Ziyosfera

Raketali granata

Ракетатар граната (чапда) ва РПГ-7 отиш мосламаси. Фойдаланиш учун ракета билан ҳаракатланувчи гранатанинг юпқа силиндрли қисми ишга туширгичнинг тумшуғига ўрнатилган.
Совет/Россия ракета ташувчилари. Юқоридан пастга: РПО-А Шмел, РПГ-22, РПГ-26, РПГ-18 .

Ракетали граната (РПГ) портловчи жанговар каллак билан жиҳозланган ракеталарни учиришга мўлжалланган елкадан отилган ракета қуролидир. Ушбу қурол кўплаб муҳим жангларда ҳал қилувчи рўлни ўйнаган. Аксарият РПГ-ларни индивидуал аскар олиб юриши мумкин ва улар кўпинча танкга қарши қурол сифатида ишлатилади. Бу жанговор қурол аксарият ҳолларда пиёда қўшин томонидан ишлатилади. Ушбу жанговар каллаклар РПГни нишонга олиб борадиган ракета двигателига ўрнатилади ва улар парвозда қанотлари билан барқарорлашади. РПГнинг баъзи турлари янги гранаталар билан қайта юкланиши мумкин, бошқалари эса бир марталик. РПГлар одатда олд томондан юкланади .

Юқори портловчи танкга қарши (ҲЕАТ) жанговар каллакларга эга РПГлар зирҳли транспорт воситалари (БТР) ва зирҳли машиналар каби энгил зирҳли транспорт воситаларига қарши жуда самарали. Бироқ, замонавий, оғир зирҳли транспорт воситалари, масалан, янгиланган БТРлар ва асосий жанговар танклар, одатда, жуда яхши ҳимояланган (қалин композит ёки реактив зирҳ билан), агар транспорт воситасининг камроқ зирҳли қисмлари ишлатилмаса,РПГ орқали ўтиш мумкин эмас. Ҳар хил жанговар каллаклар заиф тизимларга (айниқса, диққатга сазовор жойлар, излар, минораларнинг орқа ва томи) ва бошқа қуролсиз нишонларга иккиламчи зарар этказиши мумкин. Шунингдек ушбу қурол душманнинг саф тортган пиёда қўшинларини сафдан чиқариш учун ҳамм ишлатилади.

„Ракетали граната“ атамаси русча РПГ (Ручной Противотанковйй Гранатомёт, Ручной Противотанковй Гранатомёт) қисқартмасидан келиб чиққан бўлиб, „қўлда танкга қарши граната отиш мосламаси“деган маънони англатади, бу ном қадимги рус дизайнларига берилган[1].

Тарих

Аввалги ўқ отар воситалар

1914-1918 йилларда бўлиб ўтган Биринчи жаҳон урушидаги хандақ урушининг статик табиати стандарт милтиқ ўқ-дорилари билан ўтиб бўлмайдиган ҳимояланган ҳимоя воситаларидан, ҳатто шахсий зирҳларни ҳам қўллашни рағбатлантирди. Бу фил қуролларига ўхшаш юқори калибрли милтиқлар билан зирҳ тешувчи ўқ-дорилар ёрдамида баъзи изоляция қилинган тажрибаларга олиб келди. Бу эса кўплаб жангларда ижобий натижа келдирди Энг биринчи танклар,Буюк Британия Марк И, ушбу қуроллар томонидан керакли шароитларда кириб бориши мумкин эди. Марк ИВ танклари бироз қалинроқ зирҳларга эга эди. Бунга жавобан немислар ушбу дастлабки зирҳга қарши милтиқларнинг такомиллаштирилган версиясини, биринчи танкга қарши милтиқ Танкгеwеҳр М1918 ни яратишга шошилишди. Урушлараро йилларда танк зирҳлари умумий ўсишда давом этди, шунда танкга қарши милтиқлар энгил танклардан бошқа ҳеч нарсага қарши самарали бўлмайди; оғирроқ танклар учун этарлича кучли бўлган ҳар қандай милтиқ аскарнинг қуролни олиб юриш ва отиш қобилиятидан ошиб кетади. Лекин қуроллар кўплаб бегуноҳ инсонлар ҳаётига зомин бўлди.

Ҳатто биринчи танкларда ҳам артиллерия офицерлари кўпинча зирҳли нишонларга тўғридан-тўғри ўқ отиш учун дала қуролларидан фойдаланганлар. Бироқ, афсуски бу амалиёт жуда қимматли ўқ-дориларни сарфлади ва танк зирҳлари қалинлашгани сабабли самарадорлиги тобора чекланган эди [2]. Аммо танклар инсоният учун зарур эди. Бу зирҳли жанговар транспорт воситаларини одатда статик ҳимоя позицияларидан (яъни жанг пайтида ҳаракациз) йўқ қилиш учун махсус мўлжалланган артиллерия шакли бўлган танкга қарши қурол тушунчасига олиб келди[3][2].

Биринчи махсус танкга қарши артиллерия 1920-йилларда пайдо бўла бошлади ва Иккинчи Жаҳон уруши пайтида кўпчилик армияларда доимий кўринишга айланди[4]. Зирҳга кириб бориш учун улар дала қуролларига қараганда юқори тезликка эришиш учун мутаносиб равишда узунроқ бочкалардан махсус ўқ-дориларни отишди[5]. Танкларга қарши қуролларнинг аксарияти 1930-йилларда ишлаб чиқилган, чунки танклар яхшиланиши қайд этилган[1] ва деярли ҳар бир йирик қурол ишлаб чиқарувчиси у ёки бу турдаги қуролларни ишлаб чиқарган[4].

Иккинчи Жаҳон уруши пайтида жойлаштирилган ўқотар танкларга қарши қуроллар артиллерия экипажлари эмас, балки махсус пиёдалар томонидан бошқарилган ва пиёда қўшинларга тегишли равишда берилган[1].1930-йиллардаги танкга қарши қуроллар кичик калибрли эди; уларга эга бўлган деярли барча йирик қўшинлар (0,5) фойдаланган ўқ-дорилар ва тани ишлаб чиққан Британия армияси бундан мустасно Орднанcе ҚФ 2 фунт[2].Иккинчи Жаҳон уруши (1938-1945) давом этар экан, оғирроқ танкларнинг пайдо бўлиши бу қуролларни эскирган ва танкга қарши қуроллар ҳам катта калибрли билан янада самарали зирҳли тешувчи снарядларни отишни бошлаган[4].Ҳарбий техника уруш чўзилиб борган сари, такомиллашиб борган. Уруш пайтида энг оғир зирҳли танкларни уриб туширишга қодир бўлган бир қатор йирик калибрли қуроллар ишлаб чиқилган бўлса-да шунингдек уларни ўрнатиш секин ва яшириш қийин эди[4]. Аскарларнинг елкасидан артиллерия снарядлари ўлчамидаги снарядларни отиш имконини берадиган танкга қарши кам қайтариладиган қуролларнинг сўнгги авлоди пиёда аскарларни қуроллантириш учун анча мақбул вариант ҳисобланган[1].

Биринчи шаклли заряд, портлатувчи қуроллар

Луфтwаффе аскари Панзерфаустдан фойдаланади, замонавий РПГ ўйинларининг асосчиси
Шимолий Ветнам аскари Совет РПГ-2 дан фойдаланган

РПГ ўзининг илдизларини ХХ-асрда портловчи шаклидаги заряднинг дастлабки ривожланиши билан олди, унда портловчи конуссимон бўшлиқ билан ишлаб чиқарилади[6] шунингдек ўз кучини зарба нуқтасига жамлайди. Шаклланган зарядни қабул қилишдан олдин, танкга қарши қуроллар ва танк қуроллари зирҳни енгиш учун биринчи навбатда металл қобиқларнинг кинетик энергиясига таянган. Ўғиллар каби танкга қарши милтиқлар энгил зирҳли танкетларга ва энгил зирҳли транспорт воситаларига қарши ишлатилиши мумкин эди. Лекин, танк зирҳларининг қалинлиги ва самарадорлиги ошиши билан уларни мағлуб этиш учун зарур бўлган танкга қарши қуроллар тобора оғир, оғир ва қиммат бўлиб қолди. Иккинчи Жаҳон уруши пайтида, танк зирҳлари қалинлашгани сабабли, бу қалинроқ зирҳни енгиш учун катта калибрли танкга қарши қуроллар ишлаб чиқилди. Бу эса юқори маблағ талаб қилган шунинг учун жуда катта маблағ сарфланганини кўриши, из мумкин.

Армиялар ғилдиракли танкга қарши қуроллар мавжуд бўлмаганда, душман зирҳларини енгиш учун пиёдаларга одам кўчма (яъни, битта аскар олиб юриши мумкин) қурол бериш кераклигини аниқладилар, чунки танкга қарши милтиқлар энди самарали эмас эди. Бундай қуролларни пиёдалар қўлига топширишга бўлган дастлабки уринишлар Совет РПГ-40 „портлаш эффекти“ қўл гранатаси каби қуролларга олиб келди (бу ерда „РПГ“ ручная противотанковая граната, қўлда тутиладиган танкга қарши граната деган маънони англатади). Бироқ, қўлда отилган қуроллар бўлса ҳам, самарали бўлиши учун улар ҳали ҳам ўз жонига қасд қилиш учун яқин масофада жойлаштирилиши керак эди. Зарур бўлган нарса узоқдан шаклли зарядланган каллакни этказиб бериш воситаси эди. Ушбу мақсадга турлича ёндашувлар танкга қарши миномётлар, орқага қайтарилмайдиган милтиқлар ва амалий ракета техникасининг ривожланиши натижасида ракета-гранаталар ишлаб чиқаришга олиб келади.

Иккинчи Жаҳон уруши натижасида олиб борилган тадқиқотлар Америка Базука, Британия/Иттифоқдош ПИАТ ва Германия Панзерфауст каби қуролларни ишлаб чиқарди, улар портативликни танклар каби зирҳли транспорт воситаларига қарши самарадорлик билан бирлаштирди. Совет томонидан ишлаб чиқилган РПГ-7 дунёдаги энг кенг тарқалган, таниқли ва ишлатиладиган РПГ ҳисобланади. Ушбу РПГнинг асосий дизайни Советлар томонидан Иккинчи Жаҳон Урушидан кўп ўтмай РПГ-2 кўринишида ишлаб чиқилган бўлиб, у функсияси бўйича Базука (қайта юкланиши мумкинлиги сабабли) ва Панзерфауст (ўта катта граната туфайли) ўхшаш.

Бўлимли юқори портловчи танкга қарши думалоқ, ички шаклдаги заряд кўринади

Совет РПГлари Ветнам уруши пайтида (Ветнам халқ армияси ва Ветконг томонидан)жжшунингдек,СWАПО томонидан Ангола ва Намибияда (собиқ Жанубий Г'арбий Африка) СССР Афғонистонга мужоҳидлар томонидан бостириб кириши пайтида кенг қўлланилган. Жанубий африкаликлар Жанубий Африка чегара уруши деб атаган пайтида партизанлар. 2000-йилларда улар ҳали ҳам Чеченистон, Ироқ ва Шри-Ланка каби можаро ҳудудларида кенг қўлланилар эди. Жангарилар вертолётларга қарши ҳам РПГ ишлатган: Толибон жангарилари 2005-йилнинг июн ойида ва 2011-йил август ойларида АҚШнинг CҲ-47 Чиноок вертолётларини уриб туширган; ва Сомали милиционерлари 1993-йилда Могадишу жанги пайтида АҚШнинг иккита УҲ-60 Блаcк Ҳаwк вертолётини уриб туширган.

РПГ ракетасининг юқори портловчи танкга қарши (ИССИҚЛИК) жанговар каллаги диаграммаси (ёнғич қисми кўрсатилмаган) 1: Аэродинамик қопқоқ; 2: ҳаво билан тўлдирилган бўшлиқ; 3: конусли астар; 4: детонатор; 5: портловчи; 6: Пиэзоэлектрик тетик

РПГ жангарилар томонидан Афғонистондаги урушда (2001–2021) „юзлаб“ автомашиналарни(АФВ, зирҳли Ҳумве ва бошқалар)йўқ қилиш учун ишлатилган[7].

Дизайн

Мўғул аскари РПГ ишга туширгичи билан. Эътибор беринг, у ракета / жанговар каллак билан ўрнатилмаган.

Танклар ва бошқа зирҳларга қарши ишлатиладиган РПГ жанговар каллаклари кўпинча шаклли портловчи каллакка эга. Шаклланган заряд – бу портловчи энергия таъсирини йўналтириш учун шаклланган портловчи заряддир. Шаклланган зарядлар танк зирҳларини „эритади“ деган машҳур нотўғри тушунчага қарамай, шаклланган заряд ҳеч қандай тарзда унинг самарадорлиги учун иситиш ёки эришга боғлиқ эмас; яъни шаклланган заряднинг зирҳга таъсиридан келиб чиқадиган суперпластик металл оқими, асосан, тўсатдан ва кучли механик кучланиш туфайли ҳосил бўлади ва зирҳдан ўтиб кетмайди, чунки унинг таъсири табиатдаги кинетик энергияга боғлиқ.

РПГ иккита асосий қисмдан иборат: ишга тушириш мосламаси ва ракета двигатели ёнишини тугатгандан сўнг баллистик траэктория бўйлаб ҳаракатланадиган жанговар каллак билан жиҳозланган ракета. Жанг каллакларининг энг кенг тарқалган турлари юқори портловчи (ҲЕ) ва юқори портловчи танкга қарши (ҲЕАТ) раундларидир. ҲЕ ўқлари қўшинларга ёки зирҳли бўлмаган тузилмаларга ёки транспорт воситаларига қарши ишлатилиши мумкин. ҲЕАТ раундлари зирҳли транспорт воситаларига қарши ишлатилиши мумкин. Ушбу жанговар каллаклар ракета двигателига ўрнатилади ва парвоз пайтида қанотлари билан барқарорлаштирилади. РПГ-нинг баъзи турлари бир марталик ишлатиладиган бир марталик бирликлардир, масалан, РПГ-22 ва М72 ЛАW; бу бирликлар билан, ракета учирилгандан сўнг, бутун ишга тушириш мосламаси йўқ қилинади. .

Немис Панзерсчреcк каби энг қадимги РПГ қурол тизимларига эффеcт бўлган муаммо ракета двигателининг ёқилғиси операторга зарар этказиши мумкин эди. Шунингдек қуролда операторнинг юзини портлашдан ҳимоя қилиш учун учириш трубасига бириктирилган металл қалқон мавжуд эди. РПГ-7 каби кейинги дизайнларда ракета кам қувватли порох заряди билан ишга туширгичдан чиқади ва асосий ракета двигатели ракета 10 м (33 фт) масофани босиб ўтгандан кейин ёнади. .

