Резина, резинка (лотинча: ресина — қатрон (смола)), вулканизат — каучукни вулканизациялаб олинадиган, эластик деф бўлинади:умормацияланиши жуда юқори (1000% гача) бўлган маҳсулот. Вулканизацияланадиган резина аралашмасининг асосий компонентлари: табиий ёки синтетик каучук, вулканизацияланувчи агентлар, вулканизация тезлаткичлари, вулканизация тезлаткичлари фаоллаштирувчилари, тўлдиргичлар, диспергаторлар, юмшаткичлар, эскиртмайдиган, чарчамайдиган моддалар, антиозонатлар, бўягичлар ва бошқа

Резина қуйидаги асосий гуруҳларгаумий мақсадларда ишлатиладиган резина Бундай резина (шина, оёқ кийими, пол қопламалари, транспортёр тасмалари, қайиш, қистирма, зичлагич, амортизатор, маиший буюмлар ва ҳоказо) —50 дан +150 гача температурада ишлатишга мўлжалланган; 150° дан юқори температурада узоқ вақт ишлатишга (машина, электр двигател, самолёт деталларига мўлжалланган) иссиққа чидамли резина; — 50° дан паст трада ишлатишга мўлжалланган совуққа чидамли резина, бензин, керосин, нефт, мой, турли углеводородлар учун узоқ вақт ишлатишга мўлжалланган (шланг, зичлагич, турли идишлар ва ҳоказо) мойбензинга чидамли резина; турли емирувчи муҳитлар таъсирига чидамли резина Бундай резина дан ишланган буюмлар кислота, ишқор, тузлар, буғ, озон, эритувчилар, сув ва ҳоказо учун мўлжалланади; газ тўлдирилган (ғовак) резина радиация таъсирига чидамли резина рентген аппарати деталлари, радиоактив изотоплар билан ишлайдиганларнинг ҳимоя кийимларини тайёрлашда қўлланади; диэлектрик резинанинг диэлектриклиги кичик, электр қаршилиги катта, асосан, турли кабеллар тайёрлашда ишлатилади. Резинанинг хоссасини белгиловчи асосий материал каучукдир. Каучук резинанинг 10—98% ини ташкил этади. 150—180° да ишлатиладиган буюмлар бутил каучукли ёки этилен сополимерли резина дан тайёрланади. Бундай резина озонга ва емирувчи муҳит таъсирига чидамлидир. Молекулалараро таъсирлашиш кучи кичик, молекуляр занжирчаси эгилувчан каучуклардан совуққа чидамли резина ишланади. 300° ва ундан юқори трали ишларда элементорганик каучуклар (кремний органик ва алюминий органик) асосида тайёрланган резина қўлланади. Минерал тўлдиргичли резина яхши диэлектрик ҳисобланади. Каучукка ацетилен типидаги юқори структурали қурум қўшиб электр ўтказувчи резина ҳосил қилиш мумкин. Нурдан сакловчи резина олиш учун кўпинча фторли ва бутадиеннитрилли каучуклар ишлатилади.

Каучукларни вулканизациялаш мақсадида олтингугурт, органик пероксидлар (Мас, бензоил пероксид, дикумал пероксид), апкилфенолформалдегид ва эпоксид смолалари, диазобирикмалар, диаминлар ва бошқа бифунксионал бирикмалар ишлатилади. Радиацион вулканизация ҳам қўлланмокда. Вулканизацияни тезлаштириш мақсадида резина таркибига махсус тезлаткичлар ва уларнинг фаоллаштирувчилари қўшилади. Олтингугурт билан вулканизациялашда тезлаткич сифатида сулфенамидлар, диокарбамидлар, тчурамдисулфид меркаптобензотиазол, дифенилгуанидин каби бирикмалардан фойдаланилади. Қурум, коллоид силикат кислота, бўр, каолин, металл оксидлари, силикатлар, баритлар резина тўлдиргичлар сифатида кўплаб ишлатилади. Тўлдиргичлар резинанинг бикирлигини оширади.

Дунё миқёсида ишлаб чикариладиган синтетик каучуклар ва улар асосидаги резинанинг 50% дан ортиғи шина и.ч. га сарфланади. Резина кенг температура оралиғида эластиклиги, амортизация хусусияти, ишқаланишга чидамлилиги, сув ва газни кам ўтказиши ва бошқа хоссаларига кўра конструксион материал сифатида турли соҳаларда кенг қўлланади.

Манбалар