Richard Fasmer
Ричард Ричардович Васмер (олмонча: Ричард Wилҳелм Георг Васмер , 9-октябр 1888-йил, Санкт-Петербург, Россия империяси – 1938-йил 22-феврал, Тошкент, СССР) – рус ва совет нумизмати, шарқшунос-арабшунос. И. Й. Крачковскийнинг фикрича Васмер „шарқ, айниқса мусулмон нумизматикаси бўйича энг буюк мутахассиси бўлган“[1]. Швеция Қироллик адабиёт, тарих ва қадимий ёдгорликлар академиясининг хорижий мухбир аъзоси (1929). Машҳур немис тилшуноси, славян Макс Васмернинг укаси.
| Ричард Фасмер | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
9-октябр 1888-йил Санкт-Петербург, Россия империяси |
| Вафоти |
22-феврал 1938-йил Тошкент, ЎзССР, СССР |
| Фуқаролиги |
|
| Соҳаси | нумизматика ва шарқшунослик |
| Илмий унвони | профессор |
| Академик раҳбарлари | В. В. Бартолд, П. К. коковсов |
| Машҳур шогирдлари | А. А. Биков |
Васмер рус немислари оиласида таваллуд топган. У Карл Май гимназиясини, Лейпсиг ва Санкт-Петербург университетларини тамомлаган, Эрмитажга ишлашга таклиф қилинган ва музей коллексиясида араб тангаларини каталоглаш билан шуғулланган. Биринчи жаҳон урушида қатнашган. 1918-йилда Эрмитажга қайтиб келди ва Давлат Моддий маданият тарихи академиясининг Нумизматика ва глиптика бўлимида котиб лавозимида фаолият олиб борди. Васмер ҳибсга олингунга қадар Эрмитажда шарқ нумизматикасининг бош куратори бўлган. ּ1925-йилгача СССРда Шарқ тангаларининг биринчи кўргазмасида ишлаган ва кейинчалик ўзини бутунлай илмий фаолиятга бағишлаган.
Ричард асосан ўрта аср Шарқий Европада араб тангаларининг мавжудлигини, шунингдек, Шарқ давлатлари тарихига оид манба сифатида нумизматикани ўрганган. Тангалар хазиналари таҳлили бўйича илғор тадқиқотлар яратган, нумизматик топилмаларни хариталаш ва тизимлаштириш билан шуғулланган. Унинг 50 дан ортиқ асари нашр этилган, унинг кенг қўлёзма мероси архивда сақланмоқда. 1934-йилда уйдирма билан „Россия миллий партияси иши“ бўйича ҳибсга олинган ва ўн йилга мажбурий меҳнат лагерларига сургун қилинган. Васмер 50 ёшида Тошкентдаги лагерда вафот этган.
Биографияси
Ричард 9-октябр 1888-йил, Санкт-Петербург[2], Россия империясида[3] савдогар оиласида таваллуд топган. Отаси Ричард Юлий Фридрих Васмер (1853, Алтона, Дания Қироллиги 1924, Берлин, Wеимар Республикаси[4]), онаси Амалия Мария Юлия, (1862, Санкт-Петербург, 1935, Берлин), архитектура академиги К. А. Э. Шаубнинг қизи бўлган. Макс ва Ричарднинг Мария исмли синглиси бор эди.
Болалар мактабга борганларида, Васмерлар оиласи Тучков кўчасида яшаган. 1898-йилда Ричард Карл Май гимназиясига ўқишга кирган[5]. У билан бир синфда бўлажак гидрограф Н. П. Вагнер, яхтачи Н. А. Векшин, математик А. А. Кракау, педагог В. А. Краснов, юристлар К. Н. Богданович, Г. В. Лампе ва ака-ука Кутлерлар Константин ва Николай ўқишган. Ричард 1906-йилда гимназияни кумуш медал ва ўртача балл 4,7 билан тугатган[6].
Манбалар
- ↑ Крачковский И. Ю.. Избранные сочинения. М., Л.: Издательство АН СССР, 1958 — 157, 167, 180-бет.
- ↑ „Весь Петербург : Адресная и справочная книга г. Санкт-Петербурга на... ... на 1913 год – Российская Национальная Библиотека – Вивалди“. вивалди.нлр.ру. Қаралди: 2023-йил 21-ноябр.
- ↑ Фасмер Ричард Ричардович // Милибанд С. Д. Востоковеды России: ХХ — начало ХХИ веков. Биобиблиографический словарь: в 2 книгах. Книга ИИ: Н—Я / ИВ РАН, ИНИОН РАН. Ответственный редактор В. М. Алпатов. — Андоза:М.: Восточная литература, 2008. — С. 532—533. — ИСБН 978-5-02-036368-7.
- ↑ „Эрик-Амбургер-Датенбанк - Датенсатз анзеиген“. амбургер.иос-регенсбург.де. Қаралди: 2023-йил 21-ноябр.
- ↑ Спасский И. Г. Нумизматика в Эрмитаже. Очерк истории Минцкабинета — Отдела нумизматики // Нумизматика и эпиграфика / Ордена Трудового Красного Знамени Институт археологии АН СССР. Ответственный редактор Д. Б. Шелов. — Андоза:М.: Наука, 1970. — Т. ВИИИ. — С. 190, 191, 205.
- ↑ От редакции // Труды Государственного Эрмитажа / Под редакцией А. А. Быкова. — Андоза:Л.: Издательство Государственного Эрмитажа, 1961. — Т. ИВ. Нумизматика. Выпуск 2. — С. 8.