Ziyosfera

Rahim Vohidov

Зиёсферада исми Раҳим ва фамилияси Воҳидов бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.

Раҳим Воҳидов – (5.08.1942–5.05.2012) – совет ва ўзбек адабиёцҳуноси, фидойи устоз, филология фанлари доктори (1988), доцент (1975), профессор (1990).

Воҳидов Раҳим Жо'раевич
Таваллуди 5 август 1942
Бухоро, О'збекистон
Вафоти 5 май 2012
Бухоро, О'збекистон
Иш жойлари

Бухоро давлат университети (Бухоро давлат

педагогика институти)
Таълими Самарқанд давлат университети
Илмий даражаси Филология фанлари доктори
Илмий унвони Профессор
Мукофотлари

Ўзбекистон ССР халқ маорифи а`лочиси

Меҳнат фахрийси нишони

Ҳаёти ва фаолияти

Воҳидов Раҳим Жўраевич 1942 йил 5 августда Бухоро вилояти Ромитан (ҳоз. Жондор) туманида таваллуд топган. Ўрта мактабни тугатгач (1949-1959), Алишер Навоий номидаги Самарқанд давлат университети ўзбек ва тожик филологияси факултетида таҳсил олган (1961-1965). Украинанинг Богдан Хмелницкий шаҳрида ҳарбий хизматни ўтаган (1965-1966).

Воҳидов Р. Ж. 1967 йил 2 сентябрдан Серго Оржоникидзе номидаги Бухоро давлат педагогика институтида (ҳоз. Бухоро давлат университети) ўз илмий-педагогик фаолиятини бошлаган. Самарқанд давлат университети ўзбек адабиёти кафедраси ҳузуридаги 1 йиллик аспирантурани (1969-1970) ва 2 йиллик докторантурани тугатган (1977-1978). У ўзбек, форс-тожик, рус тилларини ва араб ёзувини мукаммал билган.

Раҳим Воҳидов Бухоро давлат университети „Ўзбек адабиёти“ кафедраси ўқитувчиси (1967-1972), кафедра мудири (1972-1977), кафедра доценти (1975-1988), „Қардош халқлар адабиёти ва тожик филологияси“ кафедраси мудири (1989-1992), „Ўзбек мумтоз адабиёти“ кафедраси мудири (1992-1996) сифатида фаолият юритган. 1998 йилда „Тасаввуф ва ўзбек мумтоз адабиёти“ кафедрасига асос солган ва 2005 йилгача мазкур кафедрани бошқарган. Шунингдек, „Ўзбек ва тожик филологияси“ факултети декан ўринбосари (1978-1979), „Ўзбек филологияси“ факултети декани (1996-1998, 2000-2002) лавозимларида ишлаган.

Р. Ж. Воҳидов Бухоро давлат университетининг „Илғор фан учун“ газетаси, „Педагогик маҳорат“ ва „Психология“ журналлари (адабиёт рубрикаси) таҳририят аъзоси, шунингдек, „БухДУ илмий ахбороти“ нинг „Навоий гулшани“ рубрикаси асосчиси ҳамда мазкур журнал таҳририят аъзоси сифатида фаолият кўрсатган.

Илмий-ижодий фаолияти

1970 йилда Ботурхон Валихўжаев [1] илмий раҳбарлигида „Шайхим Суҳайлий ҳаёти ва адабий мероси“ мавзуида номзодлик [2], 1988 йилда „ХВ асрнинг ИИ ярми, ХВИ асрнинг бошларида ўзбек, форс-тожик адабий алоқалари (қиёсий-типологик йўналиш)“ мавзуида докторлик диссертациясини [3] ҳимоя қилган. 1990 йилда профессор илмий унвонини олган.

Р.Воҳидов ўзбек мумтоз адабиётининг етук тадқиқотчиси. Раҳим Воҳидов илмий меросининг асосий қисми ўзбек мумтоз адабиёти, ўзбек ва форс-тожик адабий алоқалари [4], тасаввуф таълимотига оид фундаментал тадқиқотларга бағишланган. Алишер Навоий шеъриятидаги илоҳиёт масалалари олим ижодининг ўзак масалаларидан биридир. Навоийнинг космогонияси – фалак жисмлари, оламлар тузилиши ҳақидаги тасаввурлари олим изланишларида батафсил баён этилган.

ХВ асрнинг иккинчи ярми ва ХВИ асрнинг бошларидаги ўзбек-тожик адабий алоқалари тарихига оид илмий-адабий, тарихий-маданий манбаларни – қўлёзмалар, муншаот ва баёзлар, мемуарлар, тазкиралар, маноқиб, тарихий-бадиий асарлар ва таржималарни ўрганган, улардаги далилларни ўзаро қиёслаб, ўзбек-тожик адабий алоқалари, бу адабиётларнинг ўзаро таъсири ва акс таъсири ҳамда муштаракликларига оид таржима, зуллисонайнлик, татаббу, тазмин ва тахмис, иқтибос, истиқбол ва муқобала, шахсий муносабатлар сингари ўндан ортиқ шаклларини аниқлаб, ижтимоий-эстетик моҳиятини тавсифлаб берган.

Р.Воҳидов ўз тадқиқотларида Навоий анъаналарининг давомийлиги, илоҳиётга муносабат ва таржимачилик масалаларига алоҳида эътибор қаратган. Шунингдек, адабиёцҳунос олим Бухоро адабий муҳити намояндаларининг ижодини ўрганишни етакчи тамойилга айлантира олган: унинг илмий мактабида Мирзашоҳ Возеҳ Бухорий, Мунзим Бухорий, Иброҳим Субҳий, Мирзо Содиқ Мунший Жондорий, Шавкат Бухорий, Имло Бухорий, Хожа Исмат Бухорий ва б. адабий меросининг жанрий таркиби ва бадиияти илмий тадқиқ этилган.

Профессор Р.Воҳидов 49 та монография ва рисолалар, 400 дан ортиқ илмий ва илмий-оммабоп мақолалар муаллифи ҳисобланади [5,6,7]. Олим 45 йил давомида олий ўқув юртларининг ўзбек ва тожик гуруҳлари талабаларига ўзбек мумтоз адабиёти, қардош халқлар адабиёти, тасаввуф, мумтоз адабиёт ва ахлоқий-маънавий тарбия масалалари, тасаввуф ва Шарқ мумтоз адабиёти поэтикаси асослари, бадиий матн таҳлили, илмий тадқиқот методологияси фанларидан сабоқ берган. Р.Воҳидов раҳбарлигида 10 нафар тадқиқотчи филология фанлари номзоди илмий даражасини олган.

Танланган монография ва рисолалари

1. Суҳайлий. Т., „Фан“. 1976. – 44 б. [8]

2. Муҳаққиқи бузурги ду адабиёт. Ҳаммуаллиф: Б. Валихўжаев. Душанбе, „Ирфон“. 1977. – 58 б. [9,10]

3. Адабий тахаллуслар ҳақида. Т., „Ўқитувчи“. 1978. – 52 б.[11]

4. Тахаллуслар. Ҳаммуаллиф: Т.Қораев. Т., „Фан“. 1979. – 68 б.[12]

5. Навоий ижоди – илҳом манбаи. Ҳаммуаллиф: Б. Валихўжаев. Т., „Фан“. 1981. 74 б.[13]

6. ХВ асрнинг иккинчи ярми ХВИ асрнинг бошларида ўзбек ва тожик шеърияти (Адабий алоқа ва ўзаро таъсир масалалари) //Мас’ул муҳаррир: Б. Валихўжаев/. Т.: „Фан“, 1983. – 143 б.[14]

7. „Мажолис ун-нафоис“ таржималари. Т., „Фан“. 1984. −72 б.[15]

8. Шеърият шоир юраги. Ҳаммуаллиф: М. Ҳошимова // Мас’ул муҳаррир: Л.Қаюмов. Т.: „Фан“, 1987. – 72 б.[16]

9. Қасоскорнинг номи барҳаёт (Маҳмуд Торобий қўзғолонининг 750 йиллигига бағишланади) – Тарих, она тили ва адабиёти ўқитувчиларига ёрдам. Бухоро, 1988. – 27 б.[17]

10. Взаимосвязи узбекской и персидско-таджикской литератур во второй половине ХВ- начале ХВИ в. Т., 45 стр.[3]

11. Илҳом чашмалари. Ҳаммуаллиф: М. Ҳошимова//Мас’ул муҳаррир: Л. П. Қаюмов – Т.: „Фан“, 1989. –72 б.[18]

12. Шарқнинг буюк алломаси. Т., „Фан“. 1989. −74 б.[19]

13. Авлодлар таъзими. Ҳаммуаллиф: Т.Қораев. Т., „Ўқитувчи“. 1990. – 116 б.

