Ёдгорлик тарихи

Раимбек Ботир — буюк қозоқ ботири, Тукенинг ўғли ва оқсоқол жуздан Албан уруғидан бўлган машҳур Хангелди Ботирнинг набираси. Ботирнинг туғилган ва вафот этган йили — 1705—1785-йиллар. Раимбек Ботир Қозоғистонда ўрта асрларнинг энг нотинч даврларидан бирида, Жунгар (қалмоқ) қўшинларининг қозоқ ерларига босқинлари ва босиб олиниши даврида яшаган. Раимбек Ботир ёшлигида, Балхаш йўлбарсини жангда мағлуб этган, бунинг учун у энг ёш ботирлардан бири сифатида тан олинган.

Раимбек Ботир афсонавий жангчи ва қозоқ халқи озодлиги учун курашган, Еттисувни Жунгар босқинчиларидан озод қилган. Кўрсатган жасорати учун у Абилайхоннинг қўмондонларидан бири этиб тайинланган. Абилайхон бошчилигидаги уч юзнинг бирлашган қўшинлари жунғорларни мағлуб этиб, Еттисув заминини озод қилди. Бу жанг 1729-йилда Чу ва Или дарёлари оралиғида бўлган. Бу ғалабада Раймбек Ботир, Богенбай ва Кабанбай Ботир қўшинлари катта аҳамият ўйнади. Раимбек Ботир Аблайхон бошчилигида кўзга кўринган саркарда бўлди ва ниҳоят жунғорларни Қозоғистоннинг жануби-шарқий чегараларидан қувиб чиқарди.

Ёдгорликнинг, очилиши 2005-йилдан[1] буён, Раимбек Ботир авлодлари ўртасидаги келишмовчиликлар туфайли бир неча бор қолдирилган[2].

Ёдгорликнинг тавсифи

"Батиризм" мавзуси қозоқчадан жангчи деб таржима қилинган, у Қозоғистонда жуда ривожланган ва ҳурматга сазовор. Ботирлар қозоқ халқининг қадриятлари, тарихи, маданияти ва анъаналарининг кўзгусидир.

Раимбек Ботирнинг отлиқ ёдгорлиги услуби ва бадиий кўриниши жиҳатидан энг яхши ёдгорликлардан бири ҳисобланади. Ёдгорлик қаҳрамонлик қиёфасида ўрнатилган — от ва унда ўтирган ботир жангнинг энг қизғин палласида тасвирланган. Ботир кийими ва жиҳозлари, от жабдуқлари тарихий жиҳатдан аниқ ва батафсил ишлаб чиқилган. Ёдгорликнинг баландлиги 12 метрни ташкил қилади. Пойдеворда „Ұрпағина медет бер, Ұли бабам!“[3] Мукағали Макатаев ва ботир ҳаёти.

Лойиҳа муаллифлари

  • Ҳайкалтарош Эдиге Раҳмадиэв
  • Дизайнер Игор Поляков
  • Архитектор Владимир Немчиков.

Ёдгорликнинг очилиш санаси — 07.12.2012.

Манбалар

  1. ↑ тенгринеwс.кз. „Памятник Райымбек батыру открыли в Алматы“ (русча). Главные новости Казахстана - Тенгринеwс.кз (7-декабр 2012-йил). Қаралди: 24-ноябр 2021-йил.
  2. ↑ тенгринеwс.кз. „В Алматы установят памятник Райымбек батыру“ (русча). Главные новости Казахстана - Тенгринеwс.кз (25-июн 2012-йил). Қаралди: 24-ноябр 2021-йил.
  3. ↑ „В Алматы открылся памятник Райымбек батыру (фото)“. Информационная система ПАРАГРАФ. Қаралди: 24-ноябр 2021-йил.

Ҳаволалар