РПГ – бу пиёда аскар учун портловчи юк ёки жанговар каллакни қисқа масофага ўртача аниқлик билан хавфсиз этказиб беришнинг арзон усули. Аниқлик ёки тепадан юқоридан ҳужум қилиш муҳим бўлганида, анча қимматроқ бошқариладиган танкга қарши ракеталар катта масофаларда қўлланади. „ Малютка“ каби танкга қарши ракеталарни кўриш, иссиқлик сенсорлари ёки ИР имзолари билан отишдан кейин оператор бошқариши мумкин; Бироқ, РПГ нишонга йўналтирилмайди. Шунингдек, РПГ ракеталарини нишонга олиш ва учиришдан кейин парвозда бошқариш мумкин эмас. Фаол нишонга олиш технологияларининг йўқлиги ёки отишдан кейинги йўл-йўриқ кўрсатилиши заифлик сифатида қаралиши мумкин бўлса-да, бу РПГ-ларни арзон ва электрон қарши чоралар ёки ҳийла-найранглардан ҳимоя қилишни қийинлаштиради. .

Жанг каллаклари

Грузия аскарлари гранатадан отиш учун тайёрланмоқда.
Марказий Африка Республикаси шимолидаги исёнчилар
Португалияга қарши ПАИГC қаршилик ҳаракатининг партизанлари ўзининг РПГни кўрсатмоқда, Гвинея-Бисау, 1974 йил

ҲЕАТ (юқори портловчи танкга қарши) раунд – бу стандарт шаклдаги зарядловчи каллак бўлиб, концепцияси жиҳатидан кўплаб танк тўплари ўқларида ишлатиладиганларга ўхшайди. Ушбу турдаги жанговар каллакларда, жанговар каллак ичидаги портловчи модданинг шакли портловчи энергияни мис (ёки шунга ўхшаш металл) астарга қаратади. Бу металл қопламани иситади ва унинг бир қисмини жуда юқори тезликда юқори пластик ҳолатда олдинга силжитади. Натижада пайдо бўлган тор металл оқими энгил ва ўрта зирҳли транспорт воситаларида ишлатиладиган бир неча юз миллиметр РҲАга тенг бўлган зирҳларни енгиши мумкин. Бироқ, асосий жанговар танклар каби оғир зирҳли транспорт воситалари, агар зирҳнинг заиф қисмлари ишлатилмаса, РПГ томонидан ўтиш учун жуда яхши зирҳланган.

Ёритиш, тутун, кўздан ёш оқизувчи газ ва оқ фосфор учун махсус жанговар каллаклар мавжуд. Россия,Хитой ва кўплаб собиқ Варшава шартномаси давлатлари ҳам ёқилғи-ҳаво портловчи (термобарик) каллакларини ишлаб чиқдилар. Яна бир сўнгги ишланма – бу реактив зирҳларни ўтказа оладиган тандем ҲЕАТ жанговар каллаги.

ПРИГлар (Пропеллед Реcоиллесс Импровисед Гренаде)деб аталмиш Муваққат ИРА томонидан қўлланадиган импровизация қилинган ҳарбий каллаклар эди.

РПГ-29 портловчи реактив зирҳни (ЭРА) ва унинг орқасида жойлашган композит зирҳни ўтказиш учун тандем зарядли юқори портловчи танкга қарши жанговар каллакдан фойдаланади. Ушбу қуролдан фойдаланиш учун бир неча аскарлар керак бўлади.

2006-йилнинг август ойида Ироқнинг ал-Амара шаҳрида Совет РПГ-29 Чалленгер 2 танкининг олд томонига шикаст этказди ва ЭРА ҳайдовчи кабинаси ҳудудида портлади. Ҳайдовчи оёғининг бир қисмини йўқотди ва экипажнинг яна иккита аъзоси жароҳат олди, аммо ҳайдовчи 2.4 км (1.5 ми) орқага қайтаришга муваффақ бўлди. ёрдам пунктига. Ҳодиса 2007-йилнинг майигача ошкор этилмаган; Айбловларга жавобан МоД „Биз ҳеч қачон Чалленгер 2 ўтиб бўлмас деб даъво қилмаганмиз“, деди. Ўшандан бери ЭРА „Стреэтфигҳтер“ янгиланиши доирасида Дорчестер блоки ва зирҳ билан қопланган пўлатдан ясалган пўлат билан алмаштирилди, бу воқеага бевосита жавоб бўлди. 2008-йилнинг май ойида Тҳе Неw Ёрк Тимес газетаси Ироқда РПГ-29 томонидан Американинг М1 танки ҳам шикастланганини ошкор қилди.

Турли қўшинлар ва ишлаб чиқарувчилар шаҳар жанглари учун қўшимча танк зирҳлари ва бошқа тизимларни ишлаб чиқдилар, масалан, М1 Абрамс учун Танк Урбан Сурвивал Кит (ТУСК),Стрйкер учун слат зирҳ, ФВ432 учун (ЭРА), тўплами, Леcлерc учун АЗУР ва бошқалар. Шунга ўхшаш эчимлар фаол ҳимоя тизимлари (АПС),Россия Дрозд ва Арена каби ёпиладиган снарядларни жалб қилиш ва йўқ қилиш, яқинда Исроилнинг ТРОПҲЙ фаол ҳимоя қилиш тизимидир.