14. Алишер Навоий „Хамсат ул-мутаҳҳаййирин“ асарининг тожикча таржималари. Ҳаммуаллиф: М.Қосимова. Бухоро, 1990. −91 б.

15. Адабий қардошлик сарҳад билмайди. Ҳаммуаллиф: М. Ҳошимова. Т., „Фан“. 1991. −144 б.

16. Навоий барҳаёт (Навоийшунослик тарихидан лавҳалар). Т.: „Фан“, 1991. – 88 б.[20]

17. Эзгулик – умр мазмуни. Ҳаммуаллиф: Б. Валихўжаев. Т.: „Фан“, 1992. – 100 б.[21]

18. Навоийнинг икки дурдонаси („Хамсатул-мутаҳаййирин“ ва „Мажолисун-нафоис“ ҳақида қайдлар)// Мас’ул муҳаррир: Б. Валихўжаев/. – Т. „Фан“, 1992. – 118 б.[22]

19. Алишер Навоийнинг ижод мактаби (Устозлар, сафдошлар, издошлар даврасида). „Бухоро“, 1994. – 188 б.[23]

20. Алишер Навоий ва илоҳиёт. Бухоро, 1994. −210 б.[24]

21. Маънавият – комиллик саодати. Ҳаммуаллиф: М.Маҳмудов. „Маънавият“, Т., 1997. −192 б.

22. Илоҳий ишқ жозибаси. Самарқанд, „Зарафшон“, 1997. −80 б.

23. Иймон – қалб гавҳари. Ҳаммуаллиф: М.Маҳмудов. Т., „Маънавият“. 1999. −200 б.

24. Навоий қалби-ла сирлашган инсон: (Профессор А.Ҳайитметов ҳаёти ва ижодидан лавҳалар). Т., А. Қодирий номидаги халқ мероси нашр., 1999. – 73 б.[25]

25. Сўз бағридаги маърифат. Ҳаммуаллифлар: Ҳ.Неъматов, М. Маҳмудов. Т., „Ёзувчи“, 2000. – 144 б.[26]

26. Ишқ – маърифат қаноти. Т., „Абу Али ибн Сино“ тиббиёт нашр., 2001. −108 б.

27. Мумтоз адабиёт – ҳикмат хазинаси. Ҳаммуаллиф: Ҳ.Эшонқулов. Бухоро, БухДУ нашр., 2001. −152 б.

28. Устод Садриддин Айний сабоқлари. Ҳаммуаллиф: М.Маҳмудов. Т., „Фан“. 2004. −320 б.

29. Биз билган ва билмаган Бобур. Т., „Зарқалам“, 2005. −122 б.[27]

30. „Ёғди ўт устиға қор“. Т., „Зарқалам“, 2005. −114 б.

31. Навоий меросига ошуфта кўнгил (Ҳасби ҳол йўналишидаги илмий-оммабоп рисола. Тўлдирилган иккинчи нашри). Т. „Фан“, 2005. – 138 б.[28]

32. Самарқанднинг илмий виждони (Академик Б. Н. Валихўжаевнинг адабиёцҳунослик фаолиятига доир илмий-оммабоп рисола). Т., „Фан“, 2005. – 176 б.[29]

33. Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи. Ўқув қўлланма. Ҳаммуаллиф: Ҳ. Эшонқулов. Т., ЎзР Ёзувчилар уюшмаси Адабиёт жамғармаси нашр., 2006. – 528 б.[30,31]

34. Йиллардан қолган маънавий ёдгорлик. Т., „Зарқалам“, 2007. −285 б.

35. „Армонга айланган адабий орзулар“. Т., „Фан“. 2009. −113 б.

36. Махсумларда вояга етган чинор. Т., „Муҳаррир“, 2010. −180 б.

37. Умрим дафтаридан саҳифалар. Т., „Муҳаррир“, 2012. −191 б.

Танланган мақолалари

1. Сайфи Сароий (ҳаммуаллиф: О. Сафаров). „Илғор фан учун“ рўзномаси, 1962, 12 декабр

2. Шайхим Суҳайлий ва Алишер Навоий. (ҳаммуаллиф: Б. Валихўжаев). „Ҳақиқати Ўзбекистон“ рўзномаси. 1968, 10 феврал

3. История изучения творчества Шайхимбека Сухайли. Материали ХИИИ научно-теоретической конф. БГПИ. Ташкент. „Фан“. 1969. С.40-41.

