Radiy Fish
Радий Геннадиевич Фиш (1924-йил 28-октябр, Ленинград — 2000-йил 6-сентябр, Мосвка) — рус ёзувчиси, шарқшунос, таржимон, филолог ва ҳарбий хизматчи. СССР Ёзувчилар уюшмаси аъзоси.
| Радий Геннадиевич Фиш | |
|---|---|
| Файл:Радий Фиш.жпг | |
| Асл исми | русча: Радий Геннадиевич Фиш |
| Таваллуди |
28-октябр 1924-йил |
| Вафоти |
6-сентябр 2000-йил (75 ёшда) Москва |
| Ижод қилган тиллари | Рус тили |
| Фуқаролиги |
|
| Фаолият тури | ёзувчи, шарқшунос, филолог, таржимон, ҳарбий хизматчи |
| Мукофотлари |
|
Таржимайи ҳоли
Радий Фиш 1924-йил 28-октябрда Ленинградда таваллуд топган. Отаси ёзувчи, киноссенарист Геннадий Семёнович Фиш (1903—1971), онаси хореограф Эмма Михайловна Силдерман (1900—1976). Ёзувчи ўн ёшида Хитойга, яъни инқилобга ёрдам бериш учун қочиб кетмоқчи бўлганини, бу қарорни хитой тилини ўрганиб бўлгандан сўнггина амалга оширишга аҳд этганини эслаб ўтади[1]. Болалигидан боксга қизиққан. Немислар Совет Иттифоқига ҳужум қилган куни Фиш ўрта маʻлумот тўғрисидаги шаҳодатномани олади ва кўнгилли равишда фронтга кетади. Радий Фиш Узоқ Шимолдаги Карелиянинг қор ва ботқоқларида денгиз пиёдалари қўшинининг разведка лейтенанти сифатида жанг қилган. 1944-йил 11-мартда оғир яраланган.
Даволаниб чиққанидан сўнг, Москва Шарқшунослик институтининг хитой тили факултетида бўш жой бўлмагани учун турк тили факултетига ўқишга киради. 1949-йили ушбу факултетда, 1952-йили аспирантурада ўқишни тамомлайди. „1919—1922 йиллардаги турк халқини миллий-озодлик уруши турк бадиий адабиётида“ мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилиб, филология фанлари номзоди илмий даражасини олган[1]. 1958-йилда балиқ овлаш кемасида денгизчи бўлиб ишга киргач, деярли бутун Атлантика ва Тинч океанини айланиб чиқади.
Фиш узоқ йиллар Туркия адабиёти ва маданияти билан шуғулланган. 1951—1963-йилларда Нозим Ҳикмат билан тез-тез мулоқот қилиб турган[2].
1964-йилда биринчи насрий китоби „За окунем через океан“ (русча: „За окунем через океан“) нашр этилади[1]. Ёзувчи 1955—1962-йиллари Рига ёш томошабинлар театри актрисаси[3], кейинчалик латиш тилидан таржимон (1964), СССР Ёзувчилар уюшмаси аъзоси (1984) бўлган Валда Адолфовна Волковскаяга уйланган. 1962-йилдан бошлаб ёзувчи олиаси билан „Совецкий писател“ уй-жой қурилиш кооперативига тегишли уйда (Красноармейская кўчаси 27-уй) истиқомат қилишган. 2000-йил 6-сентябрда ёзувчи вафот этади ва Ваганково қабристонига дафн этилади[4].
Асарлари
- Сабахаттин Али: критико-биогр. очерк. — М. : Гослитиздат, 1959. — 152 с., 1 л. портр.
- Назим Хикмет : очерк жизни и творчества. — М. : Совецкий писател, 1960. — 387 с., 4 л. ил.
- Писатели Турсии — книги и судби. — М. : Совецкий писател, 1963. — 267 с., 3 л. портр. : ил.
- За окунем через океан : [Экипаж риболовецкого траулера "Сергей Есенин"] : Ссени и рассуждения. — М. : Сов.писател, 1964. – 269с.
- Иду с тралом. — М. : Совецкий писател, 1966. – 231с. : ил., [5]л. ил.
- Назим Хикмет. — М. Молодая Гвардия, серия ЖЗЛ (448), 1968 г.
- Джалалиддин Руми. — М., Молодая гвардия, 1972. — 285 с., 65 000 экз. — (ЖЗЛ. Вип. 516(2).)
- Молодие поэти Турсии : перевод с турецкого / [сост. и авт. предисл. Р. Фиш ; ил.: А. Светков]. – [Москва : Молодая гвардия, 1974]. – 111 с. : ил. ; 17 см. . – (Серия «Молодиэ поэти мира»)
- Разум сердса : лирика Назима Хикмета — М. : Художеств. лит., 1977. — 125 с. . — (Массовая историко-литературная библиотека)
- Турецкие дневники : Встречи. Размишления. — М., 1977 — 205с.
- Глазами совести: Повест. — М., 1980;
- Да здравствуют медведи!: Повести. — М., 1983;
- Назим Хикмет : Этюди жизни и творчества. — М. : Худож.лит., 1984. — 285с.
- Джалалиддин Руми. — 2-е изд., испр.. — М. : Наука, 1985. — 268 с.
- Спяшие пробудяця. — М. Издателство политической литератури, серия Пламенние революционери, 1986 г.
- Спяшие пробудяця. — М. : Сов. писател, 1989. – 526,[2]с. : ил.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Огрызко Вячеслав. „Фиш Радий Геннадиевич“ (рус тилида). 2023-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-май.
- ↑ „Радий Геннадиевич Фиш“ (рус тилида). 2023-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-май.
- ↑ „Волковская, Валда Адольфовна“ (рус тилида). 2023-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-май.
- ↑ „Фиш Радий Геннадиевич“ (рус тилида). 2023-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-май.
- 28-oktyabrda tugʻilganlar
- 1924-yilda tugʻilganlar
- 2000-yilda vafot etganlar
- 6-sentyabrda vafot etganlar
- 1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
- Jasurlik uchun medali bilan mukofotlanganlar
- Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
- Moskvada vafot etganlar
- Rossiyalik yozuvchilar
- Rossiyalik sharqshunoslar
- Tarjimonlar
- Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari
- Rossiya yozuvchilari
- SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzolari