Расина (сербча: Расина) – Сербия жанубидаги дарё. Узунлиги 92 км (57 ми), Сербиянинг Расина вилоятидан оқиб ўтади ва Крушеваc шаҳри яқинидаги Ғарбий Моравага қуйилади.

Расина
Тавсиф
Узунлиги 92 км
Дарёлар ҳавзаси 990 км²
Жойлашуви
Давлат Сербия

Дарёнинг тарихий номи – Арсен (Арсен).

Расина Гоč тоғининг жанубий ён бағирларидан, Расовка қишлоғи яқинида, сербларнинг энг машҳур Врнжаčка Банжа курортининг жануби-ғарбида жойлашган. Дарё дастлаб жануби-шарқда, Желжин ҳамда Копаоник тоғлари атрофида, Митрово Поле, Бзеница, Плеš, Ябланица, Грčак, Тоскичи, Будиловина ва Милентия қишлоқлари ёнидан оқиб ўтади. Расина кичик Брус шаҳрига этиб келганида, юқори Расина минтақасига киради.

Бу вақтда дарё Велики Ястребак тоғининг ғарбий томонига етиб боради ва шимолга қараб оқади. Богише ва Златари қишлоқларидан дарё Челиже қишлоғида сунъий Челиже кўлини ҳосил қилади.

Қуйи Расина вилоятида аҳоли зич жойлашган, маъмурий маркази Крусева тумани. Унинг қуйи оқимида Расинадан кейин Ғарбий Моравага алоҳида оқиб тушадиган Пепелжуша дарёсининг параллел оқими келади. Крушеваcдан етти километр ўтгач, Расина Макреšане қишлоғидаги Ғарбий Моравага оқади.

Расина 990 км2 (380 кв ми) майдонни сув билан таминлайди. Қора денгиз дарё ҳавзасига тегишли. Дарё ҳудудида кема қатнови мумкин эмас.

Челиже кўли

Сув омбори 1980-йилда сун'ий равишда барпо этилган. Кўл Велика Морава дарёсини тартибга солиш дастури доирасида, яъни Ирон Гате И гидроэлектр станциясига ва унинг Эрдап кўлига етиб борадиган чўкинди миқдорини камайтириш учун яратилган. 1984–йилда Маждево қишлоғида сув тозалаш иншооти қурилди. Завод 2012-йилда реконструксия қилинган. Қуввати ошиши ҳисобига Чичеваc ва Варварин муниципалитетларидаги сув иншоотлари тармоққа уланган[1].

Кўл 2030–йилгача сув таъминоти учун хизмат қилиш учун мўлжалланган эди.

2019-йил май ойида Сербия Табиатни муҳофаза қилиш институти томонидан ўтказилган дастлабки текширув натижасида кўлни табиий ёдгорлик сифатида ҳуқуқий муҳофаза қилиш учун асос бор деган хулосага келинди[2].

Манбалар

  1. ↑ Р. Станковиć (23 Новембер 2017), „Водовод-Круšэваc продуžава век жезеру Ćэлиже за три деcениже“ [Круšэваc wатерwоркс cомпанй пролонгед тҳе лифе оф тҳе Лаке Ćэлиже фор тҳреэ деcадес], Политика (сербча), 15-бет
  2. ↑ Славиcа Ступаруšиć. Ртанж, ново заšтиćэно природно добро (ср). Политика (2019-йил 16-май), с. 8.