Rivvan Hakam
Раввин Шимон Ҳакам (ибронийча: שמעון חכם; 1843-йил, Бухоро — 1910-йил, Қуддус) Қуддусда яшаган бухоролик раввин бўлиб, ибронийча диний китобларни Бухорий тилига таржима қилиб, саводхонликни оширган.
| Шимон Хахам | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
1843-йил |
| Вафоти |
1910-йил Қуддус |
| Касби | Раввин (Қуддусдаги бухоролик яҳудийларнинг бош раввинлари) |
| Дини | Яҳудий |
Раввин Ҳакам диндор оилада туғилган ва Бухоро яҳудийлари орасида диний уйғонишга бошчилик қилган раввин Ёзеф Маймоннинг невараси эди. Адабиётга катта қизиқиш билдирган Ҳакам она тили Бухорий, форс, иврит ва араб тилларида гапирган. 1870-йилда у Бухорода „Талмид ҳакам“ ешивасини очди ва бу ерда диний қонунлар тарғиб қила бошлади.
Ўша пайтда бухоролик яҳудийлар фақат диний қонунларни билар, ўқиш, ёзиш ва математикадан иборат бўлган умумий маълумотга эга эдилар. Гарчи динни ўрганишга кўп вақт сарфлашса ҳам, кўпчилик бухоролик яҳудийлар ибронийчани яхши билмас эдилар. Форсчада бир қанча китоблар ёзилган бўлиб, уларнинг кўплари эски ва тўлиқ бўлмаган эди. Ҳакҳам диний китобларни бухоро тилига таржима қилиб, бу ҳолатни ўзгартиришга қарор қилди[1]. Лекин ўша пайтда Бухорода матбаа бўлмагани учун у китобларини чоп этиш учун Қуддусга борарди. 1892-йилда Шимон Хакам Қуддуснинг Бухородаги ташкилотчиларидан бири бўлиб, у ерда Бухоро синагогалари, мактаблари ва босмахоналар очган[2][3]. Қуддусдаги кўчага раввин номи берилган[4].
Бухорога қайтиб келиб, у ерда китобларини тарқатди, Шимон яна Қуддусга бориб, умрининг қолган йилларини шу ерда ўтказди. 1900-йилдан 1910-йилда Шимон вафотигача бўлган давр Бухоро адабиётидаги энг яхши даврлардан бири эди. Ҳакам бутун танахни бухоро тилида қайта ёзган. Шунингдек, у „Ликудеи диним“ (1900), „Тушлар ва уларнинг ма’носи“ (1901), „Юсуф ва Зулайҳо“ (1902), „Фисиҳ байрами“ (1904) ва „Мегилат Эстер“ (1905) китобларини ёзган ва таржима қилган. Унинг дунёвий таржималари қаторида Авраҳам Мапунинг „Аҳават Сион“ (Қиссаси Амнун ва Томор) романи бор.
Шимон Хакам ҳаёти давомида 50 дан ортиқ китоб ёзган ва бухоро тилига таржима қилган. Унинг кўпгина китоблари ва таржималари бухоролик яҳудийлар орасида ҳамон машҳурдир. У 1910-йилда вафот этган ва Қуддусдаги Зайтун тоғида дафн этилган.
Манбалар
- ↑ Дймшиц, Валерй; Зwолле, Wаандерс Уитгеверс; Эмеляненко, Татжана; Нетҳерландс), Жоодс Ҳисторисч Мусеум (Амстердам. Фаcинг Wест: Ориэнтал Жеwс оф Cентрал Асиа анд тҳе Cауcасус (эн). Антиқуэ Cоллеcторс Cлуб Лимитед, 1998. ИСБН 978-90-400-9216-9.
- ↑ Тҳроwер, Жамес. Тҳе Религиоус Ҳисторй оф Cентрал Асиа фром тҳе Эарлиэст Тимес то тҳе Пресент Дай (эн). Эдwин Меллен Пресс, 2004. ИСБН 978-0-7734-6417-9.
- ↑ Голдберг, Ҳарвей Э.. Сепҳарди анд Миддле Эастерн Жеwриэс: Ҳисторй анд Cултуре ин тҳе Модерн Эра (эн). Индиана Университй Пресс, 1996. ИСБН 978-0-253-21041-8.
- ↑ „חיפוש שם רחוב בירושלים“ (ҳе). www.жерусалем.муни.ил. Қаралди: 2022-йил 4-апрел.