4. Редиф в узбекской классической литературе. Материали ХИИИ научно-теоретической конф. БГПИ. Ташкент. „Фан“. 1969. С.59-60.

5. Амир Шайхим Суҳайлий (тожик тилида). – „Садои Шарқ“ журнали, 1970. сони 2. Саҳифаҳои 127-131.

6. Суҳайлий таржимаи ҳолига оид янги маълумотлар. А.Навоий номидаги СамДУ асарлари. Янги нашр. 1970. Самарқанд, 95-101 б.

7. Шайхим Суҳайлийнинг янги девони ҳақида. „Ўзбек тили ва адабиёти“, 1972. 1-сон, 91-б.

8. Садриддин Айнийнинг адабий-танқидий қарашлари (ҳаммуаллиф: Т. Қораев). „Ўзбек тили ва адабиёти“, 1972. 14- 18 б.

9. Устоз Айний ва Субҳий (тожик тилида). Тожикистон Республикаси „Маориф ва маданият“ рўзномаси, 1974. 16 апрел.

10.Исследования творчества поэта Хироми. (Соавтори: О.Сафаров, Х.Нигматов). „Совецкая тюркология“. 1978, № 3. С.102-104.

11. Садриддин Айний ва ўзбек ижодкорлари. – Тўпламда: Айний замондошлари хотирасида. Т., Ғ.Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти. 1978. 138-153 бетлар

12. „Радоиф ул-аш’ор“ ХВ аср ИИ ярми адабиётини ўрганишда муҳим манба. А.Навоий номидаги СамДУ асарлари. Янги нашр. Самарқанд, 1979. 94-101 б.

13. Саодатнинг калити (ҳаммуаллиф: Н. Комилов). „Ўзбекистон адабиёти ва санъати“ газетаси, 1982, 2 апрел

14.Ибн Сино ва Данте (ҳаммуаллифлар: М. Сулаймонов, Ё. Ҳамроев). Гулистон журнали, 1984. 21-сон, 27-28 б.

15. Зуллисонайнлик ва адабий жараён. Ўзбек тили ва адабиёти, 1987. 4-сон, 67-72 б.

16. Қардошликнинг нурли саҳифалари. „Шарқ юлдузи“, 1987. 6-сон.194-197 б.

17. Некоториэ комментарии по узбекской и персидско-таджикской литературе. „Адабий мерос“. 1988. № 1(43). С.54-59.

18. Татаббу’, тазмин, тахмис (на русс.яз). „Адабий мерос“. 1988. № 4(46). С.56-59

19. „Мажолис-ун нафоис“ ва зуллисонайнлик масаласи. Тўпламда: А.Навоийнинг адабий маҳорати масалалари. 1988. Т., „Фан“, 135-156 б.

20. Хожа Ҳофиз Шерозий ва Алишер Навоий. „Ўзбек тили ва адабиёти“. 1991. 4-сон, 25-32 б.

21. Ҳамза ғазалларида талмеҳ санъати (ҳаммуаллиф: М.Ҳошимова). „Тил ва адабиёт таълими“, 1992. 5-6 сонлар. 37- 40 б.

22. Нурли чўққилар ҳали олдинда (ҳаммуаллиф: С. Мирзаев). Б. Валихўжаев асарлари кўрсаткичи. 1992. Самарқанд, 3-14 б.

23. „Оқил эрсанг нафси баддин бўлгил безор“. „Ўзбек тили ва адабиёти“, 1994. 1-2 сонлар, 35-39 б.

24. „Латоифнома“ латофати. „Ўзбекистон адабиёти ва санъати“ газетаси, 1995, 3 феврал

25. Маънавий шаклланиш азоблари. Ш. Ҳайитовнинг „Маҳбуб-ул қулуб“да тасаввуфий жилолар китобига сўзбоши. 1996. Т., „Фан“, 3-5 б.

26. „Эмас осон бу майдон ичра турмоқ“. 1996. „Адабий Бухоро“, Бухоро, 71-82 б.

27. „Ҳар не қилсанг, ошиқ қилгил Парвардигор“. 1996. „Маърифат“ газетаси, 16 ноябр

28. Машраб ижоди Фитрат талқинида. „Ўзбек тили ва адабиёти“. 1997. 4-сон, 20-26 б.

