Retinopatiya

Радиацион нурланишнинг одам организмига умумий таъсири.

Радиацион нурланишнинг одам организмига умумий таъсири-ўткир ва суринкали нурланиш касаллиги ' катаракта, лейкоз анимия, лимфама, қалқансимон без саратони, нафас олиш органлари ўсма касалликлари, ошқазон ичак саратони, кўкрак бези саратони, тери саратони, суяк саратони, мия ўсмаси каби онкалогик касалликларни келтириб чиқаради

Радиацион нурланиш таъсирида одам организмида қуйидаги таъсир эффектлари юзага келади:

1 Соматик таъсир эффекти:

нурланиш касаллиги

лейкоз

ўсма касалликлари

2. Генетик таъсир эффекти:

ген мутациялари

хромосома аббирацияси Ретинопатия.

Одамнинг кўзи-одамнинг кўрувчи жуфт сезги органи. Одам кўзининг ишлш принсипи ёруғликнинг миқдори билан чамбарчас боғлиқ.

Ретинопатия-кўз касаллиги бўлиб, кўзннг орқа қисмидаги шаффоф менбрана бўлган ритина касаллиги. Бу асосан диабит ёки гипертензия туфайли юзага келади. Агар у ўз вақтида даволанмаса тўлиқ ёки қисман кўрликка олиб келиши мумкин.

Сабаблари

Диябетик ретинопатиянинг ривожланишида асосий айбдор шубҳасиз диабет ёки юқори қон шакаридир. Диябетик ретинопатиянинг оғирлиги тўғридан-тўғри қон шакарини назорат қилиш билан боғлиқ. Кўзнинг орқа қисмидаги нурга сезгир қатлам бўлган ретина қон томирларининг бой таъминотига эга. Қон шакарлари жуда баланд бўлганда, бу қон томирлари заифлашади. Қон томирлари ичидаги қон ва суюқлик ретинага чиқиб кетди. Янги қон томирлари ўсади, лекин улар заифдир ва суюқлик оқиши мумкин. Бу ретина шишади ва озуқа ва кислороддан маҳрум бўлиб, кўриш қобилиятини йўқотади ва эҳтимол кўрлик.

Хавф омиллари

• Диябет: Диабетик беморлар диабетик ретинопатия ривожланиш хавфи мавжуд. Беморнинг диабет касаллиги қанчалик кўп бўлса, улар касалликнинг ривожланиш эҳтимоли кўпроқ.
• Ҳомиладорлик: Қандли диабет ёки ҳомиладорлик қандли диабетга чалинган аёллар ҳомиладорлик даврида асоратларни ривожланиш хавфи юқори.

• Юқори қон босими : Юқори қон босими юқори бўлган одамлар касалликни ривожланиш хавфига кўпроқ эга.
• Олий холестерин: Олий холестеролга эга бўлиш диабетик ретинопатия ривожланиш хавфини оширади.
• Этник келиб чиқиши: Испаниялик ёки афро-америкалик мерос бўлиб, касалликни ривожланиш учун юқори хавфли тоифага киради.

Босқичлар

Диабетик ретинопатия тўртта асосий босқичда давом этади: юмшоқ яллиғланишсиз, ўрта даражада тарқалган бўлмаган, қаттиқ нонпролифератив ва пролифератив диабетик ретинопатия.

• Енгил пролифератив: қон томирларида шишишнинг оз миқдори пайдо бўлади.
• Ўрта даражада тарқалган бўлмаган: қон томирлари блокланади ва оқиш суюқлиги бўлади.
• Жиддий ностроизоляция қилувчи: ретина озиқ моддалари ва кислороддан маҳрум бўлади.
• Пролифератив: анормал қон томирлари ўсишни бошлайди, аммо заиф бўлиб, глаукомага, ретинал ажралишга ва кўрликка олиб келиши мумкин.

Радиацион ретинопатия — ионлаштирувчи нурланиш таъсирида кўзнинг шикастланиши. Радиацион ретинопатия кечикиб, одатда ойлар ёки йиллар давомида нурланишдан кейин бошланади ва аста-секин ўсиб боради. Умуман олганда, радиацион ретинопатия ташқи нурланиш ва бракитерапия билан даволашдан тахминан 18 ой ўтгач кузатилади. Радиацион ретинопатиянинг бошланиш вақти 6 ойдан 3 йилгача.

Белгилари

Клиник жиҳатдан зарарланган одамларда аломатлар бўлмаслиги ёки кўриш кескинлигининг пасайишидан шикоят қилишлари мумкин. Офталмологик текширувда кўзнинг тўр пардаси томирлари касалликлари, жумладан, пахта доғлари, ретинал қон кетишлар, микроаневризмалар, периваскуляр қоплама, капилляр телангиэктазия, макула шиши ва диск шиши аниқланиши мумкин. Кўришнинг қисқариши, шиш каби белгила кузатилади.

Диагностика

Ташхисни офтолмолог тестлар аккумилиятори ёрдамида амалга оширилади. Офтолмалог тиббий микроскоплар ёрдамида беморнинг кўзининг орқа қисмини характерли белгилар мавжудлиги ёки йўқлигини кузатади.

Радиацион ретинопатияни даволаш диабетик ретинопатияга ўхшайди ва ишемия ва неоваскуляризация зоналарини даволаш учун малекула шишини ёки панретинал фотокоагуляцияни камайтириш учун фокал лазер терапиясини ўз ичига олади. Анти-қон томир эндотелиал ўсиш омиллари яқинда радиациявий ретинопатияни даволаш учун ишлатилган. Барча ҳолатларда кўриш кескинлигини назорат қилиш ва офталмологга эрта мурожаат қилиш керак.

Диабетик ретинопатиянинг ўртача босқичларида қон томирларида шишишни камайтириш учун фокал лазер усули қўлланиши мумкин. Бундан жиддий босқичларда, „тарқоқ лазерли даволаш“ сıздıрмаз қон томирларини камайтириш ва диябетик касалликнинг сабаб бўлган омилларни инҳибе қилиш учун фойдаланиш мумкин. Тарқалган лазер терапияси периферик ва тунда кўришни йўқотишига олиб келиши мумкин, аммо бу ривожланишнинг янада жиддий кўрликка йўл қўймаслиги мумкин.