Аббе рефрактометри - Эрнст Аббе томонидан ихтиро қилинган, суюқликлар ва қаттиқ жисмларнинг синдириш кўсаткичини ўчаш учун мўлжаланган изуал оптик асбоб

Таърифи ва ишлаш принсипи

Аббе рефрактометри
Аббе рефрактометри қурилмаси

Рефрактометр коллимация қилувч тизим ва иккита тўртбурчаклар призмалардан иборат бўлиб, уларнинг гипотенуза юзлари ўртасида кичик бўшлиқ (тахминан 0,1 мм) мавжуд. Текширилаётган суюқлиқ бўшлиққа жойлаштирилади. Иккала призмалар ҳам юқори синдириш кўрсаткичига эга бўлиши керак (н=1.7{\дисплайстйле н=1.7} сариқ натрий линияси учун λД=589,3нм{\дисплайстйле \ламбда_Д=589,3\,нм}). Рефрактометрнинг энг оддий дизайнида ёруғлик мат юзасига эга бўлган юқори призма орқали киради. Ундан кейин ёруғлик тарқалади ва ўрганилаётган суюқликдан кенг бурчак остида ўтади. Бу оралиқда пастки призма юзаси бўйлаб сирпанадиган нур бўлади, бу эса синишининг чекловчи бурчагига тўғри келади. Каттароқ синиши бурчаклари бўлган нурлар бўлмайди. Шунинг учун, пастки призмадан чиқадиган ёруғлик, агар унинг манбаи моноҳроматик бўлса, ўткир бурчакка эга бўлади.

Коллимасия тизими чексизликка ўрнатилган кузатув трубкаси иборат бўлиши мумкин. Призмалардан чиқатиган ёруғлик оқими унга йўналтирилади. Ва бу ерда синиши кўсаткичлари билан кузатилганПшкала. ризмаларни айлантириб, чиқиш нурлари ёруғлик чегараси ва масштабни бир вақтнинг ўзида кўриш учун йўналтирилади, шундан сўнг суюқликнинг номаълум синиши кўрсаткичи ёруғлик ва соянинг ўткир чегарасининг шкаладаги ҳолати билан аниқланади.

Ёруғлик манбалари одатда монохроматик бўлмаганлиги учун окуляр олдига иккита Амичи призмалар кўришидаги компенсатор ўрнатилади.

Аббе рефрактометрининг ишлаш принципи ёруғлик нурлари чегарадан ўтганда турли хил синиши кўрсаткичларига эга бўлган муҳитлар орасидаги интерфейсда содир бўладиган ҳодисаларга, тўғрироғи, тўлиқ ички акс этиш феноменига асосланади.

Ёруғликнинг синиши қонуни қўллари:

н1син⁡α=н2син⁡β{\дисплайстйле н_1 \син\алпҳа= н_2 \син\бета}

α - тушувчи нур; β - ёруғлик нур.

Ҳаволалар