Rarotonga shartnomasi
Раротонга шартномаси — Жанубий Тинч океани ядросиз зонаси тўғрисидаги шартноманинг умумий номи бўлиб, унга кўра ҳар бир томон " ҳеч қандай шаклда ҳеч қандай ядровий портловчи қурилмани ишлаб чиқармаслик ёки сотиб олмаслик, Тинч океанининг жанубий қисмидаги ядросиз зона ичида ёки ундан ташқарида ҳеч қандай шаклда ҳеч қандай ядровий портловчи қурилмага эгалик қилмслик ёки назорат қилмаслик."" мажбуриятини олади.
Шартнома Кук оролларининг пойтахти жойлашган Раротонга оролида 1985-йил 6-августда қуйидаги Жанубий Тинч океани штатлари томонидан имзоланган: Австралия, Вануату, Ғарбий Самоа (ҳозирги Самоа), Кирибати, Науру, Ниуэ, Янги Зеландия, Кук ороллари, Папуа — Янги Гвинея, Соломон ороллари, Тонга, Тувалу ва Фижи. 1991-йил декабрда улар ҳам шартномани ратификация қилишди.
Шартнома 3 та баённомадан иборат:
- 1-баённомада ҳудудлари Тинч океанининг жанубий ядросиз зонасида жойлашган имзолаган давлатлар ҳар қандай ядровий қурилмаларни ишлаб чиқариш, жойлаштириш ва синовдан ўтказиш билан боғлиқ бўлса, „3, 5 ва 6-моддаларда кўрсатилган ҳаракатлардан воз кечишга мажбур қилади, бу ҳудудлар ичида“.
- Протокол 2 имзолаган давлатларни шартнома иштирокчиларига қарши ҳеч қандай ядровий қурилмадан фойдаланмаслик ёки фойдаланиш билан таҳдид қилмаслик мажбуриятини олади.
- Протокол 3 томонларни Тинч океани жанубидаги ядросиз зонада ҳеч қандай жойда ядровий синовлар ўтказмаслик мажбуриятини олади.
1996-йил 25-мартда Фижи пойтахти Сувада АҚШ, Франсия ва Буюк Британия шартномани имзоладилар. Бироқ, у анча кейинроқ ратификация қилинган (масалан, 1996-йил 10-сентабрда Франсия ва 1997-йил 19-сентабрда Буюк Британия) ва Қʻшма Штатлар ҳали буни амалга оширмаган. Хитой 1987-йилда 2 ва 3 протоколларини имзолади ва ратификация қилди.
СССР 1986-йил 15-декабрда 2 ва 3 протоколларини имзолади ва 1988-йил 21-апрелда ратификация қилинди.
Қўллаш доираси
- 115 меридиан ғарбий узунлик
- 115 меридиан шарқий узунлик
- Экватор
- 60-параллел жанубий кенглик