РПГ-30 АПСни алдаш учун нотўғри нишондан фойдаланган ҳолда танкларни фаол ҳимоя қилиш тизимлари таҳдидини бартараф этиш учун мўлжалланган. РПГ-30 РПГ-27 билан жуда ўхшашдир, чунки у бир марталик ўқ отиш қувватига эга бўлган одам томонидан кўчма, бир марта ишлатиладиган танкга қарши ракетадир. Бироқ, РПГ-27 дан фарқли ўлароқ, асосий трубкадаги асосий турга қўшимча равишда кичикроқ ён баррел трубкасида кичикроқ диаметрли прекурсор думалоқ мавжуд.

ПГ-30 РПГ-30 нинг асосий босқичидир. Тур 105 мм (4.1 ин) оғирлиги 10.3 кг (23 лб) бўлган тандем шаклидаги заряд ва 200 м (660 фт) диапазонига эга ва белгиланган кириш қобилияти 600 мм (24 ин) дан ортиқ прокатланган бир ҳил зирҳ (РҲА) (ЭРАдан кейин), 1,500 мм (59 ин) темир-бетон, 2,000 мм (79 ин) ва 3,700 мм (150 ин) тупроқдан.

Ҳимоя

Иккинчи жаҳон уруши даврида ишлаб чиқилган шаклли зарядларни ўчиришнинг дастлабки усули бу танкнинг корпуси ва минораси атрофидаги масофада юпқа юбка зирҳ ёки тўр симини қўллаш эди. Юбка ёки тўрли зирҳ (қафасли зирҳ) контактда РПГ ни ишга туширади ва шаклланган заряд ишлаб чиқарадиган энергиянинг катта қисми автомобилнинг асосий зирҳи билан алоқа қилишдан олдин тарқалади. Яхши нишабли зирҳ ҳам бир оз ҳимоя қилади, чунки шаклланган заряд қия бурчак туфайли кўпроқ зирҳга киришга мажбур бўлади. Қафасли зирҳларнинг афзалликлари Яқин Шарқдаги замонавий жанг майдонларида ҳамон катта деб ҳисобланади, ёки кейинроқ ўрнатилган зирҳ сифатида оралиқ зирҳлар ёрдамида олиш мумкин бўлса-да, қафасли зирҳлар афзалроқдир.

Бугунги кунда технологик жиҳатдан ривожланган қўшинлар пўлатдан юқори ҳимояни таъминлайдиган Чобҳам зирҳи каби композит зирҳларни қўлладилар. Қўшимча ҳимоя қилиш учун транспорт воситалари реактив зирҳ билан жиҳозланиши мумкин; зарбада реактив плиткалар портлайди ёки деформацияланади, шаклланган заряднинг нормал функциясини бузади. Россия ва Исроил автомобиллари Дрозд, Арена АПС ёки Тропҳй каби фаол ҳимоя тизимларидан ҳам фойдаланадилар. Бундай тизим кирувчи ракеталарни транспорт воситасига етиб боришидан олдин аниқлайди ва уради. Барча қуролланиш пойгаларида бўлгани каби, зирҳга қарши курашдаги бу ўзгаришлар уларни мағлуб қилиш учун махсус ишлаб чиқилган РПГ раундларининг ривожланишига олиб келди.

Мамлакат бўйича қуроллар

Совет Иттифоқи ва Россия Федерацияси

РПГ-нинг ўзига хос турлари (ишлаб чиқарилаётган ва ҳозирги, ўтмишдаги) қуйидагиларни ўз ичига олади :

  • Анти-персоннел эхплосивес
    • РПГ-7: Релоадабле РПГ лаунчер, ТБГ-7В тҳермобариc роcкет анд ОГ-7В фрагментатион гренаде
    • РПГ-27 „Таволга“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, РШГ-1 тҳермобариc роcкец
    • РШГ-1
    • РШГ-2
    • РПГ-29 „Вампир“: Релоадабле РПГ лаунчер, ТБГ-29 тҳермобариc роcкец
    • РПО Рйс
    • РПО-А Шмел
    • МГК Бур
    • МРО-А
  • Анти-танк эхплосивес
    • РПГ-1
    • РПГ-2
    • РПГ-7: Релоадабле РПГ лаунчер, ПГ-7ВЛ wитҳ ≈500 мм (20 ин) РҲА пенетратион, ПГ-7ВР wитҳ ≈600 мм (24 ин) РҲА пенетратион афтер ЭРА
    • РПГ-16: Релоадабле РПГ лаунчер, ПГ-16 wитҳ ≈300 мм (12 ин) РҲА пенетратион, ҳигҳер аccураcй анд фоур тимес тҳе ранге оф тҳе РПГ-7
    • РПГ-18 „Муҳа (Флй)“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, ПГ-18 wитҳ ≈375 мм (14.8 ин) РҲА пенетратион
    • РПГ-22 „Нетто (Нетт)“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, ПГ-22 wитҳ ≈400 мм (16 ин) РҲА пенетратион
    • РПГ-26 „Аглен“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, ПГ-26 wитҳ ≈500 мм (20 ин) РҲА пенетратион
    • РПГ-27 „Таволга“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, ПГ-27 wитҳ ≈750 мм (30 ин) РҲА пенетратион афтер ЭРА
    • РПГ-28 „Клюква“: Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, wитҳ ≈1,000 мм (39 ин) РҲА пенетратион афтер ЭРА
    • РПГ-29 „Вампир“: Релоадабле РПГ лаунчер, ПГ-29В wитҳ ≈750 мм (30 ин) РҲА пенетратион афтер ЭРА
    • РПГ-30 Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер, wитҳ а 'преcурсор' фореруннер аддитионал суб-мунитион, интендед то дефеат Аcтиве Дефенсе Сйстемс лике Тропҳй. ≈650 мм (26 ин) РҲА пенетратион афтер аcтиве протеcтион.
    • РПГ-32 „Баркас“: Латест вариант оф РПГ 105 мм (4.1 ин) Cалибер, ПГ-32В wитҳ ≈650 мм (26 ин) РҲА пенетратион
  • Бункер бустер эхплосивес
    • РМГ Оне-шот диспосабле РПГ лаунчер оф 105 мм (4.1 ин) Cалибер, ПГ-27В wитҳ ≈120 мм (4.7 ин) РҲА пенетратион[8][9]

Америка Қўшма Штатлари армияси 1950-йилларнинг ўрталарида энгил танкга қарши қуролни (ЛАW) ишлаб чиқди. 1961-йилга келиб М72 ЛАW ишлатила бошланди. Бу ҲЕАТ жанговар каллаги билан елкадан отилган, бир марталик ракета ташувчиси. Бу орқага қайтарилмайдиган қурол бўлиб, уни ишлатиш осон ва зирҳли транспорт воситаларига қарши самарали. Қалинроқ зирҳ таҳдидига жавобан, бу қурол каттароқ ва бузилмайдиган АТ4 тескари милтиқ билан алмаштирилди. – ҳали ҳам бир марталик қурол.

Қўшма Штатлар армияси ва денгиз пиёдалари ва қайта юкланадиган бошқа ишга тушириш мосламасидан фойдаланади 84 мм Карл Густавдан олинган М3 кўп ролли зирҳга қарши танкга қарши қурол тизими(МААW) биланИсроил Б-300 дан олинган 83мм элкали кўп мақсадли ҳужум қуроли(СМАW).РПГдан фарқли ўлароқ шунингдек уларнинг иккаласи ҳам тумшуғидан эмас, балки пастки қисмидан қайта юкланади.

  • Базука
  • М72 ҚОНУНИ
  • М3 кўп ролли зирҳга қарши танкга қарши қурол тизими (МААWС)
  • Мк 153 кўп мақсадли елкали ҳужум қуроли (СМАW)
  • М141 Бункер мағлубиятга учраган ўқ-дорилар
  • ПСРЛ-1 [10] [11] [12]

Франсия

  • ЛРАC Ф1
  • РАC 112 (Апилас)
  • Ракетенпанзербüчсе Панзерсчреcк
  • Панзерфауст 2
  • Панзерфауст 3

Исроил

Испания

Чехословакия

  • РПГ-75

Полша

  • РПГ-76 Комар

Сербия

  • М90 Стрšлжен

Югославия

  • М79 Оса
  • М80 Золжа

Хитой

  • 69 РПГ турини ёзинг
  • ПФ-89

Фаластин

  • Ал-Бана
  • Батар
  • Ясин

Украина

Тактика

Болгар аскари РПГни нишонга олди.

Жангарилар томонидан қурол қўлланилган биринчи ҳолатлардан бири 1975 йил 13 январда Франсиянинг Орли аэропортида, Карлос Шоқол ПФЛПнинг бошқа аъзоси билан биргаликда Исроилнинг Эл Ал самолётига ҳужум қилиш учун иккита Совет РПГ-7 гранаталаридан фойдаланган.

Афғонистонда мужоҳид партизанлари совет машиналарини йўқ қилиш учун РПГ-7 лардан фойдаланган. Ўлдиришни таъминлаш учун ҳар бир автомобилга икки-тўртта РПГ оператори тайинланади. Ҳар бир зирҳли машина овчи-қотил жамоаси 15 тагача РПГга эга бўлиши мумкин. Автотранспорт воситалари битта йўлда (тоғ йўли, ботқоқ, қор, шаҳар жойлари) чекланган жойларда РПГ гуруҳлари навбатдаги биринчи ва охирги транспорт воситаларини йўқ қилиб, бошқа транспорт воситаларининг ҳаракатланишига тўсқинлик қилиб, конвойларни тузоққа олдилар. Бу тактика айниқса шаҳарларда самарали бўлди.