29. „Навоий шеърига солғил қулоқни“. Ўзбекистон адабиёти ва санъати" газетаси, 1997, 7 феврал

30.Жомий „Баҳористон“ида адабий ҳаёт тасвири. Тўпламда: „Абдураҳмон Жомий“.1997. Т., 12-17 б.

31. Нурли манзил сари интилади умр карвони. Г.Болтаеванинг „Алишер Навоий. Фусули Арбаа“ китобига сўзбоши. 1998. Бухоро „Илм“, 3-7 б.

32.Беш ҳайрат. „Жамият ва бошқарув“. 1998. 3-сон, 50-52 б.

33.Инсон қалби – Холиқ жилвагоҳи. Ш. Ҳайитов китобига сўзбоши. 2000. Т. „Фан“, 3 б.

34. Тасаввуф – ахлоқий покланиш мактаби. И. Ҳаққулов. Тасаввуф сабоқлари китобига сўзбоши. 2000. Бухоро, 3-13 б.

35. „Хамсат ул-мутахаййирин“ да баркамол инсон тимсоли (ҳаммуаллифлар: Ш. Ҳайитов, З. Қосимова). 2000, „Улуғ Алишер Навоий“, Қарши 53 б.

36. Луғат ва ҳадисларда иймон талқини. „Педагогик маҳорат“, 2001. 1-сон, 14-21 б.

37. Содиқ Жондорий -серқирра истеъдод соҳиби. Д.Каримова китобига сўзбоши. Содиқ Мунший – Жондорнинг ширинкалом шоири. 2001.Т., „Фан“, 3-8 б.

38. В.Абдуллаев. Танланган асарлар. ИИ томлик, 2-том. Т. „Фан“, 2002. 185-188 б.

39.Илм берган улуғ саодат (Акад. Б. Валихўжаев ҳақида. Ҳаммуаллиф: С. Мирзаев). 2002. „Педагогик маҳорат“, 1-сон, 84-93 б.

40. Воҳид Абдуллаев – Бухоро адабий муҳитининг йирик тадқиқотчиси. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 2002. 3-4 сонлар, 3 б.

41. „Бобурнома“да Шайх Саъдий нафаси. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 2002. 2-сон, 17-20 б.

42. „Тасаввуф, мумтоз адабиёт ва ахлоқий-маънавий тарбия масалалари“. Маъруза матни. (ҳаммуаллифлар: Ш. Ҳайитов ва б.). 2003. „Бухоро“, 156 б.

43.Иймон – покланиш манзили. 2003. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 2-сон, 5-9 б.

44. Абдухолиқ Ғиждувоний – буюк маънавий арбоб. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 2003. 4-сон, 3-8 б.

45. "Ахлоқи Муҳсиний – нодир маънавий-бадиий манба (ҳаммуаллиф: М.Маҳмудов). „Ўзбек тили ва адабиёти“, 2003. 6-сон, 32-35 б.

46. „Муҳокамат ул-луғатайн“да сўзнинг бадиий талқинлари. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 2003. 3-сон, 2-6 б.

47. Хожа Исмат – зуллисонайн шоир. 2004. „Бухоро университети илмий ахборотлари“, 3-сон, 8-13 б.

48. Етти ноёб мўжиза („Ҳафт авранг ҳақида қайдлар“). 2004. „Педагогик маҳорат“, 4-сон, 102-105 б.

49. Шарқ мумтоз адабиёти ва С. Айний шеърияти – „Барҳаёт шеърият“. Халқаро илмий анжуман тўплами. Бухоро. 10-15 б.

50. Алишер Навоий даҳосига Мавлоно Лутфий баҳоси. „Навоийга армуғон“ мақолалар тўплами. 2004. Т., „Фан“, 13-17 б.

51. „Ёғди ўт устиға қор“. 2004. „Тафаккур“, 1-сон. 54-58 б.

52.Жовидон шеърият. „Жомий ва ўзбек адабиёти“ тўпламида. Халқаро илмий анжуман. „Ал Ҳудо“ ва „Мовароуннаҳр“. Т., 2005. 83-87 б.

53.Буюк алломага садоқат. „Сино“ журнали, Эрон ислом республикасининг Ўзбекистондаги элчихонаси нашри, 2005. 17-сон, 18-20 б.

