„Редстоне“, „Юпитер-С“, „Меркурий-Редстоне“ ва „Юпитер“ ракеталарини таққослаш
„Редстоне“нинг учирилиши

Редстоне (инглизча: Редстоне қизил тош; ред — қизил + стоне — тош) — ҳарбий баллистик ракеталар, ракеталар ва геофизик ракеталардан ташкил топган Америка ракеталари оиласи бўлиб, „ПГМ-11“ „Редстоне“ жанговар баллистик ракетаси оиласининг биринчи вакили ҳисобланади ҳамда у бошқа барча версиялар учун асос сифатида қаралади. Бу лойиҳани ривожлантириш ишлари АБМА (Армй Баллистиc Миссиле Агенcй — АҚШ армияси баллистик ракета агентлиги) томонидан амалга оширилган.

ПГМ-11 Редстоне

1940-йилларнинг охирида АҚШда В. фон Браун жамоаси томонидан бригада генерали Т. Винсент бошчилигида ишлаб чиқилган тизимни металлда ўзида мужассам этган „Чрйслер“ корпорацияси томонидан ишлаб чиқилган бўлиб, албатта бу ракета немис „В-2“ ракетасининг бевосита ишланмаси ҳисобланади.

Ракета биринчи парвозини 1953-йил 20-августда амалга оширган. У 1958-йилдан 1964-йилгача АҚШ армиясида фаол қўлланган. У термоядровий олинадиган каллак билан жиҳозланган. Максимал масофа — 600 км ҳисобланади. Ракета ўнлаб юк машиналари, шу жумладан суюқ кислород ва ёқилғи танкерларини ўз ичига олган мобил комплексдан ҳавога кўтарилади.

Юпитер — А

„Юпитер-А“ „Редстоне“нинг биринчи модификацияси бўлиб, кейинчалик „ПГМ-19“ „Юпитер“ ўрта масофали баллистик ракетада ишлатиладиган баъзи компонентларни синаб кўриш учун фойдаланган. „Юпитер-А“ тўғри „Редстоне“ ракетаси сифатида таснифланиши мумкин бўлса-да, АБМА ракетага „Юпитер“ ракета дастури билан яқинроқ боғлиқ бўлган ном беришни муносиб кўрган. Ўрта масофали баллистик ракетани ишлаб чиқиш 1955-йил декабр ойида Президент Д. Эйзенхауэр томонидан энг устувор дастурлар сафига киритилган[1].

„Юпитер-А“ учирилиши 1955-йил сентабрда Атлантика ракета синов полигонининг учириш майдончаларидан бошланган (инглизча: Атлантиc Миссиле Ранге)[2].

Юпитер-C

„Юпитер-С“ „ПГМ-11“ „Редстоне“нинг уч босқичли кучайтирилган версияси ҳисобланиб, 1956-ва 1957-йилларда учта суборбитал учиришда ишлатилган. Кейинчалик „ПГМ-19“ „Юпитер“га ўрнатилган жанговар каллакларнинг термал ҳимоясини синаш учун мўлжалланган.

Жуно-1

1957-йил 6-декабрда „Авангард“ дастури бўйича сунъий йўлдошни худди шу номдаги ракета билан учиришдаги муваффақияцизликдан кейин, 1958-йил 1-февралда „Жуно-1“ „Юпитер-С“ ракетасининг тўрт босқичли модификацияси биринчи Америка сунъий йўлдоши „Эхплорер-1“ни ишга тушириш учун ишлатилган.

„Редстоне Спарта“ ракетаси „Wоомера“ космик портидан учирилишга тайёргарлик кўраётганда

Меркурий-Редстоне

„Мерcурй-Редстоне“ ракетасини ишлаб чиқишда „Юпитер-С“ ракетасининг чўзилган конфигурациясидан фойдаланилган.

Сатурн

„Сатурн“ учириш воситалари оиласининг бир қанча аъзолари, хусусан „Сатурн-1“, „−1Б“ ва „−5“ „Редстон“э базасида яратилган. Биринчи босқичда „Редстоне“ ва „Юпитер“ ракеталарининг ёнилғи баклари ва саккизта „Юпитер“ ташувчиси ишлатилган. Дастлаб АБМА томонидан ишлаб чиқилган „Сатурн“ ракетаси АҚШ армияси ва кейинчалик НАСА томонидан ишлатилган. У биринчи оғир Америка ракетаси ҳисобланиб, унинг илк парвози 1961-йилда амалга оширилган.

Спарта

Америка томони томонидан тақдим этилган 10 та „Редстоне“ учириш воситалари Австралиядаги „Wоомера“ учириш майдонидан амалга оширилган ҳамда шу билан бир қаторда 1967-йил 29-ноябрда Австралиянинг биринчи „WРЕСАТ“ сунъий йўлдоши фазога учирилган.

Манбалар

Ҳаволалар