Rentgen apparati

Рентген аппарати — рентген нурларини ҳосил қилиш ва улардан фойдаланиш учун мўлжалланган қурилма. Рентген аппарати рентгенодиагностика, рентгенотерапия ва рентген анализида ишлатиладиган турларга бўлинади. Рентген аппаратининг муқим (рентген кабинетларида, лаборатория ва бошқа махсус хоналарда ишлайдиган ва бошқалар) ва кўчма (қўлда олиб юриладиган) хиллари бўлади. Рентген аппарати рентген трубкаси, трансформатор ва тўғирлагичдан, рентген аппаратини бошқариш ва назорат қилиш пулти, ўрганиладиган обект ва рентген трубкаси ўрнатиладиган штативдан иборат. Рентген трубкаси (расмга қ.) электровакуум асбоб; унда рентген нурлари ҳосил қилинади. Асосий қисмлари: анод (рентген нурлари манбаи), катод (электронлар манбаи) ва қобиқ (колба). Анодга юқори кучланиш берилганда анод сиртида тезлашган электронлар оқими туфайли бомбардимон содир бўлади. Ҳосил бўлган кинетик энергиянинг бир қисми рентген нурларига, кўп қисми иссиқлик энергиясига айланади. Рентген аппарати ишлаётганда хавфсизликни таъминлаш учун юқори кучланиш остидаги қисмлари муҳофаза қилиб қўйилади, сигнализация тизими бўлади. Рентген аппаратининг баъзи қисмлари ва аппарат ўрнатилган хона блокировка қилинади, рентген нурларидан ҳимоя қилиш воситаларидан фойдаланилади.

Тиббиётда рентген аппарати ёрдамида органларни кўриш, суратини олишдан ташқари, флюорография ўтказиш мумкин. Муқим рентген аппаратига органларни қаватма-қават кузатиш (томография), юрак ва қон томирларини контраст текшириш (антиография) учун алоҳида мосламалар ўрнатилади. Рентген аппаратидаги электроноптик ўзгартиргич текширилаётган обектдаги энг майда орган ва бошқаларни ҳам кўриш, уни кинога олиш ҳамда телевизион йўл билан кузатиш имконини беради.