Бир нечта отишмалар реактив зирҳли оғир танкларга қарши ҳам самарали бўлди:биринчи ўқ ҳайдовчининг кўриш призмаларига қарши бўлади. Кейинги ўқлар жуфт бўлиб, бири реактив зирҳни ишга тушириш учун, иккинчиси эса танк зирҳига кириб боради. Мақбул заиф нуқталар миноранинг юқори ва орқа қисми эди[13].

Афғонистонликлар баъзан РПГ-7-ларни ўта узоқ масофада ишлатишган, улар 4,5 сонияли ўз-ўзини йўқ қилиш таймерлари томонидан портлатилган, бу тахминан 950 м (3,120 фт) га тенг. Пиёда ва разведка учун узоқ масофага яқинлашишни рад этиш усули сифатида парвоз масофаси. Афғонистонда самолётларга қарши РПГларнинг энг диққатга сазовор қўлланилиши 2011-йил 6-августда Толибон жангарилари АҚШнинг CҲ-47 Чиноок вертолётини уриб туширганида содир бўлди ва бортдаги барча 38 ходим, шу жумладан 220 м (720 фт) масофадан (СЕАЛ Теам 6) ҳам ҳалок бўлди[14]. Аввалроқ Толибон томонидан зенит ҳужуми „Қизил қанотлар“ операцияси чоғида,2005-йил 28-июн куни Чиноок вертолёти бошқарилмайдиган гранаталар билан йўқ қилинганида содир бўлган эди.

2003-йилда Ироққа бостириб киришдан кейинги даврда РПГ-7 АҚШ қўшинларига қарши курашаётган исёнчи кучларнинг севимли қуролига айланди. Осон бўлган РПГ-7 раундларининг аксарияти М1 Абрамс танк зирҳларига деярли ҳар қандай бурчакдан кира олмаганлиги сабабли, у биринчи навбатда юмшоқ ёки энгил зирҳли транспорт воситаларига ва пиёдаларга қарши самарали бўлади. Янги РПГ-7 раундлари кўпроқ қобилиятга эга ва 2006-йилнинг август ойида Ироқнинг Ал-Амара шаҳрида жанг пайтида РПГ-29 раунд Чалленгер 2 танкининг олд ЭРАсига кириб кетди ва бир нечта экипаж аъзоларини яралади.

РПҒлер Салвадор фуқаролик урушида ФМЛНънин партизан кучлари томонидан ишлатиладиган асосий восита эди. Масалан, 1986-йил 19-июнда Сан-Мигел армияси базасини босиб олиш пайтида ФМЛН сапёрлари фақат қора шортиларда кийинган, юзлари ёг 'билан қорайган, тунда тиканли симлардан ўтиб, прожекторлардан қочиб, ўқ отиш масофасига этиб боришган. ташқи девордан. Улар ракеталар билан энг четдаги соқчилар ва светофорларни йўқ қилишди, сўнг уни ички деворга ўтказишди ва уни ҳам тешиб ўтишди. Кейин улар ўртоқлари ташқаридан ҳужум қилганда тартибсизлик яратишга муваффақ бўлишди.

Биринчи (1994-1996) ва Иккинчи Чечен урушлари (1999-2009) пайтида чечен исёнчилари рус танкларига подваллар ва баланд томлардан ҳужум қилиш учун РПГ ишлатган. Ушбу тактика самарали бўлди, чунки танкнинг асосий қуролларини бостириб бўлмайди ёки ўт қайтариш учун этарлича узоққа кўтарилмайди, бундан ташқари, танкларнинг энг юқори ва пастки қисмидаги зирҳлар одатда энг заифдир. Россия кучлари бундай ҳужумларнинг олдини олиш учун артиллерияни бостириш, яхши экипаж отишмалари ва пиёдалар экранларига таяниши керак эди. Охир оқибат, танк устунлари чечен пистирмаларини бостириш ва йўқ қилиш учун қуруқлик ролида ишлатиладиган ўзиюрар зенит қуроллари (ЗСУ-23-4 Шилка, 9К22 Тунгуска) билан ҳимояланган. Чечен жангчилари Россиянинг маълум бир зирҳли нишонини йўқ қилиш учун биргаликда ишлайдиган мустақил „ҳужайралар“ ни ташкил қилдилар. Ҳар бир ҳужайрада ўқ ўқотар қуроллар ва РПГнинг баъзи шакллари мавжуд эди (масалан, РПГ-7 В ёки РПГ-18).Ўқ отиш қуроллари танкни босиш ва ҳар қандай пиёда аскарни ишғол қилиш учун ишлатилган,РПГ қуролчиси эса танкга зарба берган. Шундай қилиб, бошқа жамоалар русларнинг ҳужумга самарали қарши туриш қобилиятини йўқотиш учун нишонга ўқ узишга ҳаракат қилишди. Муваффақиятга эришиш имкониятини янада ошириш учун жамоалар имкон қадар турли баландликларда позицияларни эгаллашди.

