Riyod viloyati
Ар-Риёд вилояти (арабча: منطقة الرياض Манṭиқат ар-Рийāḍ), шунингдек, Риёд вилояти шакли ҳам қўлланади ва расмий равишда Ар-Риёд вилояти амирлиги, Саудия Арабистонининг минтақаси бўлиб, мамлакатнинг географик марказида жойлашган. Майдони 404,240 км2 (156,080 кв ми)ни ташкил қилади ва 2017-йилда 8,216,284 кишилик аҳоли билан[1] ҳудуди ва аҳолиси бўйича Шарқий ва Макка вилоятидан кейин иккинчи ўринда туради. Вилоятнинг пойтахт-минтақаси Ар-Риёд бўлиб, қироллик пойтахти Риёд шарафига шундай номланган. Минтақадаги ва қиролликнинг энг гавжум шаҳри, минтақа аҳолисининг учдан икки қисмини ташкил қилади. Вилоятни 1963-йилдан 2011-йилгача қарийб эллик йил давомида шаҳзода Салмон бин Абдулазиз бошқарган.
| Аҳоли | 8216284 киши (2017) |
|---|---|
| Майдони | 404240 км² |
| Вақт минтақаси | Араб Стандарт минтақаси |
| Почта индекси | 01 |
| Расмий сайти | риядҳ.гов.са |
| Харитада | |
|
| |

Минтақадаги бошқа аҳоли зич жойлашган шаҳарлар: Ал-Ғат, Зулфи ва Мажмаа. Минтақа ҳудудининг тахминан ярми чўл бўлиб, фақат қиролликнинг бошқа ҳудудлари билан чегарадош; халқаро чегаралари мавжуд эмас. Минтақа шимолдан соат йўналиши бўйича Шарқий, Нажрон, Асир, Макка, Мадина ва Ал-Қассим вилоятлари билан чегарадош. Қиролликнинг қирғоқ чизиғига эга бўлмаган 7 минтақасидан биридир.
1992-йилдан бошлаб аҳолининг ўсиш суръатлари:
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1992 | 3,834,986 | — |
| 2004 | 5,458,273 | — |
| 2010 | 6,792,776 | — |
| 2018 | 8,446,866 | — |
Бўлимлар
Риёд муниципалитетидан ташқари, минтақа 19 та муҳофаза ва 1 та марказга бўлинган:
- Лайла
- Афиф
- Ал-Дувадмий
- Ал-Ғат
- Ал-Ғвайийя
- Ал-Ҳариғ
- Ал-Харж
- Ал-Мажмаъа
- Ал-Музаҳмийя
- Ас-Сулаййил
- Дҳрума
- Дарийя
- Ҳотат Бани Тамим
- Ҳураймила
- Рима
- Шағра
- Тадиғ
- Водий ад-Давосир
- Марат (марказ)
- Ябрин
- Зулфий шаҳри
Ар-Риёд вилояти ва Саудия Арабистонининг замонавий тарихи
| Давр | Йилдан | Йилгача | Вақт жадвали |
|---|---|---|---|
| Биринчи Саудия давлати | 1744 | 1818 | 74 йил |
| Хадивларнинг босқинчи | 1818 | 1824 | 6 йил |
| Иккинчи Саудия давлати „биринчи давр“ | 1824 | 1838 | 14 йил |
| Хедев истилоси „иккинчи давр“ | 1838 | 1843 | 5 йил |
| Иккинчи Саудия давлати „иккинчи давр“ | 1843 | 1865 | 22 йил |
| Фуқаролар уруши | 1865 | 1887 | 22 йил |
| (Абдул Азиз Ал-Сауднинг фатҳлари „у Ар-Риёдга бошлади“) Учинчи Саудия давлати | 1902 | 1932 | 30 йил |
| (Фатҳларнинг охири) „Саудия Арабистони Қироллиги“ | 1932 | . . . . | . . . |
Амирлар рўйхати
| Исм[2] | Сана |
|---|---|
| Муҳаммад бин Саад бин Зайд | 1929–1936-йиллар |
| Шаҳзода Носир бин Абдулазиз | 1937-йил 28-май – 1947-йил |
| Шаҳзода Султон бин Абдулазиз | 1947-йил 29-май – 1952-йил 19-декабр |
| Шаҳзода Найиф бин Абдулазиз (шаҳзода Султон номидан) | 1952-йил 3-март – 19-декабр |
| Шаҳзода Найиф бин Абдулазиз | 1952-йил 20-декабр – 1955-йил 18-апрел |
| Шаҳзода Салмон бин Абдул-Азиз (шаҳзода Найиф номидан) | 1954-йил 16-март – 1955-йил 18-апрел |
| Шаҳзода Салмон бин Абдулазиз | 1955-йил 18-апрел – 1960-йил 22-сентябр |
| Шаҳзода Турки бин Абдул-Азиз (шаҳзода Салмон номидан) | 10-21 октябр 1956 – 1957-йй.; 1960-йил 31-октябр |
| Шаҳзода Фаваз бин Абдулазиз | 1961-йил 11-сентябр – 1963-йил 20-январ |
| Шаҳзода Бадр бин Сауд бин Абдулазиз | 1963-йил 20-январ – 5-феврал |
| Шаҳзода Салмон бин Абдулазиз | 1963-йил 5-феврал – 2011-йил 5-ноябр |
| Шаҳзода Саттам бин Абдулазиз | 2011-йил 5-ноябр – 2013-йил 12-феврал |
| Шаҳзода Холид бин Бандар Ал Сауд | 2013-йил 14-феврал – 2014-йил 14-май |
| Шаҳзода Турки бин Абдуллоҳ Ал Сауд | 2014-йил 14-май – 2015-йил 29-январ |
| Шаҳзода Файсал бин Бандар Ал Сауд | 2015-йил 29-январдан ҳозиргача |
Манбалар
- ↑ „Популатион Чараcтеристиcс сурвейс“. Генерал Аутҳоритй фор Статистиcс (2017). 2019-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-август.
- ↑ „Риядҳ Принcес“. Риядҳ.гов.са. Қаралди: 2012-йил 27-март.
Ҳаволалар
- „Оффиcиал wебсите“ (эн). 2011-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-август.(ингл.)
- „Риядҳ Провинcе“. Сплендид Арабиа.
- Марказий статистика ва ахборот бошқармаси (CДСИ), 2004-йилдаги расмий Саудия Арабистони аҳолини рўйхатга олиш маълумотлари:
- „Дистрибутион оф Популатион ин тҳе Кингдом'с Административе Регионс бй Гендер анд Натионалитй (Саудис, Нон-Саудис)“. 2008-йил 3-январда асл нусхадан архивланган.
- „Дистрибутион оф Популатион ин тҳе Говерноратес оф тҳе Кингдом бй Сех анд Натионалитй (Саудис, Нон-Саудис)“. (CДСИ). 2008-йил 3-январда асл нусхадан архивланган.