Ржев йўлаги — хотира йўналиши, Улуғ Ватан уруши даврида Ленинград (Санкт-Петербург) қаҳрамонона мудофаасига ўрнатилган ёдгорлик[1].

Ржевка темир йўл станциясига „материк“дан озиқ-овқат, дори-дармонл, ўқ-дорилар ортилган транспорт воситалари „Ҳаёт йўли“ бўйлаб етиб келган.

Стансиядан шаҳар марказигача бўлган дастлабки 7 км масофа „Ржевский йўлаги“ деб номланган. Юклар ушбу йўналиш бўйлаб юк машиналари ва махсус локомотив-трамвайлар воситасида тарқатиш пунктларига, дори-дармонларни касалхоналарга, унни нонвойхоналарга ташиган.

Тарихий маълумотнома

Ржевкадан новвойхонага ун (1942)

Йўл Санкт-Петербургнинг Красногвардейскй туманидаги Ржевка — Порохове тарихий туманидан ўтади.

Ржев йўлаги Ржевка темир йўл станциясидан бошланади ва Рябовский автомагистрали бўйлаб давом этади, Коммуни кўчасига бурилиб, Илйинский боғи ва Инқилоб шоссеси бўйлаб ўтади.

Улуғ Ватан уруши йилларида у фронт чизиғи ҳисобланган. Бу ерда ҳеч қандай ҳарбий ҳаракатлар бўлмаган, аммо бу ҳудуд қаттиқ ўққа тутилган. 1942-йил 29-мартда стансия биноси бомба ташланиб амалга оширилган хуруж оқибатида вайрон бўлган. „Ржев йўлаги“ майдони душманнинг асосий нишонларидан бири бўлган, чунки бу 1941-йил сентабрдан 1943-йил мартигача Ленинградни мамлакат билан боғлайдиган ягона транспорт йўли — „Ҳаёт йўли“ нинг охирги қисми ҳисобланган.

Бу йўлак бўйлаб қамалда қолган шаҳарга юз минглаб тонна озиқ-овқат, дори-дармон ва ўқ-дорилар етказилган. 1 миллиондан ортиқ озиб кетган ленинградликлар „материк“ка олиб кетилган. Болшеокҳтин проспекти ва Инқилоб шоссесининг бурчагида унинг биринчи назорат пункти жойлашган[2].

Мемориал йўл

„Ржев йўлаги“ ёдгорлиги меъмор В. С. Лукяновнинг 1985-йилдаги Улуғ Ватан урушидаги Ғалабанинг 40 йиллигига бағишланган[3][4][5] концепцияси ва эскизлари бўйича ясалган.

Кўп километрлик йўл бўйлаб, худди марра устунлари каби, „Ржев йўлаги“ сўзлари билан ёдгорликлар ўрнатилган. „Кундалик нон“ (Кундалик нон тоши) деб аталадиган аскетик шаклидаги стелалар қаҳрамонлик даври саҳналари тасвирланган барелефлар билан тўлдирилган[6][7].

Манбалар

  1. ↑ „Cитй Wаллс. «Ржевский коридор»“. 27-июн 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-декабр 2011-йил.
  2. ↑ Раёни Санкт-Петербурга: история и современност. Випуск И, Красногвардейский раён, — СПб., — „Карта“, — 1998, — 48 с.
  3. ↑ „Всё о Второй мировой (Исторический, научно-образовательный сайт). Памятники и мемориалы. Санкт-Петербург.“. 20-апрел 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-март 2021-йил.
  4. ↑ Ковалчук В. М., Чистиков А. И., Ленинград и ленинградси в годи блокади, — СПб., „Лики России“, — 2012, — 260 с., стр. 61
  5. ↑ Новости Красногвардейского раёна. Виставка Победи от художника-архитектора Владимира Сергеэвича Лукянова.[сайт ишламайди]
  6. ↑ „Звезди и камни Великой Победи“ Персоналная виставка архитектора В. С. Лукянова. Видео-сюжет.
  7. ↑ „Диалог поколений. Персональная выставка архитектора Владимира Лукьянова «Звёзды и Камни».“. 27-октабр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-март 2021-йил.

Адабиётлар

  • А. В. Буров. Кундан кунга блокада. — Л.: Лениздат, 1979. — 480 п.
  • Коллектив авторов.. Оборона Ленинграда. 1941—1944. Воспоминания и дневники участников. «Наука», 1968. 
  • Гусаров А. Ю.. Памятники воинской славы Петербурга. Паритет, 2010. ИСБН 978-5-93437-363-5. 
  • Ҳассо Г. Стахов. Невадаги фожиа. Ленинградни қамал қилиш ҳақидаги даҳшатли ҳақиқат. 1941—1944-йиллар. — М.: Центрполиграф, 2009. — 416 б. — ИСБН 978-5-9524-4220-7.
  • Блокада махфийлик очиб берилган. Cомп. В. И. Демидов. — Санкт-Петербург: Боянйч, 1995. — 255 п. — ИСБН 5-7199-0027-6.
  • Ковальчук В. М., Чистиков А. И.. Ленинград и ленинградцы в годы блокады. Лики России, 2012. ИСБН 978-5-87417-394-4. 

Яна қаранг

Ҳаволалар