54.Имло, дилимни камон абрўга бердим. Д. Каримованинг „Имло Бухорийнинг назмий гулдастаси“ китобига сўзбоши. Т. „Фан“, 2005. 3-7 б.

55.Ижодий таржима ва адабий таъсир самараси. Тўпламда: „Адабиёт ва таржима“. Т., „Зарқалам“. 2006. 28-31 б.

56. Теран тафаккурга йўғрилган шеърият. Бухорои донишафзо, 2006. 6-сон, 3-16 б.

57. Алишер Навоийнинг „Девони форсий“си ҳақида. Сино журнали, Эрон ислом республикасининг Ўзбекистондаги элчихонаси нашри, 2006. 10-14 б.

58. „То тузди Навоий ояти ишқ“. „Навоийга армуғон“. 5-китоб. Т. 7-14 б.

59. Фитрат ва ўзбек мумтоз адабиёти. 2007. „Аллома адабиёцҳунос“. Т. „Фан“, 6-9 б.

60. „Наводир ул-вақое“ – А.Донишнинг умр китоби. „Қомусий мутафаккир“. Бухоро, 2007. 28-32 б.

61. Тасаввуфдан жило топган шеърият. Нақшбандия таълимоти ва миллий маънавиятимиз. Респ. Илмий-амалий анжумани материаллари. Бухоро, 2008. 27-31 б.

62.Бобур Мирзо ва нақшбандийлар. Нақшбандия, Бухоро, 2008. 15-17 б.

63. Армонга айланган адабий орзулар. БухДУ Илмий ахборотномаси. 2009. 1-сон.3-10 б.

64. „Ваҳдат ул-вужуд“ Жомий талқинида. (ҳаммуаллифлар: Ш. Ҳайитов, Ҳ. Эшонқулов). БухДУ Илмий ахборотномаси. 2009. 1-сон. 110-111 б.

65. Ҳақ сирининг огоҳи. Нақшбандия. 2010. 2(5)-сон, 32-36 б.

66. Низомий ва ундан кейинги давр адабиётида Искандар сиймоси. „Навоийга армуғон“. 6-китоб. Т. 2010. 150-155 б.

67. Хожа Исмат даҳосидан завқланишнинг ширин меваси. С. Бобокалоновнинг „Хожа Исмат Бухорий шеъриятининг жанрий таркиби, услуби ва бадиияти“ китобига сўзбоши. Т., „Муҳаррир“, 2011.

68. Фахрий Ҳиротий „Латоифнома“си ХВ асрнинг ИИ ярми ХВИ аср ибтидоси Мовароуннаҳру Хуросон адабиётини ўрганишда нодир манба. „А.Навоий маънавий меросининг жаҳоншумул аҳамияти“ халқаро илмий-амалий анжумани материаллари. 2011, 86-90 б.

69.Барҳаёт маънавий ёдгорлик. Китобда: Бўстони роз. Т., „Муҳаррир“, 2011. 3-6 б.

70.Истиқлолингдан ўргилай, она Ўзбекистон! БухДУ Илмий ахборотномаси. 2011. 3-сон.28-32 б.

Мукофотлари ва эътироф этилиши

2002 йил 27 августда Ўзбекистон Республикаси „Устоз“ жамғармаси томонидан Таълимдаги кенг қамровли фидокорона меҳнати учун „Устоз“ фахрий унвони берилган.

Профессор Р.Воҳидовнинг ҳаммуаллифликда тайёрланган „Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи“ (Энг қадимги даврлардан ХВИ аср охиригача) ўқув қўлланмаси Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги грифи билан чоп этилган ҳамда 2006 йилдан буён мамлакатимиздаги ўзбек филологияси факултетларида ўқув қўлланмаси сифатида қўлланилиб келинмоқда (Муаллифлик гувоҳномаси рақами – 0107; 30.11.2005).

1990-2010 йиллар давомида Самарқанд давлат университети ҳузуридаги К.067.04.01-рақамли фан номзоди илмий даражасини олиш учун диссертация ҳимояси бўйича Ихтисослашган илмий кенгаш аъзоси бўлган.

Адабиёцҳуноснинг „Алишер Навоий ва илоҳиёт“ асари „Истиқлол даври ўзбек навоийшунослиги“ 30 жилдлигига киритилган [32,33].

Хотираси

2013 йилда Бухоро давлат университетида Р.Воҳидовнинг 70-йиллигига бағишланган Республика илмий-амалий анжумани ўтказилган [34,35].

