Реитер синдроми (морбус Реитер ; Н. Реитер, немис. шифокор, микробиолог ва нацист жиноятчи, 1881-1969; Синоними: Реитер синдроми, уретро-окулосиновиал синдром, Фиссенж-Лерой-Реитер синдроми) кўп ҳолларда постинфексион характерга эга бўлган аллергик реактив ҳолат (энтерит ёки генитоурия органларининг баъзи ўткир инфекцияларидан сўнг, генетик мойиллиги бўлган одамларда) қуйидаги 3талик:

  • уретрит ,
  • конъюнктивит ,
  • реактив артрит энг кенг тарқалган.

Синдром Гиппократ давридан бери маълум. Баъзи муаллифлар симптомларнинг биринчи батафсил тавсифи 1496-йилда Кристофер Колумбнинг шифокорларидан бирига тегишли деб ҳисоблашади. Шунга ўхшаш беморларнинг тавсифлари адабиётда ва ундан кейин топилган (Пиэр Ван Форест, 1507; Мартиниэр, 1664; Ж. Ҳунтер, 1786; Йван А. У, 1806; Бродиэ Б, 1818; ФоурниэрА, 1863; ЛаоноисП. Э, 1899; Видал Э., Терсон А., 1893). Россияда Реитер касаллигининг биринчи таърифлари 1900-йилда В. Станиславский[1] томонидан тақдим этилган. Аммо буларнинг барчаси кенг эътиборга олинмади. Кейинчалик касаллик 1916-йилда тасвирланган. Реитер ва ундан мустақил равишда Фиэссингер (НА Фиэссингер) ва Лерой (Э. А. Лерой) ичак инфексияларининг эпидемияси даврида ҳарбий хизматчиларда. 1942-йилги журнал мақоласида доктор Бауэр В. ва Бостонлик Энглеман ЭП Реитер синдроми номини таклиф қилишди. Кейинчалик Эфроим Энгелманнинг ўзи айтганидек (Энглеман ЭП), у ўша пайтда нацистлар Германиясининг соғлиқни сақлаш вазири бўлиб ишлаган Рейтернинг жиноятлари ҳақида ҳеч нарса билмас эди. 1977-йилда Реитернинг ҳарбий жиноятларидан даҳшатга тушган бир гуруҳ шифокорлар „Реитер синдроми“ номини „реактив артрит“ га ўзгартириш учун мурожаат қилишди. Уларнинг талаби қондирилди, аммо шунга қарамай, бу атама ҳали ҳам тиббий ҳужжатларда учрайди ва дарсликларда қўлланади.

У, қоида тариқасида, ёш (20-40 ёш), асосан эркакларда ривожланади; болаларда касалликнинг алоҳида ҳолатлари маълум. Инфекциядан 2-4 ҳафта ўтгач пайдо бўлади. Генетик мойиллик беморларнинг 75-90 фоизида ҲЛА Б27 трансплантация антигени мавжудлиги билан исботланган (умумий популяцияда бу фақат 5-8 фоизда учрайди[2].

Бундан ташқари, Реитер синдроми кўпинча хламидия ва гонококклар туфайли юзага келади. Ушбу синдромнинг 2 шакли мавжуд – спорадик ва эпидемик.

Клиник кўриниш

Бу бўғимларнинг шикастланиши (баъзан иситма билан), кўзлар, генитоурия тизими ва гиперкератоз ёки „колбаса“ бармоқлари кўринишидаги характерли тери белгилари гиперпигментация билан юзага келади. Рейтер синдромининг классик кўринишига қўшимча равишда, шиллиқ қаватлардаги ўзгаришлар (оғриқсиз эрозиялар), товон бурситининг ривожланиши, Ахиллес пайлари вақти-вақти билан таъсирланган бўғимларга яқин бўлган мушаклар атрофияси[3] лимфаденит ва юрак ритмининг бузилиши ривожланади.[4]. Кератит ва иритис тез-тез ривожланади.

Эслатмалар

  1. ↑ Федотов Валерий Павлович. „Болезнь Рейтера (история, этиология, эпидемиология, патогенез, клиника и течение, поражение кожи, глаз, опорно-двигательного аппарата и других органов). Клиническая лекция.“ (русский). Cйберленинка, Журнал Дерматовенерология. Косметология. Сексопатология (2016).
  2. ↑ „РЕЙТЕРА БОЛЕЗНЬ — Большая Медицинская Энциклопедия“. хн--90аw5c.хн--c1авг. 2021-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-июн.
  3. ↑ „РЕЙТЕРА БОЛЕЗНЬ — Большая Медицинская Энциклопедия“. хн--90аw5c.хн--c1авг. 2021-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-июн.
  4. ↑ „РЕЙТЕРА БОЛЕЗНЬ — Большая Медицинская Энциклопедия“. хн--90аw5c.хн--c1авг. 2021-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-июн.