Рензо Пиано (италянча: Рензо Пиано; туғ. 1937 -йил 14-сентабр, Генуя, Италия Қироллиги) — италиялик архитектор, постмодернист. Британиялик Ричард Рожерс ва Норман Фостер билан биргаликда у архитектура ва шаҳарсозликда юқори технологияли услубнинг асосчиси ҳисобланади. Ҳамма нарсада инновациялар, технология ва прагматизм тарафдори. Унинг энг машҳур ва инқилобий асарлари: Помпиду маркази (Париж, Франсия), Кансаи аэропорти терминали (Осака, Япония), Шард осмонўпар биноси, „вертикал шаҳар“ (Лондон, Англия). Генуя аквариуми (Италия), Неw Ёрк Тимес газетасининг бош қароргоҳи (Ню-Ёрк)[1][2].

Биографияси

Рензо Пиано 1937-йилда Генуяда қурувчилар оиласида туғилган[3]. Унинг отаси ва акалари бобосининг бизнесини — кичик қурилиш компанияси Фрателли Пианони ривожлантиришган. 1964-йилда у жаҳон даражасидаги архитектура ва дизайн кадрлари бўлган Милан техника университетини тамомлаган. Айнан техник таълим унинг муҳандислик конструктив фикрлашига асос солган.

1965-йилдан 1970-йилгача Филаделфияда Луи Кан билан, Лондонда Маковский билан бирга машғулотлар ўтказган[4].

Кўп йиллар давомида у инглиз архитектори Ричард Рожерс ва муҳандис Питер Райс билан ҳамкорлик қилган[4].

1981-йилда Париж ва Генуяда офислари бўлган халқаро архитектура компанияси бўлган Рензо Пиано Буилдинг Wоркшопга асос солган [5].

Мартаба

Рензо Пиано томонидан лойиҳалаштирилган энг машҳур бино Париждаги Помпиду марказидир (1971-1977). Ричард Рожерс билан Пиано томонидан ишлаб чиқилган лойиҳа 680 нафар талабгор орасидан танлаб олинди. Бу асл юқори технологияли бино замондошларининг турли хил муносабатини уйғотди — кўпчилик учун бу жуда экстравагант ва анти-эстетик бўлиб туюлди, аммо вақт ўтиши билан бино Парижнинг ўзига хос белгиларидан бирига айланди.

1980-йилларда Рензо Пиано Париж, Милан ва Турин саноат майдонлари учун кенг кўламли таъмирлаш лойиҳаларини ишлаб чиқди.

1997-йилда Амстердамдаги НЕМО музейи учун бино қурди.

Рензо Пиано Нумеадаги (Янги Каледония) Жан-Мари Тжибау маданият марказини лойиҳалаштирди.

У Осакадаги Кансаи халқаро аэропорти (1994) ва Римдаги йирик мусиқа парки (2002) лойиҳасига раҳбарлик қилган.

Шунингдек, Ню-Ёрк Тимс биносини лойиҳалаштирган (2007).

2012-йилда Лондондаги Тҳе Шард осмонўпар биноси Пиано лойиҳаси бўйича қурилган.

2013- йилда Валлеттада янгиланган пианино театри очилди.

2017-йилда Афинада „янги Акропол“ деб номланган пианино дизайни бўйича Ставрос Ниархос маданият маркази очилди.

2017-йилдан бери Рензо Москвада ноёб таълим ва санъат марказини яратиш устида ишламоқда. Буюртмачи россиялик тадбиркор ва филантроп Леонид Михелсонга тегишли бўлган В-А-C замонавий санъатнинг ривожланиши учун асос бўлди. 2021-йил август ойида ГЕС-2 Маданият уйи обекти фойдаланишга топширилди[6]. Лойиҳа, Рензонинг сўзларига кўра, Россия учун ҳам, дунё учун ҳам, ўз тажрибаси учун ҳам ноёб бўлди, лекин айни пайтда жуда машаққатли.


Мукофотлар

1995-йилда архитектор Император мукофотига сазовор бўлди ; 1998-йилда — нуфузли Прицкер мукофоти сўвриндори[4].

Рензо Пиано Италия Республикасининг хизматлари учун[7] ордени, Фахрий легион ордени, " Маданият ва санъат ривожига қўшган ҳиссаси учун " медали билан тақдирланган.

2006-йилда Рензо Пиано Тиме журнали[8] маълумотларига кўра дунёдаги энг нуфузли 100 киши рўйхатига киритилган.

2008-йилда Соннинг мукофотига сазовор бўлди[9].

2013-йилдан бери у умрбод Италия сенатори[10].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „Ренцо Пиано: конструктор будущего“ (ру). www.элледеcоратион.ру. 2021-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-сентябр.
  2. ↑ @новате. „15 невероятных проектов великого архитектора Ренцо Пиано, составляющие золотой фонд мировой архитектуры“. НОВАТЕ. 2018-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-сентябр.
  3. ↑ „Британниcа“. 2019-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-апрел.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Треccани.
  5. ↑ РПБW.
  6. ↑ „«Леонид Михельсон доволен «Большой глиной»: зачем нужна провокация на Болотной“ (ру). Форбес.ру. 2021-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 23-сентябр.
  7. ↑ „Сито Wеб дел Қуиринале“. 2016-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 2-апрел.
  8. ↑ „Тиме, Май 08, 2006“. 2016-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 2-апрел.
  9. ↑ „Арчитеcт Рензо Пиано реcеивес Соннинг Призе“. 2016-йил 11-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 9-октябр.
  10. ↑ „Рензо Пиано. ХВИИ Легислатура“. 2018-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 9-октябр.