Манбалар

[1][1]

[2]Вахидов, Рахим Жураэвич. Жизн и творчество Шайхим Сухайли: диссертация … кандидата филологических наук: 10.00.00. - Самарканд, 1970. – 321 с.: ил. Филологическиэ науки. Шифр хранения: ОД Дк 70-10/655.[2]

3 Вахидов, Рахим Жураэвич. Взаимосвязи узбекской и персидско-таджикской литератур во второй половине ХВ- начале ХВИ в.: Историко-типологический аспект: диссертация … доктора филологических наук: 10.01.03 / АН УзССР. Ин-т яз. и лит. им. А. С. Пушкина. – Ташкент, 1988. – 378 с. Литератури стран нового зарубежя. Шифр хранения: ОД 71 89-10/62.[3]

[4] [4]

[5] [5]

[6] [6]

[7][7]

[8] [8]

[9] [9]

[10] [10]

[11] [11]

[12] [12]

[13] [13]

[14] [14]

[15] [15]

[16][16]

[17] [17]

[18] [18]

[19] [19]

[20] [20]

[21] [21]

[22] [22]

[23] [23]

[24] [24]

[25] [25]

[26] [26]

[27] [27]

[28] [28]

[29] [29]

[30] [30]

[31] [31]

[32] [24]

[33] [32]

[34] [33]

[35] [34]

  1. ↑ „Ботуркҳон Валикҳодзҳаэв“.
  2. ↑ „Тҳе лифе анд wорк оф Шайкҳим Сукҳаили“. Российская государственная библиотека.
  3. ↑ „Тҳе релатионшип оф Узбек анд Персиан-Тажик литературес“. Российская государственная библиотека.
  4. ↑ „Низомийнинг «Махзан ул-Асрор» ва Навоийнинг «Ҳайрат ул-Аброр» достонларида муножотлар таҳлили“. РесеарчГате.
  5. ↑ „Закий аллома (2007)“.
  6. ↑ „“Сўзни жаҳон баҳрида дурдона билган мунаққид“.
  7. ↑ „Сўзни жаҳон баҳрида дурдона билган мунаққид“.
  8. ↑ „Суҳайли хаёти ва ижоди“.
  9. ↑ „Садриддин Айни ва аҳли илму адаби Самарқанд“. 2023-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 24-сентябр.
  10. ↑ „Садриддин Айни ва аҳли илму адаби Самарқанд“.
  11. ↑ „ўзбек тили Антропонимикаси“.
  12. ↑ „Алишер Навоийнинг адабиётшунослик ва тилшуносликка доир асарлари“.
  13. ↑ „Мумтоз Сиймолар (сайланма)“.
  14. ↑ „ХВ асрнинг иккинчи ярми ХВИ асрнинг бошларида узбек ва тожик шеьрияти“.
  15. ↑ „Алишер Навоийнинг Жаҳон адабиётида тутган ўрни“.
  16. ↑ „Шеърият - шоир юраги“.
  17. ↑ „Қасоскорнинг номи бархаёт“.
  18. ↑ „Илҳом чашмалари“.
  19. ↑ „Шарқнинг буюк алломаси“.
  20. ↑ „Навоий бархаёт“.
  21. ↑ „Мумтоз сиймолар“.
  22. ↑ „Навоийнинг икки дурдонаси“. 2023-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 24-сентябр.
  23. ↑ „Алишер Навоийнинг ижод мактаби“.
  24. ↑ 24,0 24,1 „Навоийнинг дахосини идрок этиш ва туйиш сари йул“.
  25. ↑ „Навоий қалбила сирлашган инсон“.
  26. ↑ „Таббу Бобораҳим Машраб на Насими“. 2023-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 24-сентябр.
  27. ↑ „Биз билган ва билмаган Бобур“.
  28. ↑ „Навоий меросига ошуфта кўнгил“.
  29. ↑ „Самарқаиднинг илмий виждони......“.
  30. ↑ „Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи“. 2023-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 24-сентябр.
  31. ↑ „Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи“. 2023-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 24-сентябр.
  32. ↑ „Истиқлол даври узбек Навоийшунослиги“.
  33. ↑ „Филология масалалари“.
  34. ↑ „ХХ аср О'збек мумтоз адабиёцҳунослиги“. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Rahim_Vohidov" dan olindi