Rakovnik sinagogasi
Раковникдаги синагога (чехча: Synagoga v Rakovníku — Чехия Республикасининг Раковник шаҳридаги 18-асрга оид синагога биноси. Чехия Республикаси маданият ёдгорлиги[1]. У Ҳус майдонидан 150 метр шимолда, Вйсока кўчасида, 232-уйда жойлашган. Ҳозирда бинода Рабас галереяси жойлашган. Барокко усулидаги синагога биносининг ноёб намунаси.
Тарихи
1736-йилда ибодатхона ўрнида турар-жой биноси қурилди, у ҳам ибодатхона бўлиб хизмат қилди ва унда мактаб ҳам бор эди. 1763-1764-йилларда уй барокко услубида қайта қурилган. Бино бир неча бор қайта қурилган ва кенгайтирилган. 1792-йилда қайта қуриш натижасида у рококо услубининг элементларини олди. 1865-йилда асосий зал катталаштирилди. 1920-йилдаги ёнғин синагогага жиддий зарар этказди, аммо 1927-йилга келиб у таъмирланди.
1938-йилдан 1941-йилгача шаҳарда яҳудий ва насроний жамоалари ўртасида бинони бўлишиш тўғрисида ягона келишув мавжуд эди — шанба куни яҳудийлар ва якшанба куни христианлар. Иккинчи жаҳон уруши даврида шаҳардаги яҳудийлар жамоаси йўқ қилинган[2].
1950-йилгача синагогада Чехословакия гуситлари черкови жойлашган эди. 1950-йилдан консерт зали ва бадиий галерея сифатида фойдаланилган. Бинода 1990-йилларда кенг қамровли реставрация ишлари олиб борилди[1][3].
Тавсиф
Синагога бинонинг шарқий қисмида жойлашган. Унга кириш вестибюлга олиб боради. Кейинчалик, эркаклар ибодатхонасига бир неча зинапоялар тушади, аёлларники эса вестибюл устидаги галереяда жойлашган.
Асосий зал деярли квадрат шаклида бўлиб, расмлар билан безатилган саккиз бурчакли гумбаз остида жойлашган. Бўялган деразалар тепасида, эҳтимол, Библиядаги саҳналар тасвирланган картушлар мавжуд. Тавротнинг қутиси тож билан қопланган соябон остидаги кичик тепаликда жойлашган. Тош дарвоза тепасида иброний тилида зарҳал қилинган ёзув бор: „Бу Худонинг солиҳлар ўтиб кетадиган дарвозаси“[4].