Rauma
Раума — Финландиянинг ғарбий соҳилидан 92 километр (57 ми) ) узоқда жойлашган. 39,000 ( 31–декабр 2021–йил ) аҳолиси бўлган шаҳар ва муниципалитет. Унинг қо'шни муниципалитетлари - Эвра, Эвражоки, Лаитила ва Пйҳäранта . 1442–йил 17–апрелда (о'ша пайтда Швеция ҳукмронлиги остида) шаҳар имтиёзлари берилган Раума қог'оз ва денгиз саноати, юқори сифатли то'р (18-асрдан) ва шаҳар марказининг эски ёг'оч архитектураси ( Эски Раума, Ванҳа Раума) билан машҳур. ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси ро'йхатига киритилган[1].
Раума | |
|---|---|
| Мамлакат | Финландия |
| {{{минтақа_тури}}} | Европа |
| Расмий тил(лар)и | Фин тили |
| Телефон коди | 358 |
Тарихи
14–асрда, шаҳар деб э'лон қилинишидан олдин, Раумада франсиск монастири ва католик черкови бо'лган. 1550–йилда Раума шаҳри аҳолисига Хелсинкига ко'чиб о'тишга буйруқ берилгаан, аммо бу муваффақияциз бо'лди ва Раума о'сишда давом этди.
Раума шаҳрининг деярли бутун ёг'оч қисми 1640–йил ва 1682–йиллардаги ёнг'инларда вайрон бо'лган. 1809–йилгача бо'лган даврда шаҳарча катта бо'лган шаҳар марказида тахминан 600 та ёг'оч бинолар мавжуд бо'лган.1897–йилда Раума Финландияда 57 та кемадан иборат энг катта елканли қайиқлар флотига эга эди. 1853–йилда Қрим уруши бошланганда, Раума 1855–йилда Аланд уруши пайтида Франсия денгиз флоти ва Британия флоти томонидан ҳужумга учради. Товарлар асосан Германия, Стокголм ва Болтиқбо'йи давлатларига экспорт қилинди. 1890-йилларда Раума о'қитувчилар коллежига ("семинар") эга бо'лди, кейинчалик у Турку университетига қо'шилди. Та'лим бо'лимининг бир қисми ҳали ҳам Раумада мавжуд.
Раума номи немисча страума со'зидан келиб чиққан бо'либ, "оқим" деган ма'нони англатади[2].
Географияси
Рауманинг маҳаллалари ва чекка ҳудудларига қуйидагилар киради:
Иқлими
Раума қиши совуқ ва ёзи иссиқ бўлган нам континентал иқлимга эга. Ботния кўрфазининг денгизга таъсири натижасида қишда ҳам илиқлик, ёзда эса совуқроқ ҳароратни олиб келади. Ва жанубдаги Финландиянинг бошқа қирғоқ шаҳарларига ўхшаб, Раумада ўртача йиллик ҳарорат тахминан 6 ° C (42,8 ° Ф) ни ташкил қилади. 1966–йил 3–февралда Раума марказида қайд этилган энг паст ҳарорат −33,6 °C (-28,5 °Ф) ни ташкил этди ва энг юқори ҳарорат 33 °C (91,4 °Ф) атрофида эди, бунинг сабабига аниқ маълумот йўқ. маълумотлар фақат 2010–йилларнинг охиридан қўлланила бошланди.
Иқтисодиёти
Иккинчи жаҳон урушидан кейин Раума саноат шаҳрига айланди, унинг асосий тармоқлари кемасозлик, қог'оз ва селлюлоза заводлари ва металл саноати эди. Раума, шунингдек, йилига деярли 6 млн тонна юк ташиш билан Финландиядаги бешинчи йирик портдир. Олкилуото атом электр станцияси Рауманинг ёнида, Эуражокида жойлашган. Раума яқинида Фенно-Сканнинг статик-инвертер заводи мавжуд.
2019–йилда Раумадаги энг йирик солиқ тўловчилар Раумастер,Форчем, Лäнси-Суомен Осууспанкки, Орас, Алфа Лавал Аалборг ва ЛäҳиТапиола Лäннен эди[3].
Демографияси
| Раума аҳолиси 1980–2018 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Йил | Аҳолиси | |||
| 1980 | 42 973 | |||
| 1985 | 43 564 | |||
| 1990 | 42 410 | |||
| 1995 | 42 089 | |||
| 2000 | 41 001 | |||
| 2005 | 40 381 | |||
| 2010 | 39 715 | |||
| 2015 | 39 809 | |||
| 2018 | 39 360 | |||
| Манба: Финландия статистикаси | ||||
Транспорти

Раума-Турку ва Пори о'ртасида миллий 8 (Э8) ё'лида жойлашган. Финландиянинг 12-миллий ё'ли Раума шаҳридан бошланади ва 2008-йилда Раума портига қадар узайтирилди.
Кокемаки шаҳридан темир ё'л алоқаси юк ташишда ишлатилади, чунки ог'ир саноат ҳудудлари ва Раума портига то'г'ридан-то'г'ри алоқа мавжуд. 1988-йилда темир ё'лда ё'ловчи ташиш тугатилади.
Сатакуннан Лиикенне маҳаллий Ой автобус ҳаракатини бошқаради ва Раумада 3 та линияга эга[4]. Маҳаллий автобуслар учун марказ Савила шаҳрида жойлашган, узоқ масофали автобуслар эса Раума автовокзалидан қатнайди.Узоқ масофали автобуслар ё'ловчиларни то'г'ридан-то'г'ри Пори ва Туркуга, Тампере ва Ҳелсинкига Ҳуиттиненда бир трансфер билан олиб боради[5].
Энг яқин аэропорт Пори шаҳрида жойлашган. Раума порти эафақат юк кемаларига тез-тез хизмат ко'рсатади.
Маданияти
Рауманинг фин тилининг о'зига хос Лаҳжаси " Рауман гиäл " борлиги. Диалект денгизчилик о'тмиши туфайли швед, инглиз ва немис каби тиллардан со'зларни мерос қилиб олади. Лаҳжа кундалик фойдаланишда асосий фин тилига аосланган,аммо у жуда яхши о'рганилган.
Шаҳар шунингдек, Раумизмнинг туг'илган жойи бо'либ, яратилган тил эсперантога халқаро ёрдамчи тил сифатида эмас, балки маданият воситаси сифатида идеалист бо'лмаган қарашдир.
Раума денгиз мактаби биносидаги Раума денгиз музейи 1999-йилда ташкил этилган.
Дантелли ҳафта
Раумада 1971-йилдан бери ҳар йили то'р ҳафталиги о'тказиб келинади. Дантел ҳафталигида маҳаллий ҳунармандлар Эски Раума ҳудудида кичик ко'ргазмалар ташкил қилади. Дантелли ҳафталик қора то'р кечаси билан якунланади, бу вақтда кичик бутиклар кечқурун очиқ, турли шоу ва концертлар о'тказилади ва одамлар қора дантелли кийинадилар.
Спорти
Рауман Лукко - маҳаллий хоккей жамоаси. 1936-йилда ташкил этилган.Лукко Финландиянинг энг юқори профессионал лигаси Лиигада о'йнайди. Лукко икки марта, 1963-йил ва 2021-йилларда Финландия чемпионлигини қўлга киритган. Уларнинг уй аренаси - Äижäнсуо Арена . Маҳаллий футбол жамоалари Палло-Иирот ва ФC Раума . Бу икки жамоа Äижäнсуо спорт марказида бир хил майдонда жойлашган. Сеа Cитй Сторм — Финландия Америка футбол ассоциациясининг 2-дивизионида о'йнайдиган америкалик футбол жамоаси. Фера Финландия аёллар бейсбол жамоаси бо'либ, уларнинг спорт майдони Отанлаҳти спорт марказидаги Лäнси-Суоми Арена ҳисобланади. Рауманинг шунингдек, о'з ориэнтиринг клуби Расти-Лукко, Каарон Роима ва Раума Баскет номи билан танилган иккита баскетбол жамоаси мавжуд. УКП деб номланган ринкбол жамоаси ва СалБа номли флотбол жамоаси бор.
Дам олиш

Қизиқ ма'лумотларга қараганда, Раумадаги ҳар бир оилада қайиқ бор. Меҳмонхона ва дам олиш маскани вазифасини бажарадиган Кйлмäпиҳлажа Лигҳтҳоусе -га бориш учун одамлар о'зларининг қайиқлари ёки сув автобусларидан фойдаланишлари мумкин. Сув автобуслари одамларни Рексаари оролига ва собиқ гарнизони Куускажаскари оролига олиб боради. Иккала оролдан ҳам дам олиш мақсадида фойдаланилади.
Муниципалитетларни бирлаштириш
Раума ва унинг атрофидаги Рауман Маалаискунта муниципалитети ("Раума қишлоқ муниципалитети") 1993-йилда иккаласи бирлаштирилган, 2007-йилда Кодисжоки муниципалитети бирлашиши билан давом этган. Лаппи муниципалитети 2009-йилда Раумага бирлаштирилган.
-
Муқаддас Хоч черковининг минораси
-
Рауманинг эски шаҳар саройи
-
Шаҳар марказидаги ко'ча
-
Фåфäнга
Манбалар
- ↑ „Олд Раума“. УНЕСCО Wорлд Ҳеритаге Cентре. Унитед Натионс Эдуcатионал, Сcиэнтифиc, анд Cултурал Организатион. Қаралди: 2021-йил 25-сентябр.
- ↑ „Кескиаика - Суомен каупунгит кескиажалла“. 2016-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 16-сентябр.
- ↑ „Рауман сеудулла палжон сууриа йҳтеисöверон максажиа: Раумастер, Форчем, Осууспанкки, Орас жа ниин эделлеэн“ (фи). ЛС24 (2019-йил 4-ноябр). Қаралди: 2021-йил 27-май.
- ↑ „Лоcал бус тиметаблес“ (фи). Сатакуннан Лиикенне. Қаралди: 2009-йил 4-ноябр.
- ↑ „Лонг дистанcе бус тиметаблес“ (фи). Сатакуннан Лиикенне. Қаралди: 2009-йил 4-ноябр.