Реверберация (лот. ревербератио — қайтариш) — ёпиқ хонада манбадан чиқаётган ёки қайтган товуш тўхтагандан кейин унинг бирдан сўнмай, аста-секин сўниши. Р. туфайли хонанинг ҳар бир нуқтасига товуш бир вақтда етиб келмайди. Хонанинг ҳаво эгаллаган ҳажми жуда кўп хусусий частотали тебранма тизимлардан иборат. Ҳар бир тебранма тизим хусусий сўниш коэффициентига эга (бу коэффициент хонанинг ўлчамига, шаклига ва бошқаларга боғлиқ). Шунинг учун турли частотали тебранишлар бир вақтда сўнмайди. Берк хонада нутқ ва музиканинг эшитилишига Р. сезиларли таъсир этади.

Р. давомийлиги Р. вақтидан иборат бўлиб, бу вақт ичида товуш интенсивлиги 106 марта, сатҳи 60 дб га камаяди. Хонанинг акустик сифатини аниқлашда Р. вақти муҳим омил ҳисобланади. Хона қанча катта бўлса ва унинг деворлари товушни қанча кам юца, Р. шунча давомли бўлади. Р. вақти манбадан чикаётган товуш тўхтатилгандан кейин унинг сўниш жараёнини ёзиб олиш йўли билан ўлчанади; бунда ўзи ёзадиган логарифмик шкала қўлланади. Р. даражасини аниқлаш, электромагнит тўлқинларни ўлчаш учун Р. камераси (махсус хона)дан фойдаланилади. Театрлар ва консерт залларини қуришда Р. албатта ҳисобга олинади (қаранг Акустика).[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил