Radiopelengator

Радиопеленгатор (радио… ва голландча пелинг — йўналиш) — узатувчи радиостансия йўналишини аниқлашга (пеленглашга) имкон берадиган радиоқабул қурилмаси. Р. пеленгланаётган обектдан тарқалаётган радиотўлқинларни қабул қилувчи антенна — фидерли тизим (АФС) ва қабул қилувчи индикатордан иборат. Индикаторда қабул қилинаётган радиотўлқинлар АФС да ҳосил қилаётган ўзгарувчан электр юритувчи кучларнинг амплитудаларини таққослаш (амплитуда усули билан радиопеленглашда) ёки фазалар фарқини ўлчаш (фазавий усул билан радиопеленглашда) натижасида пеленгланаётган обект йўналиши билан ҳисоб боши деб қабул қилинган асосий текисликлар орасидаги бурчаклар ҳақида маълумот олинади. Универсал (икки координатали) Р.да бу йўналишни аникловчи иккала бурчак, азимутал Р.да улардан биттаси (азимут) ўлчанади. Денгиз навигациясида Р. ёрдамида азимутни ўлчаш радиопеленглаш дейилади.

Ўлчаш ишларининг автоматлашганлик даражасига қараб, Р. ноавтомат и к (товушли) — пеленглаш обектининг сигналлари минимал ва максимал эшитилишига қараб индикациялайдиган; яримавтоматик (визуал) — стрелкали индикаторли ёки электроннурли индикациялайдиган; автоматик — ўлчанадиган параметрларни рақамли ҳисоблайдиган хилларга бўлинади. Антенна хилларининг ўзига хослиги ва амплитуда усули билан радиопеленглашга асосланган йўналишли қабул ҳодисасини А. С. Попов қайд қилиб ўтган. Р. радиоастрономия, метеорология, денгиз, ҳаво ва космик навигацияда кенг қўлланади.