖ0806
- РХЖ0806 анд тҳе униполар индуcтор модел
- Cоҳерент тиминг солутион фор РХЖ0806 (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-08-12 санасида архивланган)
- Дисcоверй оф тҳе 321.5с модулатион ин РХЖ0806
- Спеcтросcопиc оптиcал студй оф РХЖ0806
- Мониторинг тҳе спин уп ин РХ Ж0806+15
- Пҳасе Cоҳерент Тиминг оф РХ Ж0806.3+1527 wитҳ РОСАТ анд Чандра
- РХ Ж0806
- РХ Ж0806.3+1527 Гравитатионал Wаве Мергер
- СПЕCТРОСCОПИC ЭВИДЕНCЕ ФОР А 5.4-МИНУТЕ ОРБИТАЛ ПЕРИОД ИН ҲМ CАНCРИ
- НАСА Сеэс Орбитинг Старс Флоодинг Спаcе Wитҳ Гравитатионал Wавес (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-08-08 санасида архивланган)
- РХ Ж0806.3+1527: Орбитинг Старс Флоодинг Спаcе wитҳ Гравитатионал Wавес