Сомали, Афғонистон ва Чеченистонда зенит батареялари сифатида РПГлардан фойдаланиш муваффақиятли бўлди. Вертолётлар, одатда, қўниш, учиш ёки учиш пайтида пистирмага тушадилар. Афғонистонда мужоҳидлар кўпинча совет вертолётларига қарши ишлатиш учун РПГ-ни ўзгартириб, учирувчи трубанинг орқа қисмига эгри трубка қўшдилар, бу эса орқа портлашни йўналтирди ва РПГни самолётга мойил ҳолатдан юқорига қараб отиш имконини берди. Мужоҳидлар, шунингдек, РПГ раундларида 4,5 сонияли таймердан қуролни зарядсиз батареянинг бир қисми сифатида ишлатишган ва зарба эҳтимолини ошириш учун бир нечта ишга тушириш мосламаларидан фойдаланганлар. Ўша пайтда совет вертолётлари қўниш зоналарида РПГ таҳдидига қарши уларни пиёдаларга қарши тўйинган ўт билан тозалашган. Бунга жавобан мужоҳидлар устки қопқоқли ўқ отиш жойларини тайёрладилар ва яна Совет қўшинлари бундай қўниш зоналарида ҳавога ташланган термобарик ёнилғи-ҳаво бомбаларини қўллаш орқали ўзларининг тактикасини ўзгартирдилар. АҚШ томонидан етказиб берилган Стингер ер-ҳаво ракеталари улар учун мавжуд бўлганда, афғонлар РПГ ҳужумларидан воз кечишди, чунки ақлли ракеталар Мил Ми-17 каби қуролсиз Совет транспорт вертолётларини йўқ қилишда айниқса самарали бўлди. Сомалида 1993-йилда Могадишу жангида АҚШ кучлари томонидан йўқотилган УҲ-60 Блаcк Ҳаwк вертолётларининг иккаласи ҳам РПГ-7 томонидан уриб туширилган.

Шунингдек қаранг

  • Базука
  • Гренада отувчи
  • МАНПАТС
  • Панзерфауст 3
  • Милтиқ гранатаси
  • Елкадан отилган ракета
  • Ракета ёрдамида снаряд

Маълумотномалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Роттман, Гордон. Wорлд Wар ИИ Инфантрй Анти-Танк Таcтиcс. Охфорд: Оспрей Публишинг, 2005 — 15–17-бет. ИСБН 978-1841768427. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Норрис, Жоҳн. Брассей'с Модерн Милитарй Эқуипмент: Анти-танк wеапонс. Лондон: Брассейс УК Лтд, 1997 — 7–21-бет. ИСБН 978-1857531770. 
  3. ↑ Охфорд Адванcед Лернер’с Диcтионарй оф Cуррент Энглиш, Неw Эдитион, Cорнелсен & Охфорд, А С Ҳорнбй, 5тҳ эдитион, п. 42.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Гандер, Террй. Wорлд Wар ИИ Фаcт Филес: Анти-танк Wеапонс. Неw Ёрк: Арcо Публишинг Cомпанй, Инcорпоратед, 1974 — 1–6-бет. ИСБН 978-0668036078. 
  5. ↑ Милитäрисчес Студиэнглосар Энглисч Теил ИИ/ Теил ИИИ, Деуцч – Энглисч, Абкüрзунг Бегрифф, Бундесспраченамт (Станд Жануар 2001), п. 283, анти-танк аммунитион.
  6. ↑ Cоннор 1987.
  7. ↑ Роттман 2010.
  8. ↑ „РМГ - Модерн Фиреармс“ (2010-йил 28-октябр). 2018-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 10-феврал.
  9. ↑ „РПГ-27 - Wеапонсйстемс.нет“. wеапонсйстемс.нет. 2017-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-март.
  10. ↑ „АирТрониc ПСРЛ-1 (РПГ-7УСА) Анти-Армор / Анти-Персоннел Шоулдер-Фиред Роcкет Лаунчер“. 2017-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-ноябр.
  11. ↑ „АирТрониc УСА - АирТрониc ПСРЛ-1 УСА“. 2017-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-ноябр.
  12. ↑ „Арчивед cопй“. 2018-йил 12-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-ноябр.
  13. ↑ Грау 1998.
  14. ↑ Дараcк. „Тҳе Финал Флигҳт оф Эхтортион 17“ (эн). Аир & Спаcе Магазине. Қаралди: 2021-йил 20-январ.
  • Роттман, Гордон Л.. Тҳе Роcкет Пропеллед Гренаде, Wеапон 2. Оспрей Публишинг, 2010. ИСБН 978-1-84908-153-5. 
  • Cоннор, Стеве (23 Жулй 1987). „Гроунд wарс“. Неw Сcиэнтист. Реэд Бусинесс Информатион. ИССН 0262-4079.[сайт ишламайди]
  • Грау, Лестер W. (Май–Аугуст 1998). „Тҳе РПГ-7 он тҳе Баттлефиэлдс оф Тодай анд Томорроw“ (ПДФ). Инфантрй. Буилдинг 4, Форт Беннинг, ГА: У.С. Армй Инфантрй Счоол. ИССН 0019-9532. 2023-12-13да асл нусхадан (ПДФ) архивланди.{{cите магазине}}: CС1 маинт: лоcатион ()

Ташқи ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Raketali_granata" dan olindi