Ratsionalizm
Рационализм (лотинча ратионалис - "онг") билим фақат онг орқали аниқланиши мумкин, деб ҳисоблайдиган эпистемологик оқимдир. Рационалистлар ҳақиқат критерийини ҳиссиётлар эмас, балки ақл ўрнатади, деб уқтиришади.
Рационализм (лотинча ратио — ақл, ақл-идрок) — ақлни билишнинг ва кишилар хулқатворининг асоси деб ҳисобловчи фалсафий йўналиш. Иррационализм ва сенсуализмга қарама-қарши туради. 17— ХВИИИ асрлардаги классик рационализм (Р. Декарт, Б. Спиноза, Н. Малбранш, Г. Лейбниц) ўрта аерлар схоластикаси ва диний ақидаларга қарши чиқиб, бутун дунёда чексиз сабаблар силсиласи ҳукмрон деган табиий тартибот гоясини илгари сурган. Рационализмга кура, илмий (яъни обектив, умумий, зарурий) билимга билишнинг манбаи ва унинг ҳақиқийлиги мезони — ақл воситасидагина эришилади. Рационализм — маърифатчилик мафкураси вакилларининг фалсафий манбаларидан бири. Ислом дини илохиётида Абу Мансур Мотуридий рационализм нуқтаи назаридан фикр юритган.[1]
Манбалар
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Умумий мавзулар | Шарқ фалсафаси · Ғарб фалсафаси | Фалсафа тарихи: Антик · Ўрта Асрлар · Ойдинлашма ·Ренессанс ·ХВИИ аср ·ХВИИИ аср · ХИХ аср ·ХХ аср |
| Соҳалар | Эстетика · Этика · Эпистемология · Мантиқ · Метафизика · Таълим фалсафаси · Тарих фалсафаси · Тил фалсафаси · Ҳуқуқ фалсафаси · Фан фалсафаси · Метафалсафа · Сиёсат фалсафаси · Дин фалсафаси · Уруш фалсафаси |
| Оқимлар | Таҳлилий фалсафа · Детерминизм · Диалектик материализм · Рационализм · Экзистенсиализм ·Абсурдизм ·Ҳегелчилик · Гуманизм · Идеализм · Материализм · Янгиафлотунчилик · Нигилизм · Феноменология · Афлотунчилик · Позитивизм · Постмодернизм · Прагматизм · · Схоластицизм · Стоицизм |
| Фалсафага оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |